Hết quý 2/2026, ngân sách nhà nước duy trì trạng thái thặng dư với 419,1 nghìn tỷ đồng nhờ tiến độ thu vượt kế hoạch trong khi chi tiêu được kiểm soát chặt chẽ. Tuy nhiên, dư địa duy trì mức thặng dư này trong thời gian tới được đánh giá còn phụ thuộc lớn vào sức bền của nguồn thu nội địa và hiệu quả các chính sách hỗ trợ tài khóa...

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy thu ngân sách nhà nước trong tháng 6 ước đạt khoảng 205 nghìn tỷ đồng, nâng tổng thu 6 tháng đầu năm 2026 lên 1.568,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ năm trước.

Động lực chính tiếp tục đến từ khu vực thu nội địa với số thu tháng 6 ước đạt 167,1 nghìn tỷ đồng. Lũy kế nửa đầu năm đạt khoảng 1.352,7 nghìn tỷ đồng, chiếm hơn 86% tổng thu ngân sách và hoàn thành 61,5% dự toán, tăng 16,5% so với cùng kỳ.

Bộ Tài chính cho biết nếu loại trừ các yếu tố mang tính không ổn định như tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết hay các khoản thu từ vốn và lợi nhuận, tiến độ thực hiện đạt 64,2% dự toán và tăng tới 27,2% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, thu từ dầu thô ghi nhận kết quả tích cực khi đạt khoảng 6,4 nghìn tỷ đồng trong tháng 6, đưa lũy kế 6 tháng lên gần 31,1 nghìn tỷ đồng, tương ứng 72,4% dự toán, chiếm khoảng 2% tổng thu và tăng 26,1% so với cùng kỳ.

Diễn biến này chủ yếu nhờ giá dầu thanh toán bình quân 6 tháng đạt khoảng 94,97 USD/thùng, cao hơn 24,97 USD/thùng so với mức dự toán, trong khi sản lượng khai thác đạt trên 4,2 triệu tấn, tương đương 53,3% kế hoạch và tăng 8,4%.

Ngoài ra, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu cũng duy trì đà tăng trưởng khi đạt khoảng 31,4 nghìn tỷ đồng trong tháng 6. Tính chung 6 tháng, khoản thu này đạt 183,6 nghìn tỷ đồng, bằng 66% dự toán, chiếm 11,7% tổng thu ngân sách và tăng 22,9% so với cùng kỳ năm trước.

Song song với việc nuôi dưỡng nguồn thu, các giải pháp quản lý thu tiếp tục được đẩy mạnh. Việc triển khai chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí được thực hiện đồng bộ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phục hồi sản xuất kinh doanh, đồng thời vẫn đảm bảo tiến độ thu ngân sách.

Những chính sách này, gồm việc điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu, nhiên liệu bay, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu tiếp tục áp dụng các biện pháp miễn, giảm thuế (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng), ngân sách nhà nước có thể hụt thu khoảng 15.400 tỷ đồng trong ba tháng cuối quý III.

Ở chiều ngược lại, chi ngân sách nhà nước tiếp tục được điều hành chặt chẽ. Tổng chi trong tháng 6 ước đạt 292,3 nghìn tỷ đồng, nâng tổng chi 6 tháng lên khoảng 1.149,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 36,4% dự toán và tăng nhẹ 0,1% so với cùng kỳ.

Theo đó, chi thường xuyên đạt khoảng 730 nghìn tỷ đồng, bằng 40,4% dự toán, chiếm hơn 63% tổng chi và giảm 5,9% so với cùng kỳ. Trong khi chi đầu tư phát triển đạt khoảng 357,1 nghìn tỷ đồng, tương đương 31,9% kế hoạch và tăng 13,9%. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 35,5% kế hoạch được giao.

Các khoản chi trả nợ lãi vẫn được bảo đảm đầy đủ với số thực hiện khoảng 60,2 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 50% dự toán. Bên cạnh đó, ngân sách trung ương đã bố trí 24,8 nghìn tỷ đồng từ nguồn dự phòng để kịp thời xử lý các nhiệm vụ cấp bách như khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, đồng thời phục vụ yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Bộ Tài chính cho biết hoạt động huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục được duy trì ổn định. Tính hết tháng 6, hoạt động huy động vốn qua phát hành trái phiếu Chính phủ đạt 182,6 nghìn tỷ đồng, với kỳ hạn bình quân hơn 9 năm và lãi suất khoảng 4,11%/năm.