Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cá nhân nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và chậm nộp quá 120 ngày có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Quy định cũng áp dụng với đại diện doanh nghiệp nợ từ 500 triệu đồng, người không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nước ngoài và công dân Việt Nam chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi xuất cảnh…

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế, trong đó bổ sung biện pháp kiểm soát xuất cảnh đối với năm trường hợp còn nợ nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt kỷ luật thuế và hạn chế tình trạng chây ì nghĩa vụ tài chính.

Cụ thể, nhóm cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh sẽ bị xem xét tạm dừng xuất cảnh nếu đang trong diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế với số nợ từ 50 triệu đồng trở lên và đã chậm nộp quá 120 ngày.

Trong khi đó, ở khối doanh nghiệp, trách nhiệm được đặt lên cá nhân giữ vai trò đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi khi doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã phát sinh khoản nợ từ 500 triệu đồng và cũng quá hạn trên 120 ngày.

Đáng chú ý, không chỉ căn cứ vào số tiền nợ, nghị định còn xét đến tình trạng thực tế của người nộp thuế.

Theo đó, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp hoặc là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp cơ quan quản lý thuế đã ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng sau 120 ngày kể từ khi có thông báo vẫn không hoàn tất thủ tục liên quan đến mã số thuế thì biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được áp dụng.

Phạm vi điều chỉnh cũng được mở rộng sang người nước ngoài còn nợ thuế tại Việt Nam. Cụ thể, người nước ngoài có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cũng thuộc diện bị tạm hoãn xuất cảnh.

Bên cạnh đó, công dân Việt Nam trước khi ra nước ngoài định cư hoặc những người đang sinh sống ở nước ngoài nhưng trước khi xuất cảnh từ Việt Nam có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cũng không nằm ngoài diện điều chỉnh.

Về thẩm quyền, cơ quan thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế sẽ chịu trách nhiệm ban hành thông báo áp dụng biện pháp này, đồng thời quyết định việc gia hạn hoặc chấm dứt khi điều kiện thay đổi. Trong trường hợp có sự thay đổi cơ quan quản lý, quyền xử lý sẽ được chuyển giao tương ứng.

Song song, Nghị định 252 cũng quy định rõ trình tự áp dụng biện pháp này theo lộ trình rõ ràng.

Đối với các trường hợp cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện pháp luật của doanh nghiệp thuộc diện nợ thuế theo ngưỡng quy định, trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế sẽ gửi cảnh báo trước 30 ngày thông qua hệ thống giao dịch thuế điện tử và công bố công khai.

Nếu hết thời hạn mà nghĩa vụ thuế vẫn chưa được hoàn thành, thông báo chính thức sẽ được chuyển tới cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và người nộp thuế.

Đối với người nước ngoài hoặc công dân Việt Nam chuẩn bị xuất cảnh để định cư ở nước ngoài nhưng còn nợ thuế, thông báo sẽ được ban hành ngay khi có căn cứ xác định nghĩa vụ chưa được thực hiện đầy đủ, đồng thời được cập nhật trên hệ thống và công khai theo quy định.

Phía cơ quan quản lý xuất nhập cảnh phải thực hiện việc tạm hoãn xuất cảnh ngay trong ngày nhận được thông tin từ cơ quan thuế, bảo đảm việc áp dụng biện pháp diễn ra kịp thời và đúng quy định, Nghị định nêu rõ.