Nhiều điểm du lịch trên thế giới đã nhìn nhận khói thuốc là một mối đe dọa, do đó cần ban hành quy định hạn chế hoặc thậm chí cấm tất cả các loại thuốc lá, bao gồm thuốc lá điện tử, để bảo vệ sức khỏe người dân, du khách…

Khi đến với những quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Ireland, Nhật Bản, Singapore..., du khách có thói quen hút thuốc lá cần thận trọng tìm hiểu kỹ những quy định ở các nước này và tránh hút thuốc tại các điểm công cộng, nếu không muốn bị phạt tiền và dính rắc rối trong chuyến du lịch nước ngoài.

NHỮNG KHOẢN TIỀN PHẠT “CHỜ” DU KHÁCH

Cộng hòa Ireland là nước đầu tiên trên thế giới ban hành một luật lệ chống hút thuốc hoàn toàn vào năm 2004. Hút thuốc tại nơi làm việc ở Ireland có thể bị phạt lên tới 3.347 USD (khoảng 79 triệu đồng). Lệnh cấm hút thuốc nơi công cộng trên toàn quốc được ban hành vào năm 2007, bao gồm tất cả các địa điểm như quán bar, nhà hàng, công viên…

Còn Scotland là quốc gia đầu tiên trong Liên hiệp Vương quốc Anh thực hiện điều luật văn minh này. Những người vi phạm sẽ phải nhận mức phạt lên tới 3347 USD (khoảng 73 triệu VNĐ). Úc cũng là một trong số các quốc gia có lệnh cấm hút thuốc lá nghiêm ngặt nhất thế giới. Hầu như mọi bang và vùng lãnh thổ của Úc đã ban hành lệnh cấm hút thuốc trong xe ô tô có trẻ em, nơi công cộng và nhà hàng. Một số hội đồng địa phương cấm hút thuốc trên các bãi biển và sân thể thao với số tiền phạt lớn.

Cũng tại châu Âu, Pháp mới đây đã ban hành điều luật về việc cấm hút thuốc trên bãi biển, trong rừng và các không gian xanh khác. Nước này đưa ra lệnh cấm hút thuốc ở một số khu vực công cộng như một phần của kế hoạch chống thuốc lá toàn diện. Đến nửa đầu năm 2024, “kế hoạch chống thuốc lá” kéo dài 4 năm cũng sẽ được áp dụng bên ngoài trường học cũng như trong các khu rừng và khu vực cây xanh thuộc sở hữu của chính phủ.  Hiện đã có 7.200 khu vực cấm thuốc lá ở Pháp được các hội đồng địa phương chỉ định.

Trong khi đó, Mexico cũng đã cấm hoàn toàn việc hút thuốc lá ở tất cả những nơi công cộng - kể cả tại các khách sạn và bãi biển. Đất nước này hiện có một trong những luật chống thuốc lá nghiêm ngặt nhất thế giới. Theo Reuters, khách du lịch hút thuốc có thể bị phạt từ 50 đến 300 USD nếu hút thuốc ở nơi công cộng. Những người vi phạm cũng có thể bị tạm giam tới 36 giờ. Các quy định về thuốc lá điện tử và vape cũng đã được thắt chặt. Những thiết bị này không thể được nhập khẩu, bán hoặc sử dụng ở các không gian công cộng ở Mexico.

Còn tại xứ sở kim chi Hàn Quốc, kể từ ngày 1/1/2015, trừ những địa điểm được cho phép hút thuốc (thường là buồng kín dành cho người hút thuốc theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế nước này), việc hút thuốc tại các nhà hàng, quán cà phê, quán bar, ngoài đường và bất cứ nơi công cộng, điểm du lịch nào là bất hợp pháp. Các khu vực cấm hút thuốc hoàn toàn có thể kể đến: phương tiện giao thông công cộng, sân ga và lối đi ngầm, thư viện, rạp chiếu phim, trung tâm mua sắm, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở thể thao có sức chứa trên 1.000 khán giả; công trình phúc lợi, nhà tắm công cộng;… Mức phạt tiền cho hành vi vi phạm rất nặng.

