Phát triển hạ tầng logistics đa phương thức để giảm chi phí
SSong Hà
Chọn cỡ chữ
Nguồn lực đầu tư cho hạ tầng logistics ngày càng mở rộng, song khả năng kết nối kém. Muốn hạ chi phí logistics xuống mức 14% vào giai đoạn 2030 – 2035, đòi hỏi một tư duy phát triển mới: hình thành các hệ sinh thái đa phương thức và kết nối mạng lưới vùng...
Ga Kép tại Bắc Ninh. Ảnh: VOV.
Chia sẻ tại tọa đàm “Thực trạng
và giải pháp phát triển hạ tầng logistics” diễn ra ngày 16/9/2026, TS Bùi Bá Nghiêm, Chuyên gia cao cấp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết mạng lưới giao thông, đầu mối vận tải, hệ thống kho bãi và trung
tâm phân phối thời gian qua tiếp tục được đầu tư, tạo nền tảng cho lưu thông và
xuất nhập khẩu.
BẤT CẬP TỪ SỰ CHÊNH LỆCH PHƯƠNG THỨC VÀ KẾT NỐI "CHẶNG CUỐI"
Tuy nhiên,
"điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng kết nối và tổ chức khai
thác. Thực trạng thực tế cho thấy nhiều trung tâm logistics
chưa thể kết nối trực tiếp với các khu, cụm công nghiệp – nơi phát sinh nguồn
hàng. Dù cảng biển và sân bay được nâng cấp, dòng luân chuyển hàng hóa từ nơi
sản xuất ra các đầu mối này vẫn phụ thuộc chủ yếu vào đường bộ.
Đại diện Cục Xuất
nhập khẩu cũng chỉ ra rằng, đường bộ đang chiếm tới 80 – 90% tổng chi phí vận
tải. Sự thiếu hụt đồng bộ trong việc khai thác các phương thức vận tải chi phí
thấp như đường sắt hay đường thủy nội địa khiến chi phí logistics tổng thể của Việt
Nam cao hơn hẳn so với các nước trong khu vực.
Bên cạnh đó, việc
đầu tư hạ tầng ở các địa phương còn dàn trải. Điểm nghẽn ở “chặng cuối” – tuyến
đường nối từ các khu công nghiệp tới trung tâm logistics và ra cửa khẩu làm thủ
tục xuất nhập khẩu vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Đồng tình, ông Trần Ngọc
Khánh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần OCL Logistics, cho rằng với logistics nội địa, chi phí logistics
tính trên một tấn hàng trên một km hiện đang rất cao. Phần
đường bộ đang chiếm khoảng 80 - 90% trong tổng chi phí mà chúng ta đang triển
khai; trong khi thiếu sự đồng bộ trong khai thác các phương thức vận tải khác
như đường sắt hay đường biển nội địa.
Hơn nữa, việc đầu
tư các trung tâm logistics ở các khu công nghiệp còn khá dàn trải, phụ thuộc
vào sự chấp thuận chủ trương của các tỉnh cũng như ở cấp quốc gia.
Các diễn giả tại tọa đàm. Ảnh: TCCT.
Chia sẻ về bài toán
thực tế tại địa phương, ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh
Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang chủ động định hướng phát triển logistics gắn liền
với lợi thế đa phương thức. Cụ thể, Quế Võ tập trung vào logistics đường thủy
và cảng cạn; Gia Bình gắn liền với hạ tầng hàng không; tại ga Kép phát triển đường sắt liên vận quốc tế, kết hợp mạng
lưới vệ tinh phục vụ các vùng công nghiệp.
Thực tế ghi nhận sự
tăng trưởng rõ rệt: Tân Cảng Quế Võ hiện cung cấp dịch vụ cho hơn 40 doanh
nghiệp, còn cảng cạn Tri Phương chỉ trong 7 tháng đã đạt sản lượng trên 41.000
TEU.
Tuy nhiên, Bắc Ninh
cũng đối mặt với các vướng mắc chung: làm sao đảm bảo tính đồng bộ giữa quy
hoạch logistics với quy hoạch giao thông, công nghiệp, đô thị; đồng thời giải
bài toán quỹ đất sạch và nguồn vốn kết nối giữa các khu công
nghiệp, cảng cạn, đường thủy, đường sắt, đường bộ cũng như đường hàng không
trong thời gian tới. Dù tiềm năng lớn, tỷ trọng vận tải đường bộ tại địa phương vẫn áp đảo. Đường thủy, đường
sắt và vận tải đa phương thức chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, thế
mạnh của địa phương.
Ông Thi nhấn mạnh
lợi thế của Bắc Ninh hay bất kỳ địa phương nào không nằm ở một cảng cạn hay
tuyến đường riêng lẻ, mà phải hình thành một hệ sinh thái logistics đa phương
thức trên nền tảng nguồn hàng công nghiệp sẵn có của cả vùng.
