Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời nhấn mạnh doanh nghiệp là lực lượng đóng vai trò then chốt quyết định thành bại của hành trình chuyển dịch năng lượng bền vững...

Ngày 8/7/2026, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì tổ chức Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), cho rằng Net Zero không còn là một khái niệm xa vời, mà đã chính thức trở thành tiêu chuẩn mới cấu thành nên năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia và từng doanh nghiệp.

"Đối với Việt Nam, hiện thực hóa mục tiêu Net Zero không chỉ dừng lại ở việc thực hiện một cam kết quốc tế, mà đây chính là lựa chọn chiến lược tối ưu nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố vững chắc an ninh năng lượng và gia tăng sức chống chịu của toàn bộ nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài", ông Vinh khẳng định; đồng thời định vị rõ nét vai trò của khu vực tư nhân khi tuyên bố rằng cộng đồng doanh nghiệp chính là lực lượng tiên phong chuyển hóa các mục tiêu phát triển bền vững thành những hành động cụ thể.

4 ĐỊNH HƯỚNG QUYẾT ĐỊNH

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng khẳng định biến đổi khí hậu là thách thức toàn cầu lớn nhất của nhân loại, gây tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống. Là một nền kinh tế có độ mở lớn, đang phát triển với tốc độ nhanh và nhu cầu năng lượng cao, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động rõ rệt nhất. Tuy nhiên, Đảng và Nhà nước luôn kiên định quan điểm: Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với phát triển bền vững, tiến bộ và công bằng xã hội, quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Phó Thủ tướng cho biết các mục tiêu cắt giảm phát thải đã được Chính phủ thể chế hóa tại Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết 253/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Hiện nay, Chính phủ đang tập trung xây dựng và hoàn thiện Nghị quyết mới, theo đó tiếp tục lấy bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng làm nền tảng cốt lõi cho phát triển.

Để đưa chuyển dịch năng lượng thực sự trở thành trọng tâm của lộ trình Net Zero, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh 4 định hướng chỉ đạo mang tính quyết định:

Thứ nhất: Thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và vững chắc. Chính phủ tập trung hoàn thiện cơ chế, đa dạng hóa nguồn cung, đầu tư hạ tầng truyền tải, lưu trữ và khuyến khích tư nhân tham gia.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Chúng ta không loại bỏ đột ngột các nguồn năng lượng truyền thống mà phải sử dụng hiệu quả hơn, áp dụng công nghệ mới để kiểm soát chặt chẽ phát thải và từng bước giảm dần tỷ trọng theo lộ trình. Quá trình chuyển dịch phải đảm bảo đồng thời ba yêu cầu: đủ năng lượng cho tăng trưởng, giảm phát thải theo cam kết và bảo đảm chuyển đổi công bằng cho người lao động, doanh nghiệp và địa phương".

Thứ hai: Kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Giảm phát thải nhà kính phải được thực hiện hài hòa với việc đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao vị thế và tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị theo chuẩn ESG của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ ba: Xây dựng tài chính xanh và thị trường carbon trở thành trụ cột cốt lõi. Chính phủ xác định tài chính xanh là động lực quan trọng để huy động nguồn lực quốc tế và quốc gia. Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, lồng ghép tiêu chuẩn môi trường vào quản lý ngân sách, phát triển thị trường vốn xanh (trái phiếu xanh, tín dụng xanh) và áp dụng các chính sách thuế ưu đãi cho dự án xanh; đồng thời hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.

Thứ tư: Phát huy vai trò then chốt của cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương. Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định sự thành bại của hành trình Net Zero. Các địa phương cần chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính để tạo điều kiện tối đa cho các dự án xanh.

"Chính phủ sẽ luôn hỗ trợ đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ mọi khó khăn cho các địa phương và các doanh nghiệp", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cam kết mạnh mẽ trước diễn đàn.

CỤ THỂ HÓA “ĐƯỜNG” TỚI NET ZERO

Với tinh thần quyết liệt "chuyển từ cam kết sang hành động", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ, ngành và tổ chức.

Bộ Công Thương tập trung tham mưu các giải pháp tối ưu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đẩy mạnh phát triển nguồn năng lượng sạch, khẩn trương hiện đại hóa hệ thống truyền tải, phân phối, lưu trữ và điều độ điện năng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung hoàn thiện hệ thống kiểm kê khí nhà kính quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý phát thải, thúc đẩy phát triển thị trường carbon, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thúc đẩy triển khai nhanh các công cụ tài chính xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và tài chính hỗn hợp nhằm khơi thông nguồn lực xã hội.

Bên cạnh đó, các địa phương chủ động rà soát, cập nhật quy hoạch, chuẩn bị sẵn sàng danh mục các dự án xanh, quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ triệt để các vướng mắc về thủ tục hành chính để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai dự án.

Cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh, quản trị ESG là chiến lược sống còn và là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh; chủ động rà soát công nghệ, thực hiện kiểm kê phát thải, minh bạch hóa dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon.

VCCI phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối giữa Chính phủ và doanh nghiệp, thường xuyên tổng hợp, phản ánh kịp thời các khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp; chủ động phối hợp xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh theo ngành và chuỗi cung ứng, đặc biệt lưu ý hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nhân hội nghị quan trọng này, Phó Thủ tướng đề nghị Cơ quan Năng lượng Tái tạo quốc tế, các tổ chức bảo vệ môi trường và phát triển bền vững quốc tế, cùng các quốc gia phát triển cần có nhiều chương trình thiết thực hơn hỗ trợ cho Việt Nam và các doanh nghiệp thực hiện mục tiêu giảm khí phát thải đúng lộ trình.

Với quyết tâm chính trị cao nhất của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân và sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, Phó Thủ tướng bày tỏ sự tin tưởng vững chắc rằng Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu Net Zero theo lộ trình đã đề ra, hướng tới một tương lai phát triển bền vững và thịnh vượng.

Phát biểu tiếp thu chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng khẳng định: “VCCI đặc biệt quán triệt quan điểm xuyên suốt mà Phó Thủ tướng đã nhấn mạnh: Con đường Net Zero của Việt Nam phải đảm bảo tính khả thi, làm phải đi vào vấn đề thực chất, công bằng, có lộ trình phù hợp và đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia... Đây cũng chính là định hướng quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ tư duy đáp ứng các yêu cầu sang tư duy chủ động kiến tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh phát triển mới”.

Với vai trò là tổ chức đại diện quốc gia của cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam, VCCI sẽ phải làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối giữa Chính phủ với doanh nghiệp. Là nơi truyền tải kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời phản ánh trung thực thực tiễn thực thi chính sách và đồng hành cùng Chính phủ trong quá trình triển khai thực hiện và thực thi thể chế.