Lệnh cấm hút thuốc kể cả ở trong nhà và khu vực đường phố đã được ban hành tại Nhật Bản vào tháng 4/2020. Quy định này được áp dụng trên toàn quốc, bao gồm cả những địa phương là điểm du lịch. Những điểm đến du lịch nổi tiếng thu hút lượng lớn khách du lịch như công viên Nara cũng đã thực hiện lệnh cấm hút thuốc ngoài trời từ năm 2009. Mức phạt tại chỗ cho người vi phạm là 1.000 yen (6,9 USD).

HƯỚNG TỚI DU LỊCH KHÔNG KHÓI THUỐC

Tại Việt Nam, TP. Huế là một trong những thành phố du lịch đầu tiên trên cả nước tham gia xây dựng thành công mô hình thành phố du lịch không khói thuốc lá từ giai đoạn 2011 - 2012. Đến nay, nhiều đơn vị khách sạn, cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh đã hưởng ứng thực hiện lắp đặt nhiều biển cấm hút thuốc trong khách sạn, xây dựng phòng hút thuốc riêng dành cho người hút thuốc.

Nhiều điểm đến nổi tiếng khác ở Việt Nam cũng hướng tới xây dựng những mô hình không khói thuốc lá. Vừa qua, tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Lễ phát động mô hình “Điểm du lịch không khói thuốc lá” năm 2023 tại phường Đồng Hải - một những phường trung tâm của TP Đồng Hới, tập trung nhiều điểm du lịch, nhà hàng, khách sạn và hàng năm thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan, nghỉ dưỡng.

Tại Thủ đô Hà Nội, năm 2019, các nhà quản lý đã chính thức triển khai mô hình du lịch không khói thuốc tại 30 điểm du lịch, di tích lịch sử văn hóa tại quận trung tâm Hoàn Kiếm. Trong đó, có nhiều điểm đến nổi tiếng như đền Ngọc Sơn, chùa Quán Sứ, Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Phụ nữ, Thư viện Quốc gia, Nhà hát Lớn, Nhà thờ Lớn, Nhà tù Hỏa Lò, Nhà hát Múa rối nước Thăng Long,… Ngoài ra, quận này cũng đặt chỉ tiêu 70% nhà hàng, khách sạn từ 3 sao trở lên trên địa bàn quận thực hiện mô hình bảo đảm an toàn thực phẩm và không khói thuốc. Các biển báo cấm hút thuốc lá được treo đặt ở những vị trí dễ quan sát để nhắc nhở người dân và du khách…

Từ lâu các khách sạn trên địa bàn TP.HCM đã đưa ra quy định nghiêm xử phạt hành vi hút thuốc lá trong phòng. Việc cấm này không chỉ mang lại không gian trong lành trong khách sạn, mà còn giúp khách sạn giảm chi phí vệ sinh phòng, góp phần đảm bảo công tác phòng cháy chữa cháy. Cụ thể, khách sạn Sen Việt (đường Cao Thắng, quận 3) đã niêm yết mức phạt nếu khách lưu trú hút thuốc trong phòng. Khách sạn Athena (đường Tô Hiến Thành, quận 10) đã yêu cầu khách hàng ký cam kết không hút thuốc lá trong khách sạn, nếu khách hàng vi phạm sẽ phải nộp mức phí là 1.000.000 đồng… Ngoài ra, các khách sạn đều có treo biển cấm thuốc lá, nhiều khách sạn có niêm yết nội quy cấm hút thuốc lá tại khu vực lễ tân và trong phòng.

Đáng nói, trong khi nhiều du khách hút thuốc có thể vui vẻ chấp hành quy định và vẫn cảm thấy được tôn trọng khi nhân viên nhắc nhở một cách khéo léo, lịch sự; vẫn có nhiều du khách và người dân không hợp tác, gây trở ngại cho người làm du lịch. Dù vẫn có những khó khăn nhất định, nhưng các mô hình điểm đến du lịch không khói thuốc được xem là giải pháp thiết thực để thu hút du khách, phát triển du lịch một cách bền vững, đáng được nhân rộng. Theo đó, mô hình du lịch “xanh” này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm thiểu các vụ cháy, nổ ở các địa điểm du lịch, mà còn giảm các tác động tiêu cực của khói thuốc lá với sức khỏe người dân, du khách.