Cục Hàng không Việt Nam đang phối hợp xây dựng lộ trình sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), đồng thời hoàn thiện các quy định về giảm phát thải khí nhà kính trong hàng không dân dụng...

Theo báo cáo gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam đang phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng đề xuất lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam. Lộ trình được nghiên cứu trên cơ sở các cam kết giảm phát thải của Việt Nam, yêu cầu của Cơ chế giảm và bù đắp carbon quốc tế đối với hàng không quốc tế (CORSIA), khả năng tự chủ nguồn cung SAF trong nước và yêu cầu duy trì ổn định thị trường vận tải hàng không.

Cục Hàng không cho biết mục tiêu của quá trình xây dựng lộ trình là tránh tạo ra những cú "shock" đối với thị trường và các hãng hàng không trong quá trình chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu bền vững.

Về thể chế, Cục Hàng không Việt Nam đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng để lấy ý kiến các bộ, ngành. Các quy định được xây dựng theo các yêu cầu của ICAO và định hướng thực hiện cam kết của Việt Nam về phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Ở khâu sản xuất, một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu nghiên cứu các công nghệ và nguồn nguyên liệu sản xuất SAF. Petrovietnam đã giao BSR và PVOIL triển khai các nội dung liên quan. Trong đó, BSR nghiên cứu cơ hội đầu tư sản xuất SAF theo công nghệ HEFA, còn PVOIL và Viện Dầu khí Việt Nam nghiên cứu dầu ăn đã qua sử dụng (UCO) cùng một số nguồn nguyên liệu khác.

PVOIL Trans cũng đã có hoạt động thu gom UCO và kinh nghiệm liên quan đến chứng nhận ISCC EU. BSR đã thực hiện phối trộn và xuất bán lô nhiên liệu chứa 5% SAF từ SAF nhập khẩu và Jet A-1 do doanh nghiệp sản xuất.

Ở khâu nhập khẩu và cung ứng, Việt Nam cũng đã có một số hoạt động thực tế. Theo báo cáo của Cục Hàng không, Petrolimex Aviation đã nhập khẩu và cung ứng SAF cho các chuyến bay của Vietjet tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất trong năm 2024 và tham gia hoạt động pha chế SAF trong năm 2025.

Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Công ty cổ phần Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài (NAFSC) bước đầu đánh giá hạ tầng hiện có có khả năng được xem xét sử dụng cho SAF hoặc Jet A-1 pha SAF. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng cần tiếp tục đánh giá tính tương thích của hệ thống bể chứa, đường ống, thiết bị, hệ thống tra nạp cùng các yêu cầu về chất lượng, thử nghiệm, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc.

Cục Hàng không đánh giá Việt Nam đã có cơ sở và kinh nghiệm ban đầu ở một số khâu của chuỗi SAF, nhưng các hoạt động hiện nay chưa hình thành một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Do đó, chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tính khả thi của việc triển khai SAF ở quy mô quốc gia.

Trong quá trình hoàn thiện cơ chế, Cục Hàng không cho biết đang phối hợp với các doanh nghiệp năng lượng, doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu và các hãng hàng không tham gia tổ soạn thảo các thông tư liên quan, qua đó góp ý về sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, sử dụng SAF cũng như cơ chế giảm phát thải và nghĩa vụ bù trừ carbon theo CORSIA.

Một vấn đề khác được Cục Hàng không theo dõi là sự tương thích giữa các cơ chế chứng nhận SAF. Tại cuộc họp lần thứ 3 của Ủy ban hỗn hợp lâm thời về Hiệp định vận tải hàng không toàn diện ASEAN - EU tổ chức tháng 9/2025 tại Bangkok, các nước ASEAN đề nghị EU nghiên cứu cho phép SAF được chứng nhận đồng thời theo tiêu chuẩn của RefuelEU và CORSIA. Phía EU cho biết đang phối hợp với các chương trình chứng nhận tính bền vững để nghiên cứu vấn đề này.

Song song với quá trình xây dựng chính sách, Cục Hàng không Việt Nam đang tham gia Dự án Nghiên cứu khả thi thuộc Chương trình ACT-SAF của ICAO. Nội dung nghiên cứu tập trung khảo sát các nguồn nguyên liệu có thể sử dụng tại Việt Nam, gồm sinh khối nông nghiệp, dầu ăn đã qua sử dụng, rác thải và các công nghệ chuyển đổi phù hợp.

Kết quả nghiên cứu dự kiến được sử dụng để đánh giá nguồn nguyên liệu, công nghệ, mô hình chuỗi cung ứng và đề xuất lộ trình từng bước đưa SAF vào thị trường Việt Nam.