Đây không phải giai đoạn hết an toàn, mà là biến động đã trở thành trạng thái nền, không còn là ngoại lệ. Điều này buộc nhà quản lý tài sản phải chuyển từ tư duy chọn tài sản an toàn sang quản trị biến động chủ động, xây danh mục dựa trên tương quan động hơn.

Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu và thị trường tài chính thế giới biến động không ngừng, từ chu kỳ lãi suất, xung đột căng thẳng trở lại tại khu vực Trung Đông cho đến sự gián đoạn của công nghệ…khiến cho ngay cả những tổ chức đầu tư chuyên nghiệp về quản lý tài sản, tài chính cũng phải định hình lại các chiến lược phân bổ đa lớp tài sản.

Tư duy trước đây coi tài sản truyền thống từ vàng, trái phiếu… là an toàn thì thời gian vừa qua trước sự biến động không ngừng của những loại tài sản này cho thấy các quan điểm quản lý tài sản, tài chính đang dần phải thay đổi thích nghi với tình hình mới.

Trao đổi về vấn đề này trong chương trình The Wealth Box Talk mới đây, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) nhấn mạnh: Khái niệm về tài sản an toàn chưa bao giờ là khái niệm bất biến, và giai đoạn vừa qua chứng minh rõ điều đó.

Vàng trong năm 2026 đã có độ biến động vượt ngưỡng trong lịch sử, lọt vào nhóm 5% biến động cao nhất kể từ năm 1971. Riêng quý II/2026, giá vàng dao động từ khoảng 3.960 đến 4.850 USD/ounce, biên độ mà trước đây khó ai hình dung cho một tài sản phòng thủ.

Có ba lớp rủi ro cộng hưởng gây ra điều này. Thứ nhất, là chu kỳ lãi suất khó đoán hơn. Thứ hai, vấn đề địa chính trị đã thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông kéo dài liên quan đến eo biển Hormuz - nơi chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu, khiến biến động lan từ năng lượng sang lạm phát rồi sang trái phiếu. Thứ ba, đó là tương quan trái phiếu - cổ phiếu đã đổi bản chất. Khi lạm phát là gốc rễ của cú sốc, cả hai tài sản cùng giảm. Đây là lý do trái phiếu không còn làm tốt vai trò giảm xóc cho danh mục với tỷ lệ 60/40 như trước.

Như vậy có thể thấy đây không phải giai đoạn hết an toàn, mà là biến động đã trở thành trạng thái nền, không còn là ngoại lệ. Điều này buộc nhà quản lý tài sản phải chuyển từ tư duy chọn tài sản an toàn sang quản trị biến động chủ động, xây danh mục dựa trên tương quan động hơn.

Theo quan sát của ông Đạt, có bốn đặc điểm chung xuyên suốt các lớp tài sản trong đợt biến động này. Đầu tiên, là tốc độ phản ứng với tin tức nhanh hơn hẳn ở mọi loại tài sản. Cổ phiếu, trái phiếu, dầu, vàng đều biến động mạnh gần như tức thời khi có tin chính sách, ví dụ riêng tháng 3/2026, biến động của cả cổ phiếu lẫn trái phiếu đều tăng vọt cùng lúc với vàng, không phải hiện tượng cục bộ.

Tiếp theo, tương quan giữa cổ phiếu và trái phiếu đã chuyển dương, đây là thay đổi cấu trúc quan trọng nhất. Kênh trái phiếu, vốn được xem là hầm trú ẩn về kỳ hạn, giờ bản thân kỳ hạn lại trở thành nguồn rủi ro trong môi trường lợi suất thực tăng.

Thứ ba, là dầu và năng lượng trở thành biến số trung tâm. Xung đột tại Trung Đông, liên quan đến eo biển Hormuz, đẩy giá dầu biến động mạnh, từ đó lan sang kỳ vọng lạm phát, sang định giá lãi suất thực, rồi sang cả vàng và cổ phiếu.

