Thúc đẩy hình thành các trung tâm công nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng
CChu Khôi
Chọn cỡ chữ
Việt Nam đang nghiên cứu phát triển các trung tâm công nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng điện gió, điện mặt trời và thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng công nghiệp xanh trong nước. Với vai trò kết nối sản xuất điện, chế tạo thiết bị, hạ tầng cảng biển, logistics và đào tạo nhân lực, mô hình này được kỳ vọng tạo động lực mới cho chuyển dịch năng lượng và công nghiệp xanh...
Quang cảnh hội thảo "Thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng tái tạo tại Việt Nam”. Ảnh: GIZ.
Chiều 8/9/2026, tại Hà Nội, Cục Điện lực (Bộ Công
Thương) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy
phát triển Trung tâm Năng lượng tái tạo tại Việt Nam”. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Dự án
“Thúc đẩy chuyển dịch ngành năng lượng tại Việt Nam - TEV” do Chính phủ Đức tài
trợ.
ĐỘNG LỰC MỚI CHO CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG VÀ CÔNG NGHIỆP
XANH
Phát biểu khai mạc, ông Tăng Thế Hùng, Phó Cục trưởng
Cục Điện lực, cho biết trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng
và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, phát triển năng lượng
tái tạo không chỉ dừng ở việc mở rộng công suất nguồn điện mà còn phải gắn với
phát triển công nghiệp, hạ tầng, chuỗi cung ứng, khoa học công nghệ và nguồn
nhân lực.
Ông Tăng Thế Hùng: "Phát triển năng lượng tái tạo không chỉ dừng ở việc mở rộng công suất nguồn điện...". Ảnh: GIZ.
Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 (Quy hoạch điện 8 điều chỉnh) đã định hướng xây dựng các trung tâm công nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo liên
vùng tại những khu vực có tiềm năng lớn nhằm gắn phát triển năng lượng tái tạo
với công nghiệp hỗ trợ và nội địa hóa chuỗi giá trị. Việc nghiên cứu và từng bước
hình thành các trung tâm này sẽ góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng
tái tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp và hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng
lượng quốc gia.
Đồng quan điểm, bà Christiana Hageneder, Giám đốc
Chương trình Hỗ trợ Năng lượng của GIZ, cho biết GIZ đang phối hợp với các đối
tác Việt Nam thực hiện nghiên cứu nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu và bằng chứng phục
vụ quá trình hoạch định chính sách. Nghiên cứu sẽ đánh giá năng lực hiện có,
khoảng trống về hạ tầng cũng như các yêu cầu pháp lý, tài chính cần thiết để
triển khai mô hình trung tâm năng lượng tái tạo.
Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng của GIZ. Ảnh: GIZ.
Các trung tâm năng lượng tái tạo có thể giúp Việt Nam nâng cao năng lực công nghiệp trong nước, tạo giá trị gia tăng từ quá trình chuyển dịch năng lượng, đồng thời cải thiện khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo khu vực và toàn cầu.
Định hướng trong Quy hoạch điện
8 điều chỉnh nêu rõ, đến năm 2030 Việt Nam dự kiến hình thành hai trung tâm công
nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng. Nhu cầu phát triển các trung tâm
năng lượng tái tạo xuất phát từ triển vọng tăng trưởng rất lớn của các nguồn điện
xanh trong những thập kỷ tới.
Theo kịch bản quy hoạch, đến năm 2050, công suất
điện gió trên bờ và gần bờ có thể đạt từ 84.696 - 91.400 MW, điện gió ngoài khơi
đạt từ 113.503 - 139.097 MW, điện mặt trời (điện mặt trời tập trung và điện mặt trời mái nhà) đạt khoảng 293.088 - 295.646
MW. Các loại hình như điện sinh khối, điện rác, thủy điện tích năng và hệ thống
lưu trữ năng lượng bằng pin cũng sẽ được mở rộng đáng kể.
Đại diện Cục Điện lực nhấn mạnh rằng trung tâm công nghiệp - dịch vụ năng lượng tái tạo cần được phát triển theo mô hình tích hợp, kết nối toàn bộ chuỗi giá trị từ phát điện sạch, chế tạo cơ khí phụ trợ, logistics cảng biển đến dịch vụ vận hành - bảo dưỡng, khu công nghiệp xanh và đào tạo nguồn nhân lực.
ĐỀ XUẤT HAI CỤM CẢNG NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TRỌNG ĐIỂM
Tuy nhiên, quá trình hiện thực hóa các trung tâm năng
lượng tái tạo liên vùng cũng đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là hạ tầng
cảng biển phục vụ điện gió ngoài khơi. Các cấu kiện của ngành này có kích thước
rất lớn, với tháp thép, móng giàn và tuabin có thể nặng tới 2.500 tấn. Điều này
đòi hỏi hệ thống cảng biển phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe về độ sâu luồng
hàng hải, tải trọng nền cảng, diện tích lắp ráp và khả năng tiếp nhận tàu
chuyên dụng.
