Đợt nắng nóng cực đoan cuối tháng 6 đã khiến số ca tử vong tại Pháp tăng gần 30% chỉ trong một tuần, đồng thời đẩy hệ thống y tế vào tình trạng căng thẳng khi số bệnh nhân nhập viện tăng vọt…

SỐ CA TỬ VONG TĂNG ĐỘT BIẾN CHỈ SAU MỘT TUẦN NẮNG NÓNG

Đợt nắng nóng kéo dài từ cuối tháng 6 đã để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với nước Pháp khi số người tử vong tăng mạnh chỉ trong vòng một tuần.

Theo Cơ quan Y tế Công cộng Pháp (Public Health France), trong tuần từ ngày 22-28/6, số ca tử vong trên toàn quốc tăng 29,1%, tương đương 2.025 trường hợp nhiều hơn so với tuần trước đó. Đây là một trong những mức gia tăng mạnh nhất được ghi nhận trong nhiều năm gần đây và phản ánh tác động trực tiếp của nhiệt độ cực đoan đối với sức khỏe cộng đồng.

Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Île-de-France, nơi bao gồm thủ đô Paris và các vùng phụ cận, với số ca tử vong tăng tới 62,8%. Tại vùng Pays de la Loire ở miền Tây nước Pháp, tình hình cũng diễn biến tương tự khi số người tử vong tăng mạnh trong cùng thời gian.

Trong nhiều ngày liên tiếp, nhiệt độ tại nhiều địa phương trên cả nước đã vượt ngưỡng 40°C, buộc chính quyền phải phát cảnh báo nắng nóng ở mức cao nhất, đồng thời gây sức ép rất lớn lên các bệnh viện, dịch vụ cấp cứu và hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Mặc dù giới chức đánh giá đợt nắng nóng năm nay có cường độ mạnh hơn đợt nắng nóng lịch sử năm 2003, song cho rằng tổng số người thiệt mạng nhiều khả năng sẽ thấp hơn nhờ khả năng ứng phó của hệ thống y tế đã được cải thiện đáng kể trong hơn hai thập kỷ qua.

Ông Nicolas Revel, Tổng giám đốc Hệ thống Bệnh viện Công Paris, nhận định số người tử vong cuối cùng do đợt nắng nóng tháng 6 "có lẽ sẽ cao hơn" mức khoảng 5.700 người của năm ngoái, nhưng vẫn thấp hơn con số khoảng 15.000 người thiệt mạng trong thảm họa nắng nóng năm 2003.

BỆNH VIỆN QUÁ TẢI, NHIỀU GIẢI PHÁP KHẨN CẤP ĐƯỢC TRIỂN KHAI

Theo Euronews, sự gia tăng đột biến số bệnh nhân nhập viện đã khiến nhiều cơ sở y tế rơi vào tình trạng quá tải. Theo các nhà quản lý bệnh viện, điều đáng lo ngại không chỉ là lượng bệnh nhân tăng nhanh mà còn là việc nhiều cơ sở y tế vốn chưa được thiết kế để vận hành trong điều kiện nhiệt độ cực cao kéo dài.

Trong đợt nắng nóng vừa qua, hệ thống y tế Pháp đã chịu sức ép rất lớn khi số bệnh nhân nhập viện tăng đột biến, trong khi thiếu thiết bị phù hợp để điều trị trong điều kiện nhiệt độ cực cao. Ảnh: AP/Christophe Ena

Ông Cédric Lussiez, Giám đốc Bệnh viện Paris Saclay tại thành phố Orsay, cho biết đội ngũ y tế đã phải làm việc liên tục suốt nhiều ngày để tìm các giải pháp ứng phó. Theo ông, toàn bộ nhân viên bệnh viện, từ bác sĩ, y tá đến các bộ phận hậu cần, đều phải huy động 24 giờ mỗi ngày vì nhiều tình huống phát sinh ngoài dự kiến. "Chúng tôi từng nghĩ mình đã sẵn sàng, nhưng thực tế thì chưa", ông thừa nhận.

