Sàn giao dịch carbon trong nước được đưa vào vận hành đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam...

Sáng 29/06, sau một thời gian chuẩn bị, hệ thống giao dịch của Sàn giao dịch carbon trong nước đã chính thức đi vào vận hành tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) với mã hạn ngạch VN2025.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Anh Phong, Chủ tịch HNX, cho biết việc đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào hoạt động là kết quả triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. 

HỆ THỐNG ĐÃ SẴN SÀNG CHO GIAI ĐOẠN THÍ ĐIỂM 

Theo lộ trình hiện nay, hàng hóa giao dịch gồm hai loại: Hạn ngạch phát thải khí nhà kính và Tín chỉ carbon.

Thời hạn giao dịch Sàn giao dịch carbon trong nước được tính từ ngày đầu tiên 29/06/2026 đến ngày cuối cùng 24/12/2027 với tổng số 511.473.846 hạn ngạch phân bổ với giá chào bán thấp nhất 135.000 đồng. Trong buổi sáng sau khi chính thức đi vào vận hành, tổng giá trị giao dịch đạt hơn 100 triệu đồng.

Theo ông Phong, dưới sự chỉ đạo của VNX và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), HNX đã phối hợp chặt chẽ với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, quy định quản lý vận hành thị trường và hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán trên thị trường carbon.

Đến nay, hệ thống công nghệ thông tin kết nối giữa HNX, VSDC, Cục Biến đổi khí hậu và ngân hàng chỉ định BIDV đã được thử nghiệm, vận hành ổn định, thông suốt. Hệ thống quy chế, quy trình nghiệp vụ liên quan cũng đã được ban hành. 

Hệ thống thành viên gồm 6 công ty chứng khoán thành viên đầu tiên đáp ứng các điều kiện tham gia thị trường và hơn 100 cơ sở phát thải thuộc danh mục phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. 

"Việc khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước không chỉ là một bước đi kỹ thuật mà còn gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với lợi ích kinh tế của chính doanh nghiệp, đảm bảo sự phát triển bền vững của quốc gia.

Đến nay, hệ thống công nghệ thông tin kết nối giữa các bên gồm: HNX, VSDC, Cục Biến đổi khí hậu và ngân hàng chỉ định BIDV đã được thử nghiệm, vận hành ổn định, thông suốt.

Hệ thống quy chế, quy trình nghiệp vụ liên quan cũng đã được ban hành". 

Sau khi thị trường đi vào hoạt động, HNX sẽ tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan quản lý vận hành thị trường an toàn, hiệu quả, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền quảng bá, khuyến khích doanh nghiệp phát thải tham gia thị trường cũng như các tổ chức quan tâm đến tín chỉ carbon tiếp cận loại hình giao dịch mới.

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cũng cho biết sau quá trình chuẩn bị tích cực, đồng bộ giữa Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan, đến nay các điều kiện về khuôn khổ pháp lý, hạ tầng công nghệ, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp cơ bản đã được hoàn thiện để Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào vận hành.

Đáng chú ý, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định không thu phí đối với các doanh nghiệp tham gia Sàn giao dịch carbon trong nước. 

"Chủ trương này thể hiện sự đồng hành của Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, góp phần giảm chi phí tham gia thị trường, khuyến khích doanh nghiệp tích cực thực hiện các giải pháp giảm phát thải, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững," bà Phương chia sẻ.

CƠ HỘI CHO DOANH NGHIỆP VÀ THỊ TRƯỜNG

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đặt ra những thách thức lớn, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu.

"Việc hình thành Sàn giao dịch carbon không chỉ tạo lập cơ chế giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon công khai, minh bạch, công bằng mà còn là công cụ kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm phát thải.

Đối với thị trường tài chính, đây là cấu phần mới của hệ sinh thái tài chính xanh, mở ra kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiếp cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường".

Đại diện các đơn vị vận hành, ông Lương Hải Sinh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, cho rằng việc khai trương Sàn giao dịch carbon là dấu mốc quan trọng đối với sự phát triển của thị trường tài chính và thị trường carbon Việt Nam, song đây mới chỉ là bước khởi đầu. 

"Việc vận hành an toàn minh bạch hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn được ra mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh các doanh nghiệp Việt Nam và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào 2050," ông Sinh cho biết.

Trong thời gian tới, các đơn vị vận hành sẽ tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp để phát triển thị trường carbon, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.