Tỷ lệ giữa giá vàng và giá bạch kim, một trong những chỉ báo dự báo mức sinh lời của thị trường chứng khoán Mỹ chính xác nhất trong lịch sử, đang phát tín hiệu cho thấy thị trường này sẽ gặp nhiều trở ngại trong 12 tháng tới...

Theo ông Mark Hulbert, nhà bình luận của trang tin tài chính MarketWatch, tỷ lệ vàng/bạch kim, được tính bằng giá vàng chia cho giá bạch kim, là một chỉ báo ít được biết đến nhưng có khả năng dự báo đáng chú ý. Chỉ báo này hiện cho thấy thị trường chứng khoán Mỹ sẽ đối mặt với nhiều trở ngại trong 12 tháng tới.

Ông Hulbert cũng là người sáng lập Hulbert Ratings, đơn vị theo dõi và kiểm chứng độc lập thành tích của các bản tin tư vấn đầu tư. Các bản tin muốn được kiểm chứng sẽ trả cho công ty một khoản phí cố định.

Nhận định của ông dựa trên một nghiên cứu được công bố cách đây vài năm trên một tạp chí tài chính hàng đầu, với tên gọi “Vàng, bạch kim và tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng của cổ phiếu”.

Nghiên cứu cho thấy khi dự báo mức sinh lời của thị trường chứng khoán trong 12 tháng tiếp theo, tỷ lệ vàng/bạch kim “vượt trội hơn hầu hết các chỉ báo dự báo mức sinh lời hiện có”.

Theo các tác giả, khả năng dự báo này xuất phát từ việc vàng và bạch kim chịu tác động của những yếu tố khác nhau. Bạch kim chủ yếu được sử dụng trong công nghiệp, nên giá kim loại này phản ánh mức độ hoạt động của nền kinh tế. Trong khi đó, giá vàng phản ánh cả hoạt động kinh tế lẫn mức độ bất ổn địa chính trị.

Vì vậy, khi giá vàng đắt lên so với giá bạch kim, khiến tỷ lệ vàng/bạch kim tăng, điều đó cho thấy rủi ro địa chính trị đang ở mức cao hơn. Rủi ro càng lớn, nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu càng phải đối mặt với nhiều bất định. Để bù đắp cho phần rủi ro gia tăng đó, mức sinh lời kỳ vọng của thị trường chứng khoán trong tương lai cũng phải cao hơn.

Theo lập luận trên, trong giai đoạn tỷ lệ vàng/bạch kim tăng, thị trường chứng khoán sẽ diễn biến kém hơn so với bình thường, nhưng mức sinh lời trong giai đoạn tiếp theo sẽ cao hơn. Ngược lại, khi tỷ lệ vàng/bạch kim giảm, mức sinh lời kỳ vọng của thị trường chứng khoán trong giai đoạn tiếp theo cũng thấp hơn.

Gần một năm trước, khi ông Hulbert viết về chỉ báo này, tỷ lệ vàng/bạch kim đã giảm gần một nửa trong 12 tháng trước đó. Theo cơ chế trên, đà giảm mạnh này báo hiệu mức sinh lời của thị trường chứng khoán trong 12 tháng tiếp theo sẽ kém đi.

Tuy nhiên, một số độc giả khi đó đặt câu hỏi về cách diễn giải này. Họ băn khoăn liệu đà giảm mạnh của tỷ lệ vàng/bạch kim có bắt nguồn từ những yếu tố khác, như gián đoạn nguồn cung, thay vì phản ánh triển vọng thị trường hay không.

Theo ông Hulbert, đến nay, khả năng đà giảm xuất phát từ những yếu tố ngắn hạn như vậy dường như đã thấp hơn. Ông cho rằng 12 tháng qua là khoảng thời gian đủ dài để những biến động giá bất thường trong ngắn hạn tự điều chỉnh.

Biểu đồ diễn biến giai đoạn 2021-2026 cho thấy tỷ lệ vàng/bạch kim hiện gần như không thay đổi so với 12 tháng trước. Nói cách khác, tỷ lệ này vẫn ở vùng thấp sau đợt giảm gần một nửa trước đó, nên tín hiệu tiêu cực đối với thị trường vẫn còn nguyên.

Dù vậy, ông Hulbert thừa nhận cảnh báo tiêu cực mà chỉ báo này đưa ra cách đây một năm đã không đúng. Vì thế, nhà đầu tư có nên tiếp tục dựa vào tỷ lệ vàng/bạch kim hay không phụ thuộc vào việc họ có cho rằng chỉ báo này đã mất tác dụng hay chưa.

Dù không ai có thể biết trước một chỉ báo chỉ tạm thời mất tác dụng hay đã hết hiệu quả, ông Hulbert nhấn mạnh rằng kể từ khi nghiên cứu được công bố, tỷ lệ vàng/bạch kim nhìn chung vẫn dự báo chính xác. Điều đó cho thấy chỉ báo vẫn phát huy tác dụng trên dữ liệu mới, ngoài phạm vi dữ liệu nghiên cứu ban đầu - chuẩn mực kiểm chứng cao nhất trong thống kê.

Cụ thể, tỷ lệ vàng/bạch kim bắt đầu đi lên ngay sau đợt lao dốc của thị trường chứng khoán Mỹ do đại dịch Covid-19 và tăng liên tục trong nhiều năm, báo trước chính xác chu kỳ tăng giá mạnh của thị trường sau đó.

Với thành tích dự báo như vậy, theo ông Hulbert, việc tỷ lệ vàng/bạch kim vẫn đứng ở vùng thấp dường như là thêm một tín hiệu cảnh báo đối với chu kỳ tăng giá hiện nay của thị trường chứng khoán Mỹ.