Để tối ưu hóa tiềm năng hợp tác, Việt Nam - EU đã thống nhất thành lập Tổ công tác chuyên trách nhằm giải quyết các rào cản còn tồn đọng, đồng thời tích cực hướng tới nâng cấp quan hệ từ Đối tác Toàn diện lên Đối tác Toàn diện và Chiến lược…

Kết thúc chuyến thăm, làm việc tại Việt Nam (2 ngày 25 và 26/9/2025), Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu Maroš Šefčovič đã có buổi gặp mặt báo chí chia sẻ những kết quả đã đạt được.

THƯƠNG MẠI SONG PHƯƠNG TĂNG 47%

Mở đầu buổi chia sẻ, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu vui mừng cho biết Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) sau 5 năm thực thi đã mang lại những thành quả "hết sức tốt, hết sức nổi bật".

Thương mại song phương đã tăng trưởng hết sức ấn tượng trong những năm gần đây, lên tới 64 tỷ euro năm 2024. Nếu nhìn con số tương đối, thương mại song phương đã tăng 47% so với năm trước đó, phản ánh sự tăng trưởng mạnh mẽ của mối quan hệ này.

Một điểm nổi bật được ghi nhận là Việt Nam đang tận dụng EVFTA tốt hơn so với phía EU. Cụ thể, tăng trưởng xuất khẩu từ Việt Nam sang EU lên tới 60%, tương đương 20 tỷ euro. Trong khi đó, xuất khẩu từ EU sang Việt Nam chỉ tăng 10%, tương đương 1 tỷ euro. EVFTA đang tạo ra xung lực mạnh mẽ và truyền cảm hứng cho toàn khu vực Đông Nam Á.

“Trước khi sang Việt Nam, tôi đã có dịp thảo luận cùng với một số các quốc gia khác ở khu vực Đông Nam Á. Một điểm chung là họ đều đánh giá cao việc Việt Nam đã ký kết FTA với EU. Hiệp định đã mang lại rất nhiều kết quả tốt, đã thực sự truyền cảm hứng cho các quốc gia khác ở trong khu vực”, ông Maroš Šefčovič chia sẻ.

Đặc biệt, sự tin tưởng vào nền kinh tế Việt Nam được thể hiện rõ nét qua đánh giá từ cộng đồng doanh nghiệp EU tại Việt Nam. Tiếp xúc với đại diện cộng đồng doanh nghiệp EU tại Việt Nam, các doanh nghiệp EU đều bày tỏ ấn tượng và tin tưởng cao đối với nền kinh tế của Việt Nam cả dưới góc độ về mặt thương mại và đầu tư.

Để phát huy hơn nữa hiệu quả EVFTA, ông Šefčovič cho biết tại cuộc họp trong khuôn khổ của Ủy ban thương mại do ông và Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đồng chủ trì, hai bên đã thảo luận và thống nhất một số bước đi cụ thể để đảm bảo EVFTA sẽ tiếp tục là một xung lực mạnh mẽ về thương mại song phương giữa Việt Nam và EU.

Hai bên đã thảo luận rất chi tiết những lĩnh vực đầu tư tiềm năng mang tính chiến lược, như năng lượng tái tạo, chất bán dẫn, logistics và viễn thông. Đồng thời, trao đổi thông tin giữa hai bên liên quan đến hợp tác trong khuôn khổ đa phương là Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và thảo luận về một số tiềm năng mà EU có thể tham gia trong khuôn khổ hiệp định CPTPP.

CÂN NHẮC NÂNG CẤP MỐI QUAN HỆ LÊN ĐỐI TÁC TOÀN DIỆN VÀ CHIẾN LƯỢC

Cao uỷ Šefčovič cũng thẳng thắn nhìn nhận, trong quá trình hợp tác thương mại, chúng ta có thể đôi lúc gặp những thăng trầm, nhưng nếu hai bên giữ được tinh thần hợp tác và giữ được mối quan hệ tốt, thì sớm hay muộn cũng sẽ tìm ra được giải pháp để giải quyết thấu đáo những vấn đề đó.

Nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn đọng và đảm bảo EVFTA tiếp tục là một xung lực mạnh mẽ về thương mại song phương, ông Šefčovič cho biết hai bên đã thống nhất về một số bước đi và hành động cụ thể, thể hiện tinh thần hợp tác cao.

Một trong những giải pháp quan trọng được hai bên đồng thuận là việc thành lập Tổ công tác hỗn hợp chuyên trách. Hai bên sẽ cử đại diện tham gia Tổ công tác, để rà soát, đánh giá những vấn đề cùng quan tâm và những vấn đề còn tồn đọng, thậm chí cả vấn đề về IUU (khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định).

“Mục tiêu là giải quyết một cách thấu đáo để việc thực thi EVFTA trở nên thuận lợi hơn, cân bằng hơn, và tối ưu hoá tiềm năng hiện có của hai bên”, ông Šefčovič nhấn mạnh; đồng thời ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực không ngừng nghỉ của phía Việt Nam trong việc nhận diện và xử lý các vấn đề, rào cản hiện nay trong thương mại giữa hai nước.

Ông Šefčovič khuyến nghị Việt Nam đơn giản hóa quy trình cấp phép cho các cơ sở từ phía EU đã đáp ứng được các tiêu chuẩn về vệ sinh kiểm dịch động thực vật.

EU là một liên minh gồm 27 nước, nếu Việt Nam cấp phép cho một cơ sở tại một nước thành viên EU, thì giấy phép đó cũng sẽ được áp dụng cho toàn bộ 26 nước thành viên còn lại. Ngược lại, nếu một nước thành viên EU ghi nhận hoặc cấp phép cho phía Việt Nam, thì toàn bộ 26 nước còn lại cũng sẽ công nhận giấy phép đó để tránh việc phải đánh giá lại. Điều này sẽ giúp đơn giản hóa và giảm thiểu những vướng mắc, điểm nghẽn hiện nay.

“Cả Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đều đã ghi nhận và cam kết sẽ cân nhắc về những vấn đề mà EU nêu lên và những hành động này dự kiến sẽ được giao cho Tổ công tác hỗn hợp giữa hai bên”, ông Šefčovič thông tin.

Với nền tảng là sự phát triển năng động, hiệu quả của mối quan hệ trong 5-10 năm gần đây và xung lực mạnh mẽ từ EVFTA, Cao ủy Maroš Šefčovič tin rằng "đã đến lúc hai bên cân nhắc việc nâng cấp mối quan hệ hiện nay từ Đối tác toàn diện sang Đối tác toàn diện và chiến lược". Việc hoàn thành mục tiêu này được kỳ vọng sẽ tạo ra những động lực lực hết sức mạnh mẽ, đưa mối quan hệ hợp tác vốn đã bền chặt giữa hai bên lên một tầm cao mới.

"Việt Nam hiện vẫn là một đối tác hết sức quan trọng trong khuôn khổ JETP (Just Energy Transition Partnership - Quan hệ đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng) và sẽ tiếp tục như vậy", Cao uỷ EU nhấn mạnh, và tin tưởng rằng việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược và toàn diện sẽ làm cho mối quan hệ giữa hai bên trở nên ngày càng gần gũi và khăng khít hơn nữa, hướng tới một tầm nhìn chiến lược chung cho sự thịnh vượng và phát triển bền vững.