Hà Nội đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng, đặt ra yêu cầu phải có giải pháp an sinh chủ động. Việt Hưng là một trong 6 phường được thành phố lựa chọn triển khai thí điểm mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày…

Sau ba mô hình thí điểm hoạt động hiệu quả tại phường Long Biên, xã Quốc Oai và phường Đống Đa, sáng 28/7, thành phố Hà Nội tiếp tục ra mắt mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Việt Hưng. Mô hình hướng đến hỗ trợ người cao tuổi được theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng, tư vấn dinh dưỡng và duy trì các hoạt động tinh thần ngay tại nơi cư trú.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà cho biết, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là một trong những nội dung thuộc chương trình của Thành ủy về phát triển hệ thống an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi và chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô. Việc phường Việt Hưng đưa mô hình vào hoạt động được đánh giá là phù hợp với định hướng của Trung ương và thành phố.

Định hướng sâu hơn về mô hình này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà gợi mở, cần tiếp tục hoàn thiện theo hai nhóm mục tiêu. Thứ nhất là tăng cường chăm sóc toàn diện, không chỉ thể chất mà phải chú trọng cả đời sống tinh thần, biến nơi đây thành điểm đến ấm áp để người cao tuổi giao lưu, chia sẻ, sống vui, sống khỏe, sống có ích. Thứ hai là phát huy vai trò, tiềm năng của người cao tuổi theo tư duy “kinh tế bạc”.

"Người cao tuổi là nguồn lực quan trọng, có uy tín và kinh nghiệm phong phú. Do đó, cần tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục cống hiến thông qua các hoạt động vận động khéo léo, trí óc linh hoạt như móc, đan, làm hàng thủ công mỹ nghệ hoặc tham gia các dịch vụ nhẹ nhàng; kết nối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nhu cầu. Việc này vừa tạo ra giá trị cho xã hội, vừa giúp người cao tuổi tiếp tục sống vui sống khỏe", Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày phường Long Biên, ThS.BS. Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế Long Biên, cho biết: “Tại Cơ sở, cụ nào đau lưng, đau vai thì tới phòng y học cổ truyền, phục hồi chức năng. Các cụ được châm cứu, bấm huyệt, ngâm chân thảo dược và tham gia các phòng tập bài tập chống ngã... Cơ sở xây dựng thực đơn bán trú phù hợp, kiểm soát dinh dưỡng giúp các cụ đảm bảo sức khỏe”.

Sau gần một tháng vận hành thí điểm, Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi của phường Long Biên đã thực hiện 280 lượt theo dõi sức khỏe, cập nhật 280 hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức 18 buổi luyện tập dưỡng sinh, yoga, phục hồi chức năng và phục vụ 135 suất ăn bảo đảm dinh dưỡng bán trú.

Tại phường Đống Đa, Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày được bố trí tại Điểm Y tế Quang Trung (cũ), hoạt động từ Thứ hai đến Thứ sáu hàng tuần. Tại đây, người cao tuổi được khám sàng lọc, theo dõi sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, phục hồi chức năng, tập dưỡng sinh, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, đọc sách, rèn luyện trí nhớ...

Mô hình còn từng bước kết nối hồ sơ sức khỏe điện tử với Trạm Y tế và các cơ sở khám, chữa bệnh để phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe, kịp thời chuyển tuyến khi cần thiết. Trong năm đầu vận hành, cơ sở dự kiến tiếp nhận từ 40 - 50 người cao tuổi tham gia thường xuyên trước khi đánh giá, hoàn thiện và mở rộng mô hình.

Trong khi đó, chỉ sau ít ngày chính thức đi vào hoạt động, chăm sóc người cao tuổi ban ngày Quốc Oai đã nhanh chóng thu hút đông đảo người cao tuổi đến tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, giao lưu văn hóa, văn nghệ. Trung bình mỗi ngày có từ 30 - 40 lượt người cao tuổi đến sinh hoạt. Con số ấy cho thấy mô hình đã đáp ứng đúng nhu cầu của người dân và nhanh chóng tạo được sức lan tỏa trong cộng đồng.

Không gian kết nối ấy còn được làm phong phú bằng các chương trình giao lưu thơ ca, văn nghệ với Hội Cựu chiến binh xã Quốc Oai. Với quy mô 12 phòng chức năng và 5 phòng nghỉ, cơ sở được đầu tư đồng bộ gồm khu khám và tư vấn sức khỏe, phòng chăm sóc Đông y, phòng vận động và phục hồi chức năng, phòng tư vấn tâm lý, phòng tĩnh tâm, khu sinh hoạt cộng đồng, bếp dinh dưỡng và khu luyện tập ngoài trời...

Bà Lê Thị Thanh, Giám đốc Trạm Y tế xã Quốc Oai cho biết, điểm đặc biệt của mô hình là tận dụng cơ sở vật chất và nguồn nhân lực sẵn có của y tế cơ sở, không phát sinh thêm tổ chức bộ máy nhưng vẫn cung cấp được dịch vụ chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi. Mô hình giúp phía gia đình yên tâm, bảo đảm người cao tuổi được chăm sóc thường xuyên, mà không phải tách khỏi môi trường sống quen thuộc.

Thực tế, quá trình già hóa dân số đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu, đặt ra những thách thức chưa từng có đối với hệ thống an sinh xã hội. Tại Hà Nội, số liệu từ Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư cho thấy hiện có gần 1,4 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% tổng dân số. Con số này dự báo sẽ chạm mốc 1,71 triệu người vào năm 2030.

Nhận thức rõ thực tế này cùng với sự khan hiếm của các mô hình chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, tại kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và khuyến khích sử dụng lao động là người cao tuổi trên địa bàn. 

Nền tảng của chính sách đặc thù này là việc xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi kết hợp nhịp nhàng giữa vai trò dẫn dắt của nhà nước và sức mạnh xã hội hóa. Đối với hệ thống công lập, thành phố ưu tiên bố trí quỹ đất, đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ hiện đại và chuyển đổi số. Ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ trọn vẹn 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực đối với các ngành nghề đặc thù như điều dưỡng lão khoa, phục hồi chức năng và chăm sóc người cao tuổi trong cộng đồng…

Đối với khối ngoài công lập, Hà Nội đưa ra những đặc quyền kinh tế vô cùng mạnh mẽ. Các cơ sở này sẽ được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong 10 năm đầu tiên và giảm 50% cho toàn bộ thời gian còn lại của dự án. Đồng thời, các chủ đầu tư được tạo điều kiện vay vốn và được hỗ trợ tối đa 50% kinh phí ứng dụng công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI) hay Internet vạn vật (IoT)…