Thay vì học đại học, xu hướng học nghề hiện nay đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng thực tế, ngắn hạn và gắn liền với nhu cầu tuyển dụng thực tế của thị trường lao động...

Học nghề hiện nay đang trở thành lựa chọn của nhiều học sinh, với thời gian đào tạo được rút ngắn, mạng lưới kết nối doanh nghiệp của các cơ sở đào tạo giúp người học tăng khả năng tiếp cận cơ hội việc làm sau khi ra trường.

ĐÀO TẠO THEO SÁT NHU CẦU THỊ TRƯỜNG

Từ thực tiễn cơ sở đào tạo nghề, ông Đặng Minh Quảng, Trưởng phòng Đào tạo của Trường Cao đẳng Truyền hình, cho biết từ năm 2018, 2019 đến nay, thực hiện chủ trương định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trường đã tuyển sinh và đào tạo mô hình song bằng.

Đối với mô hình song bằng này, sau 3 năm, sinh viên đã có trong tay hai tấm bằng, có kỹ năng, kiến thức và có tác phong công nghiệp để tham gia vào thị trường lao động, hoặc có thể tiếp tục học lên cao hơn tùy theo nhu cầu.

Theo ông Quảng, mô hình song bằng có ưu thế đặc biệt đối với học sinh. Đó là các em được rút ngắn thời gian và tối ưu hóa hiệu quả đào tạo. “Với với mô hình song bằng này, chúng tôi cũng mong muốn được góp phần giải quyết bài toán việc làm tại chỗ cho học sinh trên địa bàn. Đồng thời, cung cấp nguồn lao động có trình độ, tay nghề cho các doanh nghiệp”, ông Quảng cho biết.

Bên cạnh những ngành nghề gắn bó với đặc thù của truyền hình như quay phim, dựng phim, báo chí, nhà trường cũng đang tuyển sinh và đào tạo các ngành điện, điện tử, công nghệ thông tin, những ngành mà doanh nghiệp đang có nhu cầu.

Còn tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bách khoa, ông Trần Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng, cho biết trường là cơ sở chuyên đào tạo về các chuyên ngành kỹ thuật, với thế mạnh nghề công nghệ ô tô. Do nhu cầu của thị trường ngày càng lớn, nhà trường đang định hướng tiếp tục phát triển mạnh trong lĩnh vực này. Hiện trường cũng đang được đầu tư, hỗ trợ từ các tập đoàn, doanh nghiệp về ô tô tài trợ về xe thực hành, chương trình đào tạo, chuyên môn kỹ thuật và tổ chức tập huấn giáo viên.

Bên cạnh đó, trường cũng đang đào tạo một số ngành nghề về công nghiệp bán dẫn. Theo nhu cầu của xã hội và định hướng của Chính phủ, trường đã tổ chức một số ngành nghề như tự động hóa, vi mạch bán dẫn. Những nghề này cũng đang được nhà nước hỗ trợ học phí từ 70 – 100% tùy nhóm ngành.

Theo ông Dũng, các doanh nghiệp nước ngoài sang Việt Nam đầu tư tại các khu công nghiệp đang có nhu cầu về nhân lực bán dẫn rất lớn. Bởi vì ngành này rất rộng, ví dụ học cơ khí hiện nay cũng thuộc trong nhóm ngành bán dẫn, nên người học đừng nặng nề việc cứ phải học điện tử mới đáp ứng được ngành bán dẫn. Bán dẫn là một ngành công nghiệp, bao gồm rất nhiều ngành nghề phụ trợ.

“Chúng tôi đã vào tham quan các nhà máy, thì thấy nhu cầu về nhân lực cơ khí cũng rất lớn. Thực tế chúng tôi biết có việc các bạn trẻ nghe đến cơ khí là sợ học, sợ “chân lấm tay bùn”, làm việc nặng nhọc, nhưng không phải như vậy. Việc làm cơ khí giờ không phải như ngày xưa, mà hiện là công nghệ cơ khí, điều khiển CNC, điều khiển máy trong phòng lạnh, thậm chí có những công việc còn nhàn hơn công nghệ ô tô”, ông Dũng dẫn chứng.