Theo tính toán, nền cảng và cầu bến phải chịu tải trọng
từ 15-25 tấn/m2, trong khi diện tích lắp ráp điện gió ngoài khơi cần khoảng 30
ha cho mỗi GW công suất. Suất đầu tư hạ tầng thô cho bãi cảng có thể lên tới
khoảng 1 tỷ Euro trên diện tích 100 ha. Đây là những yêu cầu đòi hỏi nguồn vốn
rất lớn cùng sự tham gia của các mô hình hợp tác công - tư và các cơ chế hỗ trợ
dài hạn.
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: GIZ.
Về định hướng không gian phát triển, hai cụm cảng công nghiệp năng lượng tái tạo trọng điểm được đề xuất gồm cụm phía Nam tại khu vực Vũng Tàu - Bình Thuận - Ninh Thuận và cụm phía Bắc tại Hải Phòng - Quảng Ninh.
Khu vực phía Nam có lợi thế về hạ tầng dầu khí, cảng nước sâu và kinh nghiệm cơ
khí ngoài khơi, phù hợp phát triển chế tạo cấu kiện điện gió ngoài khơi và các
dịch vụ vận hành, bảo dưỡng. Trong khi đó, khu vực phía Bắc có thế mạnh về công
nghiệp thép, cơ khí chế tạo và hệ thống cảng biển, tạo điều kiện hình thành các
tổ hợp công nghiệp hỗ trợ quy mô lớn.
Tại hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã
chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn về phát triển các trung tâm năng lượng tái
tạo. Để hình thành hệ sinh thái sản xuất thiết bị năng lượng tái tạo trong nước,
các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết của các cam kết chính sách dài hạn. Theo
đó, cần xây dựng danh mục dự án ổn định trong thời gian từ 10-25 năm nhằm tạo
niềm tin cho các nhà sản xuất thiết bị; thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp
(DPPA) và phát triển các khu năng lượng tái tạo tập trung; đồng thời triển khai
chính sách nội địa hóa theo lộ trình phù hợp để khuyến khích đầu tư sản xuất
trong nước.
Đại diện Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) cho biết Việt Nam đã có nền tảng đáng kể từ ngành dầu khí và công nghiệp biển như
chế tạo kết cấu thép, công trình ngoài khơi, cảng biển, logistics và nguồn nhân
lực kỹ thuật. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước hình thành hệ sinh thái điện
gió ngoài khơi trong nước.
Các chuyên gia đến từ Đức, Trung Quốc, Vương quốc Anh
và Đan Mạch cũng giới thiệu nhiều mô hình thành công. Kinh nghiệm của Cuxhaven
(Đức) cho thấy vai trò của đầu tư dài hạn và phát triển đồng bộ cảng biển, quỹ
đất công nghiệp và logistics. Trong khi các cụm công nghiệp Dương Giang và Sán Đầu (Trung
Quốc) minh chứng cho hiệu quả của mô hình tích hợp từ chế tạo, nghiên cứu phát
triển, thử nghiệm đến đào tạo nhân lực và vận hành cảng biển.
Tại Vương quốc Anh, Grimsby và Humber nổi bật với giá trị kinh tế lâu dài từ hoạt
động vận hành, bảo dưỡng điện gió ngoài khơi. Còn Esbjerg (Đan Mạch) là ví dụ
điển hình về chuyển đổi hạ tầng cảng và năng lực dầu khí hiện hữu sang phục vụ
ngành điện gió ngoài khơi.
Qua đánh giá hiện trạng thu thập số liệu phục vụ kiểm kê phát thải khí nhà kính trong 6 lĩnh vực (năng lượng; các quá trình công nghiệp; xây dựng; giao thông vận tải; nông, lâm nghiệp và sử dụng đất; chất thải), cơ quan thống kê chỉ rõ những khoảng trống số liệu. Trên cơ sở đó, cơ quan này đề xuất bổ sung 217 chỉ tiêu thống kê mới phục vụ kiểm kê khí nhà kính cùng lộ trình triển khai đến năm 2030...
Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới châu Âu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thúc đẩy hợp tác với EU, Đan Mạch và Bỉ về nông nghiệp bền vững, công nghệ sinh học, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường và chống khai thác IUU.
Biến đổi khí hậu do con người gây ra là nguyên nhân dẫn đến khoảng 32.600 ca tử vong liên quan đến nắng nóng tại 854 thành phố châu Âu trong mùa hè vừa qua, chiếm gần 2/3 tổng số trường hợp. Đây cũng là mùa hè có số người tử vong do nắng nóng cao nhất trong dữ liệu nghiên cứu, vượt xa kỷ lục trước đó vào năm 2022…
Sử dụng hệ thống pin tích hợp trong cánh, máy bay E9X của công ty khởi nghiệp Hà Lan Elysian Aircraft được thiết kế để chở 90 hành khách, với tầm bay ban đầu 800 km và mục tiêu đạt 1.000 km. Dự kiến đi vào khai thác năm 2034, mẫu máy bay này được kỳ vọng góp phần giảm đáng kể lượng phát thải của ngành hàng không…
Góp ý kiến vào dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật; đồng thời làm rõ một số nội dung để luật vừa tạo động lực phát triển kinh tế biển, vừa bảo vệ môi trường, chủ quyền và lợi ích quốc gia, hướng mục tiêu phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh...
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...