Đợt khủng hoảng cũng làm lộ rõ nhiều hạn chế của cơ sở hạ tầng y tế. Ngay sau khi nắng nóng qua đi, nhiều bệnh viện đã khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp thích ứng như lắp đặt hệ thống điều hòa không khí, thay đổi quy trình bảo quản thuốc trong môi trường nhiệt độ thấp và sắp xếp lại các khoa điều trị dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao.

Một số bệnh viện còn chuyển khoa điều trị người cao tuổi sang những khu nhà mới có điều kiện làm mát tốt hơn nhằm giảm nguy cơ cho nhóm bệnh nhân dễ tổn thương nhất. Trong tình huống khẩn cấp, nhiều thiết bị y tế cũng được sử dụng theo những cách chưa từng có.

Các xe đẩy vốn dùng để tắm cho bệnh nhân khuyết tật được cải tạo thành thiết bị hỗ trợ hạ thân nhiệt. Các bồn tắm của Đội Cấp cứu và Hồi sức lưu động (SMUR) được đổ đầy nước đá để ngâm các bệnh nhân bị tăng thân nhiệt nghiêm trọng, giúp giảm nhanh nhiệt độ cơ thể trước khi tiến hành điều trị chuyên sâu.

Những giải pháp này cho thấy các bệnh viện buộc phải linh hoạt tối đa để đối phó với tình trạng bệnh nhân tăng đột biến.

CHÍNH PHỦ CAM KẾT ĐẦU TƯ, TRANH CÃI CHÍNH TRỊ GIA TĂNG

Trước áp lực ngày càng lớn từ dư luận, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã công bố gói đầu tư 100 triệu euro nhằm nâng cấp các cơ sở y tế chịu ảnh hưởng nặng nhất của nắng nóng. Chính phủ cũng cam kết cung cấp 30.000 máy điều hòa không khí, với những lô thiết bị đầu tiên dự kiến được bàn giao ngay trong tuần tới.

Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn chưa làm dịu những chỉ trích từ phe đối lập. Đảng Xanh cho rằng chính phủ đã phản ứng quá chậm trước một nguy cơ đã được cảnh báo từ nhiều năm qua và thông báo sẽ trình kiến nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ trong những ngày tới.

Theo phe đối lập, các hiện tượng thời tiết cực đoan không còn là những sự kiện bất thường mà đang trở thành hệ quả ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Vì vậy, Pháp cần một chiến lược thích ứng dài hạn thay vì chỉ triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp sau mỗi đợt nắng nóng.

Không chỉ riêng Pháp, nhiều quốc gia châu Âu trong những năm gần đây liên tục ghi nhận các đợt nắng nóng kéo dài với cường độ ngày càng lớn.

Các chuyên gia khí hậu nhận định nhiệt độ trên 40°C - vốn từng được xem là hiếm gặp ở nhiều khu vực Tây Âu - đang xuất hiện với tần suất ngày càng cao. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các chính phủ trong việc thiết kế lại hạ tầng đô thị, hiện đại hóa hệ thống y tế và xây dựng các kế hoạch ứng phó dài hạn nhằm bảo vệ những nhóm dân cư dễ bị tổn thương, đặc biệt là người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Đối với Pháp, bài học từ mùa hè năm 2003 đã giúp nước này cải thiện đáng kể năng lực cảnh báo sớm và điều phối y tế. Tuy nhiên, diễn biến của đợt nắng nóng vừa qua cho thấy những cải thiện đó vẫn chưa đủ khi khí hậu đang thay đổi nhanh hơn dự báo.

Việc các bệnh viện phải khẩn cấp lắp đặt điều hòa, điều chỉnh quy trình điều trị và tận dụng thiết bị ngoài công năng ban đầu phản ánh thực tế rằng hệ thống y tế đang bước vào giai đoạn phải thích ứng với những điều kiện thời tiết cực đoan vốn được dự báo sẽ xuất hiện thường xuyên hơn trong tương lai.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, đầu tư cho khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu sẽ không còn là lựa chọn, mà sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với hệ thống y tế và hạ tầng công cộng của Pháp cũng như nhiều quốc gia châu Âu.