"Với S&P, tôi nghĩ chúng ta đáp ứng hết các tiêu chí của họ, vấn đề chỉ là họ sẽ công bố lúc nào. Còn với MSCI, chúng ta đang đi đúng lộ trình và dự kiến sẽ đáp ứng vào năm 2030", Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải nhấn mạnh.

Cập nhật kỳ đánh giá phân loại của MSCI mới đây, Chứng khoán BSC cho rằng phần lớn ra thông báo chấp thuận nâng hạng thị trường vào thời điểm tháng 06 hàng năm – mốc thời gian định kỳ trong việc đánh giá phân loại – với tổng cộng 10/16 lần ra thông báo cho 15 quốc gia trong 17 năm.

Tuy nhiên, MSCI cũng ra thông báo vào các thời điểm khác, bao gồm tháng 05 và tháng 11 - mốc đánh giá định kỳ chỉ số hàng Quý. Điều này cho thấy MSCI linh hoạt, chủ động hơn khi FTSE Russell phần lớn tập trung vào thời điểm tháng 09 hàng hoặc tháng 03 - đối với các trường hợp đặc biệt 

Đáng chú ý, Liên minh tiền tệ và kinh tế Tây Phi (WAEMU) được đưa vào rổ chỉ số MSCI Frontier (T11/2016) khi trước đó chưa được đề cập tại kỳ tháng 06/2016.

Và kể từ 2023 đến 2025, ngoại trừ Latvia, MSCI chưa nâng hạng thêm cho bất kỳ quốc gia nào. Trong khi đó, Indonesia là thị trường duy nhất bị thay đổi điểm năm 2026 — hạ bậc Information Flow từ "+" xuống "–" do lo ngại minh bạch cấu trúc sở hữu và dấu hiệu giao dịch đáng ngờ. Bên cạnh đó, thông tin chi tiết về thị trường không phải lúc nào cũng được công bố bằng tiếng Anh.

Đối với Việt Nam, trong báo cáo đánh giá năm 2026 toàn bộ 18 tiêu chí của thị trường Việt Nam không có sự thay đổi so với năm 2024-2025, như vậy trong 03 năm gần nhất thị trường Việt Nam được MSCI cải thiện 01 tiêu chí Transferability (Khả năng chuyển nhượng): từ "-" lên "+" vào T06/2024.

Dù điểm số không đổi, MSCI ghi nhận nhiều diễn biến mang tính định hướng: (1) mô hình global broker; (2) thành lập công ty CCP — vận hành dự kiến đầu 2027; (3) lộ trình công bố thông tin tiếng Anh; (4) quy định mới về room ngoại (công bố trước T09/2026). Đồng thời xuất hiện lưu ý mới về free-float thấp.

Cập nhật về triển vọng MSCI nâng hạng mới đây, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, thời gian qua, Việt Nam nỗ lực đạt điểm xếp hạng đầu tư (investment grade) nhằm thu hút nhiều hơn các dòng vốn từ bên ngoài.

Thực tế, thị trường chứng khoán đã đạt investment grade hồi tháng 6/2026 sau khi tổ chức FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mới nổi.

Ông Hải nhấn mạnh, sau khi được công bố nâng hạng, Ủy ban Chứng khoán đã thấy sự thay đổi rất rõ nét. Dù có thể chưa thấy nguồn vốn vào một cách ồ ạt, nhưng tất cả các nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới (Global Investors) như BlackRock, UBS, Morgan Stanley, Vanguard, Fidelity và mới đây là Blackstone đều đến gặp gỡ, tìm hiểu thị trường và tìm kiếm cơ hội hợp tác. 

Chia sẻ về lộ trình nâng cấp thị trường chứng khoán, Lãnh đạo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sau khi được FTSE Russell xét nâng hạng, Việt Nam tiếp tục cải cách thị trường để được hai tổ chức xếp hạng còn lại công nhận là S&P và MSCI.

"Với S&P, tôi nghĩ chúng ta đáp ứng hết các tiêu chí của họ, vấn đề chỉ là họ sẽ công bố lúc nào. Còn với MSCI, chúng ta đang đi đúng lộ trình và dự kiến sẽ đáp ứng vào năm 2030", ông Hải nói.

Để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của MSCI, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, trong thời gian tới, có một số nội dung chúng ta đang phấn đấu đáp ứng. Ví dụ như sự hiện diện của đối tác bù trừ trung tâm (CCP), cam kết sẽ vận hành vào đầu năm 2027.

Thứ hai là tiêu chí giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), hiện nay tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài của chúng ta đang ở mức quá cao so với tiêu chuẩn của MSCI. Chính phủ đã giao Bộ Tài chính phối hợp với các bộ ngành để tháo gỡ rào cản FOL này thông qua việc sửa đổi các văn bản pháp quy.

"Chúng tôi cũng đang trong quá trình nghiên cứu phối hợp với các bên để triển khai tài khoản tổng hợp (omnibus account) theo yêu cầu của MSCI", ông nói.

Tuy nhiên, còn một số nội dung không nằm hoàn toàn trong tay Ủy ban Chứng khoán hay Bộ Tài chính. Ví dụ, MSCI yêu cầu phải có một thị trường ngoại hối tự do cả trong nước lẫn nước ngoài, việc này cần sự cố gắng của các cơ quan khác.

Vấn đề tập trung sở hữu và tính minh bạch trong cấu trúc sở hữu cũng được các nhà đầu tư nêu ra rất nhiều. Gần đây, trường hợp của Indonesia khi phát hiện mức độ tập trung sở hữu quá lớn và không minh bạch tại một số công ty niêm yết, MSCI đã dọa đưa nước này ra khỏi danh sách thị trường mới nổi và loại một số cổ phiếu lớn của họ ra khỏi rổ chỉ số.

"Về việc công bố thông tin bằng tiếng Anh thì chúng ta đã thực hiện rồi. Chúng tôi kỳ vọng với sự quyết tâm của Chính phủ và sự hỗ trợ của các bộ, ngành, chúng ta sẽ đạt được mục tiêu đề ra trong đề án nâng hạng thị trường chứng khoán được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt", ông Hải chia sẻ.