Khó khăn về tài chính, công nghệ và cơ chế tín dụng xanh đang là những rào cản chính khiến nhiều doanh nghiệp vẫn loay hoay trong việc thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh…

Chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp đang trở thành một xu hướng không thể đảo ngược trên toàn cầu, và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này. Tuy nhiên, quá trình này đang đặt ra nhiều thách thức lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

TÍN DỤNG XANH HIỆN VẪN CÒN HẠN CHẾ VÀ PHẦN LỚN MỚI TẬP TRUNG VÀO NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Tại hội nghị “Industry Talk: Chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp trước những thách thức mới”, diễn ra sáng 12/5, ông Phạm Hoài Trung, Phó Chủ tịch, Trưởng ban ESG/NETZERO và Khoa học công nghệ, Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam, nhấn mạnh rằng lộ trình trung hòa carbon không chỉ dừng lại ở việc báo cáo phát thải mà còn gắn liền với thị trường tín chỉ carbon và năng lực cạnh tranh quốc tế của doanh nghiệp Việt.

Đặc biệt, khi cơ chế giao dịch tín chỉ carbon được triển khai, các doanh nghiệp sẽ phải mở tài khoản để mua bán tín chỉ tương tự như giao dịch chứng khoán. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là dòng vốn và cơ chế tín dụng xanh cho chuyển đổi xanh. Ông Phạm Hoài Trung chỉ rõ: tín dụng xanh hiện vẫn còn hạn chế và phần lớn nguồn vốn mới chỉ tập trung vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Các dự án chuyển đổi xanh của doanh nghiệp sản xuất lại chưa có cơ chế vay phù hợp.

"Điều này khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất xanh," ông Trung nói.

Tất nhiên, trong quá trình chuyển đổi xanh, không phải doanh nghiệp nhỏ nào cũng gặp bất lợi. Ông Phạm Hoài Trung phân tích "doanh nghiệp nhỏ thường có mô hình quản lý đơn giản, ít nhà máy, ít tầng nấc vận hành nên việc kiểm soát dữ liệu và triển khai thay đổi sẽ thuận lợi hơn so với các tập đoàn lớn."

BIẾN THÁCH THỨC THÀNH CƠ HỘI VÀ LỢI THẾ CẠNH TRANH TRONG CUỘC CHƠI XANH

Chia sẻ vấn đề này, ông Nguyễn Đình Quyền, Nhà sáng lập ESG Education & Business và ESG Investment Fund, cho rằng doanh nghiệp càng bắt đầu chuyển đổi xanh sớm sẽ càng có lợi thế. Theo đó, để thực hiện chuyển đổi xanh hiệu quả, doanh nghiệp cần nhanh chóng xây dựng được “bức tranh hiện trạng”, tức xác định mình đang ở đâu về phát thải và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn ESG.

Sau khi có dữ liệu nền, doanh nghiệp mới có thể xây dựng chiến lược giảm phát thải và xác định khoảng cách giữa hiện tại với mục tiêu dài hạn.

Thực tế, nhiều tập đoàn lớn hiện đã cam kết mục tiêu Net Zero vào năm 2050 hoặc trung hòa carbon vào năm 2040, và để thực hiện các cam kết này, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng lộ trình cụ thể và xác định rõ từng giai đoạn giảm phát thải.

Doanh nghiệp càng bắt đầu chuyển đổi xanh sớm sẽ càng có lợi thế trong tương lai.

Ông Nguyễn Đình Quyền

Ông Nguyễn Đình Quyền nêu dẫn chứng về một dự án nâng cao hiệu quả năng lượng tại nhà máy sản xuất có thể giúp giảm khoảng 4.000 tấn phát thải mỗi năm. Đáng chú ý, chi phí giảm phát thải của dự án ở mức “âm 45 USD/tấn carbon”. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí nhờ tối ưu vận hành sau khi cải tiến công nghệ và quy trình sản xuất.

Tại hội nghị, nhiều chuyên gia thừa nhận hiện nay, doanh nghiệp có thể tiếp cận nhanh hơn với các xu hướng công nghệ, giải pháp sản xuất xanh và yêu cầu mới của thị trường quốc tế, có nhiều hoạt động kết nối giữa doanh nghiệp, nhà cung cấp công nghệ và các tổ chức chuyên ngành.

Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh không chỉ là một thách thức mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và phát triển bền vững.

Để thành công, doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự hỗ trợ từ các chính sách phù hợp. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, chuyển đổi xanh không chỉ là lựa chọn mà là con đường tất yếu để phát triển bền vững.