Argentina đang đẩy mạnh số hóa hải quan và nới lỏng kiểm soát ngoại hối, mở thêm cơ hội giao thương nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới với doanh nghiệp Việt Nam...

Theo thông tin Thương vụ Việt Nam tại Argentina, hiện nay, chính sách ngoại thương của Argentina đang có những chuyển dịch rất lớn theo hướng số hóa và xóa bỏ rào cản hành chính. Nếu không thấu hiểu sâu sắc sự khác biệt về kỳ vọng giữa người mua và người bán cũng như các văn bản luật mới nhất tại địa bàn, doanh nghiệp rất dễ rơi vào thế bị động.

SỐ HÓA THỦ TỤC, NỚI LỎNG QUẢN LÝ NGOẠI HỐI

Cụ thể, Cơ quan Quản lý và Kiểm soát Hải quan (ARCA) phối hợp với Hệ thống một cửa quốc gia về ngoại thương Argentina (VUCEA) đã triển khai bắt buộc cơ chế Phán quyết trước về xuất xứ hàng hóa. Văn bản hướng dẫn quy định chung 5859/2026 của ARCA nêu rõ: "Cơ chế Phán quyết trước nhằm mục đích đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cung cấp sự chắc chắn về mặt pháp lý cho các nhà điều hành ngoại thương trước khi hàng hóa cập cảng, giảm thiểu tối đa thời gian thông quan tại các cửa khẩu quốc gia".

Theo quy định, nhà nhập khẩu được quyền yêu cầu hải quan Argentina ra văn bản xác định trước mã thuế và tính hợp pháp của xuất xứ hàng hóa. Doanh nghiệp Việt Nam nên đưa nội dung này vào điều khoản thảo luận của hợp đồng, đề nghị đối tác nhập khẩu phía Argentina chủ động hoàn tất thủ tục xin Phán quyết trước về xuất xứ trên hệ thống VUCEA trước khi xếp hàng lên tàu tại cảng đi.

Đây là giải pháp phối hợp đồng bộ giúp đôi bên tối ưu hóa thời gian thông quan, đồng thời xây dựng một hàng rào bảo vệ pháp lý an toàn cho toàn bộ lộ trình giao dịch. Thời gian thẩm định hồ sơ tối đa là 30 ngày và văn bản phán quyết có giá trị ràng buộc pháp lý lên đến 3 năm.

Ngoài ra, Ngân hàng Trung ương Argentina đã nới lỏng việc tiếp cận thị trường ngoại hối (MULC) nhưng áp dụng các mốc thời gian rất nghiêm ngặt theo phân loại mặt hàng. Thông báo chính thức ghi rõ: "Ngoại trừ các danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt, kể từ ngày thông tư này có hiệu lực, thời hạn hoãn thanh toán đối với các mặt hàng nhập khẩu thông thường được rút ngắn về mốc 0 ngày kể từ thời điểm đăng ký tờ khai hải quan".

Bước sang năm 2026, quy định này đã được nâng cấp mạnh mẽ khi chính phủ Argentina đẩy nhanh lộ trình dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp kiểm soát ngoại hối lịch sử (hay còn gọi là Cơ chế Cepo). Khả năng tiếp cận ngoại tệ tự do hơn giải thích vì sao các tập đoàn và nhà nhập khẩu Argentina hiện nay đang chủ động và tăng tốc tìm kiếm các hợp đồng nông sản, công nghiệp phụ trợ và hàng tiêu dùng quy mô lớn từ châu Á, đặc biệt là Việt Nam.

Hệ thống quản lý dòng tiền ngoại hối hiện hành trong năm nay đang được vận hành theo ba hình thức: Thanh toán trả sau đối với các mặt hàng thông thường, ngay sau khi hàng thông quan; thanh toán ngay, hệ thống chỉ tự động duyệt lệnh chuyển ngoại tệ ngay khi có chứng từ tàu biển cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ có chứng nhận hợp lệ; thanh toán trả trước hay đặt cọc, nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối.

CHỦ ĐỘNG GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO

Trước các thay đổi trên, Thương vụ Việt Nam tại Argentina khuyến nghị thay vì đàm phán dựa trên các giả định, doanh nghiệp Việt Nam cần dựa trên vào hai quy định pháp lý mới nhất vừa được chính quyền Argentina ban hành để bảo vệ quyền lợi của mình.

Nếu xuất khẩu hàng tiêu dùng sang Argentina, doanh nghiệp Việt Nam tuyệt đối không chấp nhận các điều khoản yêu cầu đặt cọc trước vượt quá tỷ lệ quy định vì ngân hàng thương mại Argentina sẽ không thể duyệt lệnh chuyển tiền. Ngược lại, nếu ở vị thế nhà mua hàng nông sản, hãy tận dụng lợi thế cam kết dòng tiền thanh toán nhanh để đàm phán mức giá gốc ưu đãi nhất.

Dưới góc độ nghiên cứu từ thực địa và công tác giám sát địa bàn, Thương vụ Việt Nam tại Argentina nhận định rằng rào cản ngôn ngữ và khoảng cách địa lý đang là yếu tố khách quan làm chậm quá trình kết nối thông tin giữa các doanh nghiệp. Thực tế giao thương thời gian qua cho thấy cả hai bên đều có thiện chí và nhu cầu hợp tác rất lớn, nhưng lại đang cần một kênh xác thực thông tin tin cậy để tự tin tiến tới ký kết.

Trước thực tế này, Thương vụ khuyến nghị doanh nghiệp trong nước nên thực hiện bước xác thực tư cách pháp nhân, lịch sử thông quan và năng lực kho bãi thực tế của các nhà cung cấp nông sản tại Argentina trước khi tiến hành đặt cọc. Đây là giải pháp chủ động giúp doanh nghiệp đảm bảo an toàn tối đa cho dòng vốn, đồng thời xây dựng một lộ trình hợp tác vững chắc và tin cậy ngay từ giai đoạn đầu. Việc đối tác Argentina yêu cầu áp dụng phương thức thanh toán ngay khi có chứng từ tàu cần được đối chiếu cẩn trọng với các quy định phân luồng hiện hành của Ngân hàng Trung ương Argentina

Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động yêu cầu đối tác cung cấp và xác minh chứng nhận doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua các kênh chính thống tại địa bàn. Đây là cơ sở pháp lý duy nhất đảm bảo lệnh chuyển tiền thanh toán ngay được hệ thống ngân hàng Argentina phê duyệt tự động trên hệ thống, hoàn toàn loại bỏ rủi ro nghẽn dòng vốn đối với các doanh nghiệp không thuộc diện ưu tiên.