Đây có thể là dấu hiệu cho thấy một trong những động lực tăng trưởng lớn nhất của nhu cầu vàng đang dần suy yếu...

Một báo cáo mới từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy trong quý 1 năm nay, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã mua ít vàng hơn nhiều so với ước tính ban đầu.

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy một trong những động lực tăng trưởng lớn nhất của nhu cầu vàng đang dần suy yếu.

Theo báo cáo, khối lượng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương trong 3 tháng đầu năm đã được điều chỉnh giảm mạnh từ 244 tấn trong ước tính ban đầu xuống chỉ còn 57 tấn. Đây là khối lượng mua ròng vàng trong quý 1 thấp nhất trong 15 năm qua của các ngân hàng trung ương.

Sự điều chỉnh này có thể gây ra một số lo ngại trên thị trường vàng, bởi các ngân hàng trung ương đã giữ vai trò là một trong những động lực chính thúc đẩy xu hướng giá lên trên thị trường vàng toàn cầu trong 4 năm qua. Giá vàng thế giới đã đạt kỷ lục gần 5.600 USD/oz vào cuối tháng 1 năm nay, nhưng đã giảm về quanh ngưỡng 4.000 USD/oz trong thời gian gần đây.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nói rằng đo lường hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương ngày đang càng ngày trở thành một việc khó, vì thiếu số liệu minh bạch, đầy đủ và công khai về hoạt động này. Một số nền kinh tế lớn như Trung Quốc có thể chỉ công bố một phần nhỏ trong tổng số vàng mua vào.

Lực mua vàng của các ngân hàng trung ương thường được xem là lực đỡ quan trọng tạo ra một mức sàn không chính thức cho thị trường vàng. Theo WGC, khối này chiếm gần 1/3 tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý 2/2026. Tuy nhiên, cơ chế hỗ trợ giá vàng như vậy có thể đứt gãy nếu các ngân hàng trung ương tiếp tục giảm hoạt động mua ròng vàng.

Một số ngân hàng trung ương tự nguyện cung cấp số liệu về lượng nắm giữ vàng cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nhưng không có yêu cầu chính thức nào buộc họ phải làm như vậy, khiến việc ước tính hoạt động mua bán vàng của các ngân hàng trung ương trở thành một việc khó.

Ông John Reade, chiến lược gia thị trường tại WGC, cho biết: "Những điều chỉnh như thế này về hoạt động mua bán vàng của các ngân hàng trung ương sẽ xảy ra theo thời gian”.

WGC giới sử dụng dữ liệu từ công ty tư vấn Metals Focus - đơn vị đưa ra ước tính hàng quý về việc hoạt động vàng chính thức dựa trên kết hợp số liệu được công bố công khai với dữ liệu từ các nguồn tin thị trường.

Tuy nhiên, chất lượng của số liệu được công bố công khai đã giảm sút kể từ năm 2022, khi các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Nga khiến nhiều nền kinh tế đang phát triển bắt đầu đa dạng hóa dự trữ ngoại hối khỏi đồng và tiết lộ ít hơn về việc mua vàng của họ.

Ông Reade cho biết WGC đã áp dụng các phương pháp mới để theo dõi dòng chảy vàng, nhưng các ngân hàng trung ương cũng có thể đã thay đổi mô hình mua một khi họ biết những điểm dữ liệu nào đang bị theo dõi. "Đó sẽ là một trò chơi mèo vờn chuột, một khi họ biết điều gì đang diễn ra. Chúng tôi chắc chắn phải làm việc chăm chỉ để xác minh thông tin của mình”, ông nói.

Trong nửa đầu năm nay, các ngân hàng trung ương và các tổ chức chính thức khác - chẳng hạn như các quỹ đầu tư quốc gia - đã mua ròng khoảng 345 tấn vàng, mức thấp nhất trong 6 tháng kể từ năm 2022, theo báo cáo của WGC.

Nguyên nhân của việc WGC điều chỉnh dữ liệu mua ròng vàng quý 1 của các ngân hàng trung ương là một giao dịch mua vàng trước đây được cho là của khu vực chính thức đã được phân loại lại và đưa vào danh mục "giao dịch qua quầy và khác".

Một số tổ chức thuộc khu vực nhà nước đã bán ròng vàng trong quý 1 năm nay, bao gồm các cơ quan ở Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Azerbaijan. Sau khi chiến tranh ở Trung Đông bùng nổ, một số quỹ đầu tư quốc gia trong khu vực cũng bắt đầu bán vàng, một phần để bù đắp sự sụt giảm trong doanh thu từ xuất khẩu dầu khí do xung đột gây ra - ông Reade cho biết.

Cũng theo báo cáo của WGC, tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong nửa đầu năm là khoảng 2.522 tấn, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm ngoái. Một yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu vàng gần đây là dòng tiền chảy ra từ các ETF vàng. Các quỹ này đã bán ròng 45 tấn vàng, trị giá khoảng 4 tỷ USD, trong quý 2 vừa qua.