Cuối cùng, các loại tài sản như vàng, bạc và tiền mã hóa có xu hướng biến động đồng pha với nhau, rồi cùng hạ nhiệt khi rủi ro dịu bớt. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang xếp nhóm tài sản này chung một giỏ phòng thủ thay thế, phản ứng theo cùng một logic, thay vì mỗi tài sản vận động độc lập theo đặc thù riêng.

Tuy nhiên, sự an toàn trong thời điểm bây giờ không đồng nghĩa với ít biến động. Vàng vẫn giữ vai trò trú ẩn về mặt tương quan, dữ liệu cho thấy vàng vẫn là loại tài sản được tìm kiếm so với tài sản rủi ro khác khi thị trường căng thẳng. Nhưng riêng giá vàng năm 2026 lại biến động ở mức cao kỷ lục, điều này có nghĩa là nhà đầu tư vẫn có thể trú ẩn đúng chỗ, nhưng phải chấp nhận biên độ dao động lớn hơn nhiều so với hình dung vàng là tài sản yên bình trước đây.

Việc gửi tiết kiệm vốn được xem là vùng an toàn tuyệt đối nay chịu rủi ro thực âm nếu lạm phát dai dẳng.

Thứ ba, quy luật kinh tế xấu chuyển sang tài sản an toàn, giả định trái phiếu và vàng phản ứng cùng chiều với cổ phiếu. Nhưng khi tương quan cổ phiếu và trái phiếu chuyển dương do lạm phát, trái phiếu không còn tự động là nơi trú ẩn khi cổ phiếu giảm. Nhà đầu tư áp dụng công thức cũ là bán cổ phiếu, mua trái phiếu dài hạn thì có thể vẫn lỗ ở cả hai phía.

"Vì vậy, tôi cho rằng tư duy đúng bây giờ không phải là danh mục tài sản an toàn cố định, mà là danh mục phòng thủ có tính động được điều chỉnh theo bản chất của rủi ro tại từng thời điểm. Với nhà đầu tư Việt Nam, điều này có nghĩa là việc đa dạng hóa không chỉ giữa các kênh (tiết kiệm, vàng, chứng khoán, bất động sản) mà còn cần hiểu rõ từng kênh đang phòng thủ được loại rủi ro cụ thể nào, thay vì mặc định "an toàn" là một nhãn hàng cố định", ông Đạt nói. 

Nhận định về xu hướng giá vàng trong thời gian tới, ông Đạt kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục xu hướng tăng dài hạn do nhu cầu giảm sự phụ thuộc vào USD của các quốc gia. Các tổ chức lớn, tổ chức JP Morgan nghiêng về kịch bản tăng, dự báo giá trung bình khoảng 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi một số tổ chức khác như OCBC lại nghiêng về kịch bản giảm do lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và đồng USD mạnh lên. 

Với các kênh như cổ phiếu và trái phiếu thì biến số quyết định của hai kênh này là tốc độ hạ nhiệt lạm phát và định hướng của Fed dưới sự điều hành mới. Với mức hạ nhiệt của giá hàng hóa hiện nay, áp lực lạm phát có thể sớm hạ nhiệt, từ đó có thể tác động tích cực lên giá các tài sản cổ phiếu và trái phiếu trong 6 tháng cuối năm 2026.

Bên cạnh đó, về hàng hóa, giá dầu có thể quay trở lại trạng thái biến động bình thường như đầu năm 2026, và đi ngang trong nửa 6 tháng cuối năm nay. Đồng thời, nhóm hàng hóa nông sản có thể tăng do ảnh hưởng từ sản lượng sụt giảm vì thời tiết phức tạp.

Về kênh tiết kiệm, lãi suất tiết kiệm vẫn có thể tiếp tục đi ngang hoặc giảm nhẹ quanh mức hiện nay do các ngân hàng vẫn phải tiếp tục bổ sung thanh khoản để duy trì tăng trưởng dư nợ.