Việc đưa xăng E10 vào sử dụng trên toàn quốc không chỉ là một bước chuyển đổi về nhiên liệu, mà còn là một phần trong chiến lược phát triển xanh, giảm phát thải và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia...

Chiều 1/6/2026, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức tọa đàm với chủ đề “Sử dụng xăng E10 có đáng lo?” nhằm làm rõ những băn khoăn của dư luận khi xăng sinh học E10 chính thức được phân phối trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026.

XU THẾ TẤT YẾU CỦA CHUYỂN ĐỔI NĂNG LƯỢNG

Trao đổi tại tọa đàm, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết giảm phát thải khí nhà kính và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch là chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước. Trên cơ sở Đề án phát triển nhiên liệu sinh học, Chính phủ đã ban hành Quyết định 53/2012/QĐ-TTg quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống.

Theo lộ trình này, xăng E5 được triển khai trên toàn quốc từ cuối năm 2015 và từ đầu năm 2018 toàn bộ xăng RON92 đã được thay thế bằng xăng E5RON92. Tuy nhiên, giai đoạn triển khai xăng E10 chưa được thực hiện cho đến nay.

Theo ông Đào Duy Anh, trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt, Việt Nam cần phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời thực hiện cam kết đưa phát thải ròng về mức “0” vào giữa thế kỷ XXI. Việc phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn tạo đầu ra cho nông sản, thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu và nâng cao an ninh năng lượng quốc gia.

Tại Mỹ, xăng E10 chiếm khoảng 98% thị phần xăng tiêu dùng. Các quốc gia châu Âu cũng đã phổ biến loại nhiên liệu này. Tại châu Á, Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan và Australia đều đang sử dụng E10. Nhật Bản cũng đã xây dựng lộ trình chuyển sang sử dụng loại nhiên liệu này trong thời gian tới".

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam

Từ cuối năm 2024, Bộ Công Thương đã xây dựng lộ trình nhiên liệu sinh học mới trên cơ sở đánh giá toàn diện việc thực hiện Quyết định 53, khảo sát thực tế, lấy ý kiến các nhà khoa học, hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Thông tin thêm, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết hiện có hơn 65 quốc gia và vùng lãnh thổ sử dụng nhiên liệu sinh học, chiếm khoảng 97% dân số toàn cầu.

Tại Việt Nam, các kết quả nghiên cứu cho thấy nhiên liệu sinh học đáp ứng tốt mục tiêu bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và an ninh năng lượng, đồng thời tương thích với phần lớn phương tiện đang lưu hành.

"Lợi thế lớn nhất của Việt Nam là không phải trải qua giai đoạn thử nghiệm từ đầu bởi E10 đã được thế giới sử dụng và kiểm chứng trong nhiều thập kỷ. Riêng tại Mỹ, loại nhiên liệu này đã được sử dụng từ năm 1985", ông Tuấn phân tích; đồng thời nhấn mạnh: "Chúng ta không phải là nơi thử nghiệm mà đang sử dụng một sản phẩm đã được thế giới kiểm nghiệm rộng rãi. Điều đó giúp rút ngắn đáng kể thời gian đánh giá và giảm thiểu các rủi ro trong quá trình chuyển đổi".

BƯỚC CHUYỂN ĐỔI ĐÃ ĐƯỢC CHUẨN BỊ KỸ LƯỠNG

Là chuyên gia lâu năm trong ngành xăng dầu, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết trong hơn 40 năm qua, Việt Nam đã trải qua nhiều lần chuyển đổi nhiên liệu lớn, từ chuyển đổi tiêu chuẩn kỹ thuật, thay thế xăng có chì bằng xăng không chì đến triển khai xăng E5. 

Tuy nhiên, khác với sự bị động trước đây do áp lực nguồn cung hay môi trường, việc chuyển sang nhiên liệu sinh học hiện nay là một bước đi chủ động, được chuẩn bị kỹ lưỡng từ hạ tầng, công nghệ đến nguồn nguyên liệu.

“Chúng ta đã có các nhà máy lọc dầu, hệ thống phối trộn, chương trình phát triển nhiên liệu sinh học và định hướng giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Đây là quá trình chuyển đổi có tính toán và được chuẩn bị rất kỹ”, ông Bảo khẳng định; đồng thời nhấn mạnh: "Các chỉ tiêu kỹ thuật cơ bản của xăng E5 và E10 đều tương đồng với xăng khoáng. Những thông số quan trọng như chỉ số octan, đường cong chưng cất hay nhiệt độ sôi đều được kiểm soát theo quy chuẩn hiện hành. Điểm khác biệt chủ yếu là ethanol làm tăng hàm lượng oxy trong nhiên liệu, giúp quá trình cháy diễn ra hoàn thiện hơn và giảm phát thải ra môi trường".

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người tiêu dùng là ethanol có thể làm ăn mòn các chi tiết cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc ảnh hưởng đến độ bền động cơ. Giải đáp thắc mắc này, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định: "Đây là vấn đề đã được nghiên cứu rất kỹ. Trên thực tế, xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới từ những năm 1980 và tại Thái Lan từ đầu những năm 2000. Vì vậy, người sử dụng hoàn toàn có thể yên tâm về độ bền động cơ khi sử dụng xăng E10”.

Theo các nhà sản xuất ô tô và xe máy, vật liệu sử dụng trên các phương tiện hiện nay đều được thiết kế để tương thích với nhiên liệu E10. Khái niệm “tương thích” có nghĩa mức độ hao mòn của các chi tiết khi sử dụng E10 tương đương với khi sử dụng xăng khoáng thông thường. Đối với các phương tiện đời rất cũ, được sản xuất trước năm 2000, một số nghiên cứu thực nghiệm cũng cho thấy tác động của E10 không có khác biệt đáng kể so với xăng khoáng".

PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội).

Một vấn đề khác được nhiều người quan tâm là liệu xăng E10 có làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu. Về vấn đề này, ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), cho biết xét về mặt lý thuyết, E10 có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên mức tiêu thụ nhiên liệu có thể tăng khoảng 2%. Tuy nhiên, mức chênh lệch này rất nhỏ và gần như khó nhận biết trong quá trình sử dụng thực tế.

Bổ sung thêm, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến cho biết mặc dù nhiệt trị thấp hơn khoảng 3-4%, nhưng ethanol lại chứa oxy trong phân tử, giúp quá trình cháy diễn ra triệt để hơn, nâng cao hiệu suất đốt cháy nhiên liệu. Kết quả thử nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành, cho thấy công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu của phương tiện sử dụng E10 về cơ bản tương đương với khi sử dụng xăng khoáng.

Nhấn mạnh việc hàng chục triệu lượt phương tiện vận hành an toàn trong giai đoạn thí điểm, ông Đỗ Văn Tuấn cho biết nếu loại nhiên liệu này gây ra những vấn đề nghiêm trọng, chắc chắn đã xuất hiện những phản ánh rộng rãi trên thực tế. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị người dân cần bảo dưỡng phương tiện định kỳ, sử dụng đúng chủng loại nhiên liệu theo khuyến cáo của nhà sản xuất và lựa chọn nhiên liệu đạt chuẩn chất lượng.