Theo định hướng của Thành phố, các cụm công nghiệp mới phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật đầy đủ, đáp ứng yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy và điều kiện sản xuất. Đồng thời, mô hình phát triển được xây dựng với tiêu chí xanh, hiện đại, bền vững, ưu tiên thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghệ xanh…

Tại cuộc họp liên quan đến công tác quản lý, phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn Hà Nội do Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết: Thành phố đang đẩy mạnh quản lý và phát triển cụm công nghiệp, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và tạo quỹ đất sản xuất cho doanh nghiệp.

RÀ SOÁT QUY HOẠCH, MỞ RỘNG HỆ THỐNG CỤM CÔNG NGHIỆP

Theo Giám đốc Sở Công thương, công tác quản lý cụm công nghiệp trên địa bàn Thành phố được phân cấp rất rõ ràng. Cụ thể, UBND Thành phố quyết định việc thành lập, mở rộng hoặc điều chỉnh cụm công nghiệp; Sở Công Thương chủ trì thẩm định, tham mưu; UBND xã, phường đề xuất thành lập, mở rộng và quản lý hoạt động cụm công nghiệp tại địa phương.

Cũng theo ông Võ Nguyên Phong, hiện nay, trên địa bàn Hà Nội có 75 cụm công nghiệp đang hoạt động với diện tích 1.469ha. Trong đó, 70 cụm công nghiệp được thành lập trước năm 2018 với diện tích 1.427ha và 5 cụm công nghiệp được thành lập giai đoạn 2018-2020 với diện tích 42ha. Ngoài ra, Thành phố còn 80 cụm công nghiệp đang triển khai thực hiện với tổng diện tích 2.755ha, gồm: 1 cụm công nghiệp thành lập trước năm 2018; 26 cụm công nghiệp thành lập giai đoạn 2018-2020; 53 cụm công nghiệp được triển khai từ năm 2020 đến nay. Thành phố cũng đang nghiên cứu quy hoạch 43 cụm công nghiệp với diện tích 3.072ha.

Nhìn lại quá trình trước đây, ông Phong nhận định việc phát triển cụm công nghiệp chủ yếu xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương. Vì vậy, nhiều cụm có quy mô nhỏ, hạ tầng chưa đồng bộ và nằm xen kẽ trong khu dân cư, gây khó khăn cho công tác quản lý, đặc biệt là xử lý môi trường, phòng cháy chữa cháy và quản lý trật tự xây dựng.

Tuy nhiên, từ khi các quy định mới của Chính phủ về quản lý, phát triển cụm công nghiệp được ban hành, Thành phố Hà Nội đã từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý, ban hành những quy định cụ thể và tăng cường rà soát quy hoạch, bảo đảm phát triển cụm công nghiệp đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, diện tích và điều kiện sản xuất. Các cụm công nghiệp mới phải đáp ứng đầy đủ hệ thống hạ tầng như: giao thông nội bộ, cấp thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn, cấp điện, thông tin liên lạc và bảo đảm yêu cầu về phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường.

Không dừng lại ở đó, Thành phố cũng đã tham mưu quy hoạch 198 cụm công nghiệp với tổng diện tích 7.296ha nhằm tạo quỹ đất phát triển sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phù hợp với định hướng phát triển của Thủ đô.

Trong thời gian tới, Sở sẽ rà soát quy hoạch, thu hồi diện tích đất của những dự án chậm tiến độ, sử dụng kém hiệu quả để bố trí cho nhà đầu tư có năng lực, đồng thời, đẩy nhanh tiến độ thành lập, xây dựng hạ tầng các cụm công nghiệp. Theo định hướng của Thành phố, các cụm công nghiệp sẽ phát triển với mục tiêu: xanh, hiện đại, bền vững, sinh thái và thông minh, gắn với thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghệ xanh và phát thải các-bon thấp.

“Việc phát triển cụm công nghiệp có thể góp phần tạo dư địa hạ tầng sản xuất, thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GRDP của thành phố trên 11% năm 2026 và các năm tiếp theo”, ông Võ Nguyên Phong chia sẻ.

ĐỊNH HÌNH MÔ HÌNH CỤM CÔNG NGHIỆP "SÁNG-XANH-SẠCH-ĐẸP"

Phát biểu sự kiện, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho biết đối với việc phát triển cụm công nghiệp, Thành phố định hướng di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi khu dân cư. Theo quy định, cụm công nghiệp làng nghề phải dành tối thiểu 60% diện tích đất cho các ngành nghề truyền thống; 40% còn lại có thể thu hút các doanh nghiệp khác. Định hướng phát triển cụm công nghiệp của Thủ đô là “sáng - xanh - sạch - đẹp và phải thơm”.

Thời gian tới, Thành phố yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện văn bản pháp lý liên quan. Đồng thời, chủ động hướng dẫn doanh nghiệp triển khai các dự án cụm công nghiệp, rà soát quy hoạch để tạo sinh kế cho người dân trong quá trình đô thị hóa.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đánh giá đây là mô hình có quy mô nhỏ hơn khu công nghiệp, tập trung thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp địa phương. Tuy nhiên, so với tiềm năng của Thủ đô, hệ thống cụm công nghiệp Hà Nội vẫn còn khá khiêm tốn. Vì vậy,  Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị các sở, ngành đánh giá hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp hiện có, nhất là về số lượng doanh nghiệp, giá trị sản xuất, số lao động và mức thu nhập của người lao động. Qua đó, làm rõ đóng góp của mô hình này đối với phát triển kinh tế địa phương và giải quyết việc làm.

Theo lãnh đạo Thành phố Hà Nội, trong bối cảnh triển khai quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn, cần tiếp tục khẳng định vai trò của cụm công nghiệp như một không gian sản xuất quan trọng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp phụ trợ và các cơ sở sản xuất địa phương. Đây cũng là nơi chuyển dịch hoạt động sản xuất từ hộ gia đình trong làng ra các khu sản xuất tập trung, góp phần giải quyết vấn đề môi trường.

Chủ tịch Thành phố đề nghị các địa phương, đặc biệt là chính quyền cấp xã quan tâm rà soát nhu cầu phát triển cụm công nghiệp, bảo đảm tích hợp nội dung này trong quy hoạch chung của Thủ đô. Đồng thời, khi đã quyết định triển khai các cụm công nghiệp, cần tập trung giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, xử lý môi trường để sớm đưa dự án vào hoạt động, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vào sản xuất.