Ngoài ra, trường còn đào tạo ngành công nghệ hóa học. Với ngành này, hiện nay, trường đang được tài trợ của một tập đoàn về thiết bị y tế của Nhật Bản. Sinh viên sẽ được nhận học bổng; giáo viên cũng được hỗ trợ đào tạo về chuyên ngành; được tập đoàn đầu tư phòng thí nghiệm.

Bên cạnh những ngành nghề kỹ thuật đặc thù, trường còn đào tạo các ngành dịch vụ như du lịch, ngoại ngữ, tin học…, những ngành nghề thị trường lao động đang có nhu cầu.

CHÚ TRỌNG THỰC HÀNH, KẾT NỐI DOANH NGHIỆP

Để người học nhanh có cơ hội tiếp cận với thị trường lao động, Trưởng phòng Đào tạo của Trường Cao đẳng Truyền hình Đặng Minh Quảng, cho biết rút ngắn thời gian đào tạo chính là yếu tố mang tính thực chiến, gắn với doanh nghiệp và đáp ứng thị trường lao động là chủ trương được trường thực hiện xuyên suốt những năm qua.

Theo ông Quảng, mặc dù thời gian của chương trình đào tạo đã được rút ngắn từ 3 năm xuống còn 2 năm rưỡi, tuy nhiên, để đảm bảo tính thực chiến và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, trường đã tăng thời lượng thực hành từ 70 - 75%.

Người học được “nhúng” vào môi trường làm việc thực tế, 75% thời gian học là thực hành, thực tập trong các xưởng, trường quay của nhà trường, trong các phòng máy, cũng như thực hành nghề tại các doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, chương trình đào tạo của nhà trường cũng có sự kết nối rất chặt chẽ với các doanh nghiệp. Bằng việc mời các chuyên gia của các doanh nghiệp vào tham gia xây dựng chương trình đào tạo, thẩm định, cũng như giảng dạy trực tiếp.

Chính vì vậy, mặc dù thời gian đào tạo đã rút ngắn, tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận thị trường lao động nhanh hơn từ 3 năm xuống 2 năm rưỡi, nhưng vẫn đảm bảo tốt kỹ năng thực hành. Qua đó, giúp người học sớm ra trường và nhanh chóng có thể tham gia vào thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

Với Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bách khoa, Phó Hiệu trưởng Trần Tiến Dũng khẳng định, đặc thù của trường cao đẳng là đào tạo gần như thực hành, với tỷ lệ 70-80%. Đây là hướng đào tạo khác với đại học, đang được các doanh nghiệp rất ưa chuộng, bởi họ cần người có kỹ năng cụ thể, vào làm được việc ngay.

Ông Dũng cho biết hiện nay, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Bách khoa đang có kết nối với mạng lưới khoảng 500 doanh nghiệp, là những đơn vị có ngành nghề phù hợp với mô hình đào tạo của nhà trường. Trường cũng mời các doanh nghiệp tham gia sâu vào xây dựng chương trình đào tạo, để gắn sát nhất với thực tế sản xuất của đơn vị.

Với sinh viên, họ được hỗ trợ trong quá trình học tập thông qua việc trải nghiệm, thực tập, làm việc thực tế như một công nhân thực thụ, hay kỹ sư tại nhà máy, và được các chuyên gia tại doanh nghiệp kèm cặp.

Vì vậy, sau quá trình đào tạo, nhiều sinh viên đã được doanh nghiệp đặt hàng ngay từ năm thứ hai, thứ ba. Ngoài thời gian học tập trên lớp, sinh viên cũng có thể làm part-time, làm thêm cho doanh nghiệp bằng các dự án, công việc cụ thể.

Theo đại diện nhà trường, ngoài hỗ trợ về chuyên môn, trường cũng tích cực kêu gọi các doanh nghiệp hỗ trợ sinh viên về học bổng, chương trình hỗ trợ việc làm sau khi tốt nghiệp, hỗ trợ ăn ở, di chuyển… Qua đó, góp phần giúp người học hoàn toàn yên tâm trong quá trình học tập, chú trọng rèn luyện tốt kỹ năng mà không cần lo lắng về đầu ra.