Mới đây, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã ban hành văn bản số 1217/CDLQGVN-QLLH gửi các doanh nghiệp lữ hành về việc tăng cường quản lý đối với hoạt động du lịch ra nước ngoài, nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng du lịch để xuất cảnh trái mục đích…

Theo cơ quan quản lý, thời gian qua, hoạt động du lịch ra nước ngoài tiếp tục phát triển mạnh, góp phần thúc đẩy giao lưu quốc tế, mở rộng trải nghiệm, học tập và tham quan của người dân Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn xuất hiện một số trường hợp công dân lợi dụng hình thức đi du lịch để xuất cảnh không đúng mục đích, sau đó ở lại cư trú hoặc lao động bất hợp pháp tại nước ngoài. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của khách du lịch mà còn tác động tiêu cực đến uy tín của doanh nghiệp lữ hành và hình ảnh du lịch Việt Nam.

Trước thực tế đó, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế phải nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật về du lịch, xuất nhập cảnh và các quy định liên quan.

Theo đó, việc tổ chức tour phải đúng phạm vi giấy phép được cấp, đúng mục đích theo chương trình du lịch đã đăng ký và đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định hiện hành. Cùng với đó, các doanh nghiệp cần tăng cường công tác quản lý khách du lịch trước, trong và sau chuyến đi.

Việc rà soát thông tin khách hàng, quản lý hồ sơ, hợp đồng, lịch trình tour phải được thực hiện chặt chẽ, minh bạch, nhằm kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ lợi dụng du lịch để xuất cảnh trái mục đích. Các doanh nghiệp tuyệt đối không được tổ chức, môi giới, tiếp tay hoặc che giấu các hành vi vi phạm pháp luật như cư trú hoặc lao động bất hợp pháp ở nước ngoài...

Trong trường hợp phát sinh sự cố liên quan đến công dân Việt Nam ở nước ngoài, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài và cơ quan chức năng sở tại để xử lý kịp thời; đồng thời, phải báo cáo về Cục Du lịch quốc gia Việt Nam và các cơ quan liên quan để phối hợp theo dõi, giải quyết theo đúng quy định.

Doanh nghiệp cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến cho khách du lịch chấp hành nghiêm pháp luật Việt Nam và pháp luật nước sở tại; tuân thủ các quy định về xuất nhập cảnh, cư trú, an ninh, trật tự, văn hóa ứng xử... Các doanh nghiệp phải nâng cao trách nhiệm pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động kinh doanh lữ hành, bảo vệ uy tín, hình ảnh của du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.

Việc lợi dụng các tour du lịch outbound để xuất cảnh trái mục đích thực tế không chỉ diễn ra tại Việt Nam. Colombia, Venezuela, Ecuador, Haiti... là các quốc gia đứng đầu danh sách có công dân lưu trú quá hạn khi đi du lịch tại Mỹ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ bất ổn chính trị, khó khăn kinh tế trong nước. Trung Quốc và Ấn Độ, do dân số khổng lồ, cũng thường ghi nhận tỷ lệ công dân ở lại sau khi xuất cảnh với mục đích du lịch, nhằm tìm kiếm việc làm...

Tuần trước, Quốc hội Hàn Quốc vừa phải thông qua sửa đổi lớn đối với Luật Xúc tiến Du lịch nước này, nhằm chấn chỉnh ngành du lịch vốn nhiều năm bị ảnh hưởng bởi các tour giá rẻ dưới dạng tour 0 đồng và tình trạng du khách bỏ đoàn để ở lại nước này, làm lao động bất hợp pháp.

Thông báo mới của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc nêu rõ, quy định sẽ tập trung vào nhóm “công ty du lịch được chỉ định”. Đây là những doanh nghiệp được cấp phép chuyên đón các đoàn khách lớn từ những quốc gia có thỏa thuận du lịch song phương với Hàn Quốc. Theo luật mới, các công ty du lịch sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu khách của họ tự ý tách đoàn và cư trú bất hợp pháp.

"Những doanh nghiệp có tỷ lệ khách “mất tích” cao sẽ bị xử lý nghiêm", người đứng đầu Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Hàn Quốc khẳng định. Để tăng cường giám sát, luật cũng thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành, cho phép Bộ Du lịch phối hợp với các cơ quan khác nhằm kiểm soát thị trường hiệu quả hơn.

Tương tự, nội các Thái Lan vừa quyết định chấm dứt chương trình miễn thị thực (visa) 60 ngày dành cho khách quốc tế. Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Surasak Phancharoenworakul cho biết quyết định này đồng nghĩa với việc quy định nhập cảnh đối với tất cả quốc gia thuộc diện áp dụng sẽ quay trở lại như trước thời điểm chính sách 60 ngày có hiệu lực, Bangkok Post đưa tin.

Nhiều tháng qua, nhà chức trách Thái Lan liên tục cảnh báo chính sách lưu trú 60 ngày - vốn được tung ra nhằm thúc đẩy phục hồi du lịch hậu Covid-19 - đã mang lại những hệ lụy ngoài ý muốn. Đáng chú ý nhất là tình trạng người nước ngoài lợi dụng để ở lại lập nghiệp trái phép hoặc tham gia vào các hoạt động tội phạm.

Số lượng quốc gia được miễn thị thực 30 ngày sẽ giảm từ 57 xuống còn 54 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Ông Mungkorn từ chối tiết lộ tên của 3 nước bị loại khỏi danh sách. Bên cạnh đó, Thái Lan cũng sẽ áp dụng chính sách miễn thị thực 15 ngày cho một số nước nhất định, đi kèm với việc tinh giản quy trình cấp thị thực tại cửa khẩu (visa on arrival).

Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Surasak Phancharoenworakul cho biết chỉ có khoảng 90% du khách chỉ lưu trú 1 - 30 ngày, trong khi chưa đến 10% ở lại lâu hơn. "Có cơ sở rõ ràng để xem xét lại mốc 60 ngày và có thể rút ngắn nhằm phù hợp hơn với hành vi du lịch thực tế", ông nói. Những du khách có nhu cầu lưu trú dài hơn có thể xin các loại thị thực khác như Destination Thailand Visa.

Theo ông Surasak, việc điều chỉnh chính sách nhằm đảm bảo chỉ những "du khách thực sự, chất lượng" được nhập cảnh, phù hợp định hướng chuyển từ "số lượng" sang "giá trị" của ngành du lịch. Quan điểm này cũng được nhiều lãnh đạo chia sẻ, đi kèm các cảnh báo về các hoạt động lừa đảo và "kinh tế xám".

Dù vậy, vẫn có những tranh luận xung quanh chính sách mới và hiệu quả thực sự của việc siết visa. Nhiều ý kiến cho rằng việc thu hút "du khách chất lượng" không chỉ phụ thuộc vào quy định thị thực, mà còn nằm ở năng lực thực thi pháp luật và chất lượng trải nghiệm tại điểm đến. Nói cách khác, chính cách quản lý và phát triển du lịch mới là yếu tố quyết định.