Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình thiết kế, vận hành và tối ưu hạ tầng tại Việt Nam. Việc này mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức lớn về năng lượng và hạ tầng. Cần có các giải pháp để AI phát huy hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.

Đây là thông điệp nhận được sự đồng thuận từ nhiều chuyên gia tại Hội nghị Đổi mới Sáng tạo - Innovation Day 2025, với chủ đề “Hạ tầng số sẵn sàng cho AI - Động lực tăng trưởng mới của Việt Nam”. Sự kiện do Schneider Electric tổ chức chiều 17/9 tại Hà Nội.

Theo các chuyên gia, AI đang trở thành một phần không thể thiếu trong tất cả công nghệ. Trên toàn ASEAN, AI được kỳ vọng sẽ đóng góp thêm 10-18% vào tổng mức tăng trưởng GDP, tương đương khoảng 1.000 tỷ USD vào năm 2030. 

Tuy nhiên, sự bùng nổ AI đi kèm mức tiêu thụ năng lượng tăng vọt. IEA dự báo đến 2028, AI sẽ chiếm 15–20% điện năng tiêu thụ tại các trung tâm dữ liệu, tăng mạnh so với mức 8% năm 2023.

Cùng lúc, mô hình xử lý dữ liệu đang chuyển dịch từ tập trung sang phân tán, với khoảng 50% tác vụ AI dự kiến sẽ xử lý theo mô hình hybrid, kết hợp giữa trung tâm dữ liệu và xử lý tại biên. Tất cả dẫn đến nhu cầu phải tái thiết hạ tầng công nghệ để sẵn sàng cho AI, từ trung tâm dữ liệu đến cách vận hành tòa nhà, lưới điện.

Ông Đồng Mai Lâm, Tổng Giám đốc Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, khẳng định AI không còn là công nghệ tương lai mà đã hiện diện trong mọi lĩnh vực, trở thành chất xúc tác cho số hóa và tăng trưởng bền vững. Để bắt kịp làn sóng AI, Việt Nam cần một cuộc cách mạng trong xây dựng, vận hành trung tâm dữ liệu, tòa nhà và lưới điện thông minh.

Theo đó, hạ tầng số cho kỷ nguyên AI được xây dựng trên ba trụ cột chính: Hạ tầng trung tâm dữ liệu, ứng dụng AI trong tòa nhà và lưới điện thông minh.

Trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho AI cần có khả năng xử lý mật độ tính toán cực cao. Các giải pháp công nghệ tiên tiến cho trung tâm dữ liệu như làm mát bằng chất lỏng trực tiếp đến chip, tủ rack mật độ cao, hệ thống UPS ba pha công suất lớn… nhằm đáp ứng nhu cầu tối ưu hiệu suất, tăng khả năng chống chịu với sự cố bất thường.

Ứng dụng AI trong tòa nhà thông minh đang trở thành xu hướng nổi bật. Các giải pháp quản lý năng lượng của Schneider Electric giúp giảm tới 45% lượng khí thải carbon trong quá trình vận hành tòa nhà.

Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần vào mục tiêu chống biến đổi khí hậu. Giúp tòa nhà có thể sản xuất điện từ nguồn năng lượng tái tạo, tạo ra một mô hình tiêu thụ điện tích cực. 

Cuối cùng, lưới điện thông minh là một yếu tố không thể thiếu trong hạ tầng số. Nhờ ứng dụng công nghệ số hóa và AI, các công ty điện lực có thể giám sát toàn bộ lưới điện theo thời gian thực ngay tại trung tâm điều khiển.

Các phần mềm như EcoStruxure ADMS và AVEVA Unified Operations Center giúp theo dõi điện áp, dòng điện, điểm đóng/ngắt và phát hiện sớm các sự cố bất thường. Hệ thống có thể tự động điều chỉnh việc phân phối điện dựa trên nhu cầu phụ tải và nguồn cung, đảm bảo lưới điện luôn vận hành ổn định và hiệu quả.

Ngoài ra, các nền tảng như EcoStruxure DERMS và Microgrid Advisor hỗ trợ kết nối các nguồn năng lượng phân tán như điện mặt trời, lưu trữ, giúp cân bằng cung - cầu, tối ưu chi phí vận hành.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng dự báo, thị trường AI tại Việt Nam sẽ tăng trưởng trung bình 15,8% mỗi năm, đạt quy mô 1,52 tỷ USD vào năm 2030. Thậm chí có thể đóng góp tới 130 tỷ USD cho nền kinh tế Việt Nam vào năm 2040.

Sự bùng nổ AI không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra thách thức lớn về năng lượng và khả năng đáp ứng của cơ sở hạ tầng.

Vì vậy, các doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào công nghệ và hạ tầng để không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn chuẩn bị cho những thách thức trong tương lai.

Phát triển hạ tầng số sẵn sàng cho AI không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu cấp thiết để Việt Nam tận dụng tiềm năng công nghệ, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và vững bước trong kỷ nguyên AI.