Tuy nhiên, cú sốc năng lượng do chiến tranh ở Vùng Vịnh đang đe dọa nhu cầu toàn cầu, phủ bóng lên triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới...

Nền kinh tế Trung Quốc tăng tốc trong quý 1 năm nay, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp tình trạng ảm đạm của nhu cầu trong nước.

Tuy nhiên, cú sốc năng lượng do chiến tranh ở Vùng Vịnh đang đe dọa nhu cầu toàn cầu, phủ bóng lên triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Số liệu do Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố ngày 16/4 cho thấy tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này tăng trưởng 5% trong 3 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm trước, tăng tốc từ mức tăng 4,5% ghi nhận trong quý 4/2025, đồng thời cao hơn mức dự báo tăng 4,8% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters.

Đầu năm nay, Bắc Kinh hạ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm từ mức “khoảng 5%” của năm ngoái xuống còn 4,5-5% cho năm 2026. Đây là mục tiêu tăng trưởng GDP ít tham vọng nhất của Trung Quốc kể từ đầu những năm 1990, có thể được xem là một sự thừa nhận ngầm về những thách thức do nhu cầu suy yếu và căng thẳng thương mại dai dẳng với Mỹ.

“Chúng ta cần nhận thức được rằng môi trường bên ngoài đã trở nên phức tạp và biến động hơn trước”, NSB nói trong một tuyên bố, cảnh báo về sự mất cân đối nguy hiểm giữa “nguồn cung mạnh và nhu cầu yếu”.

Cũng theo báo cáo của NBS, đầu tư tài sản cố định tại đô thị - bao gồm đầu tư bất động sản và đầu tư hạ tầng - tăng 1,7% trong quý 1 so với cùng kỳ năm ngoái, không đạt dự báo tăng 1,9% mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của Reuters. Trong đó, đầu tư xây dựng bất động sản giảm 11,2%.

Trong tháng 3, doanh thu bán lẻ của Trung Quốc tăng trưởng 1,7% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức tăng 2,8% của tháng 2, tháng có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, và thấp hơn mức dự báo của các nhà kinh tế là tăng 2,3%.

Sản lượng công nghiệp tháng 3 tăng 5,7% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn dự báo là tăng 5,5% nhưng thấp hơn mức tăng 6,3% của tháng 2.

Tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị trường tháng 3 là 5,4%, tăng nhẹ từ mức 5,3% của tháng 2.

Đến hiện tại, cuộc chiến ở Vùng Vịnh có tác động chưa lớn đến nền kinh tế Trung Quốc, nhờ việc nước này đã có nhiều nỗ lực trong những năm gần đây để tăng cường an ninh năng lượng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng cú sốc giá năng lượng vẫn có thể khiến Trung Quốc - một nền kinh tế nhập khẩu nhiều dầu và có sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu để tăng trưởng - rơi vào trạng thái dễ tổn thương.

Tăng trưởng thương mại chậm lại, giá xuất xưởng hàng hóa tại các nhà máy tăng lên, và triển vọng tăng trưởng kinh tế trong thời gian còn lại của năm xấu đi đang là những vấn đề mà Trung Quốc phải đối mặt.

Theo dữ liệu của công ty nghiên cứu kinh tế Economist Intelligence Unit (EIU), trong quý 1 năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc tính theo USD tăng 14,7% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2022.

“Một mặt, kinh tế Trung Quốc còn vững, vì tác động của chiến tranh ở Iran đến Trung Quốc rất hạn chế. Mặt khác, đang có một sự mất cân đối giữa một bên là lĩnh vực xuất khẩu mạnh mẽ với một bên là nhu cầu trong nước ảm đạm”, nhà kinh tế cấp cao Xu Tianchen của EIU nhận xét.

Trong tháng 3, xuất khẩu của nước này chỉ tăng 2,5%, giảm tốc mạnh từ mức tăng 21,8% của hai tháng đầu năm. Nguyên nhân của sự giảm tốc này là giá năng lượng và chi phí logistic tăng vọt, gây áp lực lên nhu cầu toàn cầu.

Chỉ số giá tiêu dùng (PPI) tăng trong tháng 3, đánh dấu tháng tăng đầu tiên trong hơn 3 năm chỉ có giảm. Đây là một dấu hiệu cho thấy giá năng lượng tăng cao đã bắt đầu tác động đến khu vực sản xuất và đe dọa biên lợi nhuận vốn dĩ đã mỏng của các doanh nghiệp.

“Khu vực sản xuất của Trung Quốc vẫn đang trụ vững và có thể tiếp tục giữ vai trò một trụ cột tăng trưởng trong ngắn hạn. Nhìn về phía trước, chính sách vĩ mô của Trung Quốc có thể tập trung vào hai ưu tiên có liên hệ mật thiết với nhau là tăng phát và kích thích nhu cầu trong nước”, nhà phân tích Zhou Hao của công ty Guotai Haitong Securities nhận định với Reuters.

Nếu so với quý trước, GDP của Trung Quốc tăng trưởng 1,3% trong quý 1/2026, phù hợp với dự báo và nhỉnh hơn mức tăng 1,2% của quý 4/2025.

Trung Quốc đã cam kết tăng chi tiêu cho cơ sở hạ tầng quy mô lớn và các dịch vụ công nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm mới. Trong quý 1, chi tiêu tài khóa của nước này tăng 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái, mạnh hơn so với mức tăng 1% của cả năm ngoái.

Bắc Kinh đã đặt mục tiêu thâm hụt ngân sách khoảng 4% GDP trong năm nay và thúc đẩy phát hành trái phiếu để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã cam kết giữ chính sách tiền tệ thích ứng dù dư địa giảm lãi suất là khá hạn hẹp vì lạm phát đang có dấu hiệu tăng.

Các nhà kinh tế được Reuters khảo sát dự báo PBOC giữ nguyên lãi suất cơ bản (LPR) kỳ hạn 1 năm, lãi suất tham chiếu của cơ quan này, cho tới hết năm nay, kết hợp với hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc 0,2 điểm phần trăm trong quý 3.