THÁO
GỠ NÚT THẮT QUY HOẠCH
Để nâng cao năng lực
cạnh tranh và đưa chi phí logistics về mức 14% vào giai đoạn 2030 – 2035 theo
mục tiêu đề ra, việc điều chỉnh chính sách quy hoạch mang tính quyết định.
TS Bùi Bá Nghiêm phân tích: "Theo Luật Quy hoạch 2017, việc quy hoạch trung tâm
logistics được giao về cho từng địa phương. Điều này vô tình dẫn đến sự thiếu
liên kết, thiếu cái nhìn tổng thể trên phạm vi toàn quốc, khiến hiệu quả khai
thác bị hạn chế".
TS. Bùi Bá Nghiêm, Chuyên gia cao cấp Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương - Ảnh: TCCT.
"Giải pháp căn cơ cho bài toán logistics hiện nay không thể tách rời tư duy liên kết vùng. Mỗi địa phương không thể “tự lực cánh sinh” mà phải dựa trên sự phân công chức năng, chia sẻ dữ liệu về nguồn hàng và năng lực hạ tầng nhằm tránh đầu tư trùng lặp, lãng phí".
Để khắc phục tình
trạng này, trong Kế hoạch hành động ban hành tháng 3/2026, Bộ Công Thương đã
giao Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước xây dựng Đề án phát triển
hệ thống Trung tâm logistics trên toàn quốc nhằm tạo ra tầm nhìn thống nhất.
Đồng thời, theo
Chiến lược phát triển logistics quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
tháng 10/2025, mục tiêu đến năm 2030 sẽ hình thành ít nhất 5 trung tâm dịch vụ
logistics quốc tế tại các đô thị hạt nhân như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà
Nẵng, và mở rộng sang các cực tăng trưởng mới như Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng
Ninh. Tầm nhìn ở đây không chỉ dừng lại ở một dự án kho bãi đơn lẻ, mà là phát
triển toàn bộ đô thị đó trở thành một trung tâm logistics quốc tế kết nối sâu
rộng.
Ví dụ như hành lang
liên kết Bắc Ninh – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh – Lạng Sơn: mỗi vị trí đều
sở hữu các thế mạnh riêng biệt về cảng biển, cửa khẩu, đường thủy, đường sắt
hay hạ tầng hàng không. Khi các địa phương kết nối thành một mạng lưới đồng bộ,
các doanh nghiệp logistics sẽ trở thành những mắt xích khép kín trong chuỗi
cung ứng.
Việc chuyển đổi từ
tư duy "đầu tư phân tán" sang "kết nối mạng lưới" chính là
con đường duy nhất để giảm thiểu chi phí vận tải, nâng cao sức cạnh tranh cho
hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Tây Nguyên có nhiều lợi thế về đất đai, khí hậu cùng hệ sinh thái để phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán, chất lượng giống chưa đồng đều, chế biến sâu hạn chế và liên kết thị trường chưa chặt chẽ đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ...
Trong 9 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp giải thể tăng tới 118%, trong khi khu vực đầu tư tư nhân chỉ tăng trưởng 14%, mức thấp nhất trong ba khu vực kinh tế. Trước áp lực này, TS. Nguyễn Đức Hiển nhận định để thích ứng với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, doanh nghiệp cần tái cấu trúc quản trị, tài chính, mô hình kinh doanh và thị trường, thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn và quy mô…
Từ những cọng rơm quen thuộc trên đồng ruộng quê nhà, Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) xã Quý Lộc, Thanh Hóa đã phát triển ý tưởng sản xuất mồi nhóm lửa, đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng quốc tế qua nền tảng thương mại điện tử Amazon. Hành trình khởi nghiệp của anh mở ra hướng khai thác giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp...
Do đặc thù địa hình sa mạc và cơ cấu dân số chủ yếu là người nhập cư, UAE phải nhập khẩu tới 85% – 90% nhu cầu lương thực, thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA) được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tại UAE, mà còn mở rộng sang toàn bộ thị trường Trung Đông và châu Phi...
Triển lãm và Hội nghị Năng lượng Toàn cầu Việt Nam (GEEC 2027) diễn ra từ ngày 24 đến 26/02/2027 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội, và hiện đang mở đăng ký trưng bày. Sự kiện quy tụ mười lĩnh vực trưng bày, hơn 120 phiên hội nghị, cùng các hoạt động kết nối dành cho chủ đầu tư, nhà cung cấp và tổ chức tài chính.
Theo dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), USD và euro chiếm tổng cộng 73,46% giá trị thanh toán qua mạng lưới này trong tháng 8/2026, chỉ còn hơn 1/4 dành cho tất cả các đồng tiền khác...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...