Buổi sáng mùa thu năm 2026, một đoàn khách quốc tế bước xuống tàu RV Angkor Pandaw để ghé thăm một ngôi làng chuyên đan lát tre ở đồng bằng sông Hồng, mở đầu cho hành trình khám phá vùng đất trù phú hàng đầu đất nước…

Nhờ thiết kế mớn nước nông, tàu Angkor Pandaw có thể dễ dàng đưa du khách khám phá vùng đồng bằng sông Hồng một cách tiện nghi và thoải mái. Một trong những điểm dừng chân đầu tiên của đoàn du khách là buổi biểu diễn múa rối nước tại làng Thanh Hà. Tiếp đó là thư giãn trên những chiếc thuyền nan xuôi dòng tại Ninh Bình, lướt nhẹ qua những khối núi đá và những cánh đồng lúa vàng.

Đoàn khách có một ngày để khám phá Hà Nội, sau đó xuôi dòng sông Hồng về phía bắc để đến thăm chùa Thầy và chùa Tây Phương. "Mỗi ngôi làng chúng tôi ghé thăm đều dành cho đoàn sự đón tiếp nồng hậu. Đặc biệt là làng làm nón lá, người dân ở đây nhất quyết tặng tất cả chúng tôi một chiếc nón lá truyền thống khi rời đi", bài báo trên Nikkei Asia nhấn mạnh.

Thực tế, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025, vùng đồng bằng sông Hồng hiện gồm 6 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên và Bắc Ninh. Từ đó đặt ra yêu cầu ngành du lịch các địa phương tổ chức lại không gian và các tuyến, điểm du lịch theo hướng liên kết vùng.

Một trong những bước tiến đầu tiên là các địa phương đã bắt đầu tháo gỡ ranh giới trong tổ chức sản phẩm. Thay vì chỉ khai thác điểm đến trong địa giới hành chính, một số tuyến đang mở rộng hành trình, đưa du khách tiếp cận nhiều không gian di sản trong cùng chuyến đi. Điển hình, từ tháng 4/2026, các tuyến tàu liên thông giữa vịnh Hạ Long và vịnh Lan Hạ được đưa vào khai thác trên cơ sở phối hợp quản lý giữa Quảng Ninh và Hải Phòng.

Ở phía Bắc Hà Nội, tàu du lịch “Hà Nội 5 cửa ô” kết nối ga Hà Nội và ga Từ Sơn, mở ra hành trình khám phá không gian văn hóa Kinh Bắc. Trong khi đó, hành trình Hà Nội - Ninh Bình - Quảng Ninh cho thấy nỗ lực kết nối đang được mở rộng sang thị trường quốc tế. Cuối tháng 5/2026, chương trình khảo sát dành cho 28 doanh nghiệp lữ hành Nhật Bản được tổ chức song song với hoạt động kết nối doanh nghiệp...

Tuy nhiên, có tuyến tour chưa đồng nghĩa đã hình thành một sản phẩm liên kết vùng mạnh. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đồng bằng sông Hồng là một trong những không gian hội tụ đậm đặc các giá trị lịch sử, văn hóa. Tuy nhiên, lợi thế ấy chưa được chuyển hóa thành chuỗi giá trị tương xứng.

Một nghiên cứu gần đây về liên kết vùng trong phát triển du lịch di sản thế giới ở đồng bằng sông Hồng chỉ ra rằng, điểm nghẽn không nằm ở việc thiếu chủ trương mà ở cơ chế điều phối, hợp tác và nguồn lực để biến liên kết thành chương trình chung với trách nhiệm, kết quả cụ thể.

Bài toán của du lịch vùng giờ đây là tổ chức lại nguồn lực, tạo sản phẩm và hình thành chuỗi giá trị để các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng cùng hưởng lợi. Yêu cầu đó được đặt trong quá trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Mục tiêu không chỉ là tăng lượng khách, mà còn kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu, mở rộng dịch vụ và tạo thêm việc làm, thu nhập cho cộng đồng. Với đồng bằng sông Hồng, đây là cơ sở để gắn di sản với những lĩnh vực tạo giá trị mới như kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa, du lịch sáng tạo, du lịch đường sông và các sản phẩm trải nghiệm.

Mới đây, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tổ chức hội thảo tham vấn khoa học về dự thảo Đề án “Phát triển du lịch cho vùng đồng bằng sông Hồng, trọng tâm là du lịch văn hóa, kết nối các di sản, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội”.

Theo đó, dự thảo đề xuất tổ chức không gian du lịch theo 5 vùng văn hóa: Thăng Long - Hà Nội, Kinh Bắc, Hoa Lư - Tràng An, biển đảo Đông Bắc Hải Phòng - Quảng Ninh và làng nghề - văn minh sông Hồng. Từ đó hình thành 5 tuyến sản phẩm liên vùng, gồm Hành trình Thiền phái Trúc Lâm, Kinh đô Việt Nam qua các thời kỳ, Hành trình di sản thế giới, Trục văn hóa sông Hồng và Chuỗi làng nghề - ẩm thực - sáng tạo.

Tại hội thảo, một số ý kiến đề nghị mở rộng góc tiếp cận tới các bảo vật quốc gia, bảo tàng tư nhân, điểm tham quan quy mô nhỏ và các di sản đang trong quá trình đề cử UNESCO. Các đại biểu cũng đề xuất bổ sung không gian văn hóa Trúc Lâm, phát triển các tuyến du lịch đường sông, đồng thời nghiên cứu ứng dụng công nghệ số, bản đồ di sản và các hình thức trải nghiệm số để nâng cao sức hấp dẫn của sản phẩm.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, để các tuyến liên vùng không dừng lại trên bản đồ giấy, trước hết cần giải quyết bài toán điều phối. 6 địa phương có lợi thế, sản phẩm và cách quản lý khác nhau. Vì vậy, cần xác định rõ vai trò của từng địa phương, cơ quan đầu mối, cơ chế phối hợp và nguồn lực thực hiện. Dữ liệu về điểm đến, sản phẩm, sức chứa, lượng khách cũng cần được kết nối để các địa phương và doanh nghiệp cùng sử dụng.

Trước đó tại Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng đã ký ban hành quyết định về việc phê duyệt Đề án “Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”. Đề án nêu rõ, khu vực kinh tế đêm trục cảnh quan sông Hồng trở thành Trung tâm kinh tế sáng tạo năng động, trung tâm công nghiệp văn hóa, hội tụ tinh hoa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thương mại giá trị cao.

Để khai thác chiều sâu văn hóa và giá trị di sản, thủ đô tập trung khai thác các mô hình du lịch sinh thái, làng nghề và sinh thái ngoại vi (Đông Anh, Gia Lâm, Sóc Sơn, Sơn Tây, Ba Vì, Hương Sơn, Bát Tràng, Vạn Phúc...) và vùng sáng tạo và công nghệ cao (trọng tâm Hòa Lạc). Định hướng đến năm 2030, phát triển dịch vụ du thuyền đêm trên sông Hồng, kết hợp ngắm cảnh thành phố về đêm với biểu diễn nghệ thuật và ẩm thực trên thuyền...

Phó Cục trưởng Phan Linh Chi cho biết dự thảo phát triển du lịch vùng đồng bằng sông Hồng sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thực tiễn và khả thi hơn, đồng thời xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình, cơ quan đầu mối và nguồn lực thực hiện. Mục tiêu là tổ chức lại chuỗi giá trị, để những gì vốn đã "giàu có" trong đồng bằng sông Hồng có thể tạo ra nhiều lợi ích hơn cho du khách, cho doanh nghiệp và cho cộng đồng.