Đóng góp ý kiến cho dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh: “Việc hoàn thiện khung pháp lý là yêu cầu cấp thiết để phát triển chuỗi giá trị dầu khí, năng lượng ngoài khơi và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”…

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI mới đây, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Thảo luận tại Tổ 15, đại biểu Quốc hội Châu Văn Minh (Phú Thọ) cho rằng một trong những nội dung nổi bật của dự thảo là việc tiếp tục mở rộng thẩm quyền của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong quá trình tổ chức thực hiện hoạt động dầu khí. Do đó, nhiều nội dung đã được chuyển từ cơ chế xin ý kiến nhiều cấp sang giao quyền chủ động hơn cho Petrovietnam trong phạm vi chức năng được giao.

“Đây là bước cải cách đáng ghi nhận, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền của Đảng và Nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai các dự án dầu khí”, đại biểu Châu Văn Minh nhấn mạnh.

Đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát toàn bộ các quy định liên quan đến trình tự, thẩm quyền và cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm các quyền đã được Luật giao cho Petrovietnam có thể được thực hiện đầy đủ, thống nhất và không phát sinh thêm các thủ tục hành chính ngoài những nội dung Luật đã quy định. Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục rà soát để phân định rõ hơn các quyết định Petrovietnam thực hiện với tư cách doanh nghiệp và các quyết định Petrovietnam thực hiện theo nhiệm vụ được Nhà nước giao.

Liên quan đến phạm vi điều chỉnh, theo đại biểu Châu Văn Minh, dự thảo hiện nay đã mở rộng đáng kể phạm vi điều chỉnh so với Luật 2022, tuy nhiên vẫn chủ yếu xoay quanh dầu và khí. Trong khi đó, xu hướng quốc tế đang chuyển sang quản lý tổng hợp tài nguyên trong lòng đất (địa năng lượng) bao gồm dầu khí, hydro tự nhiên, địa nhiệt và các loại khí hiếm như helium, vấn đề về thu giữ và lưu trữ CO2.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định theo hướng hoạt động điều tra cơ bản dầu khí được phép kết hợp điều tra các tài nguyên năng lượng khác dưới bề mặt/trong lòng đất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng dữ liệu và hạ tầng điều tra. Theo đại biểu, nếu thực hiện được như vậy sẽ không phải sửa Luật khi Việt Nam triển khai các chương trình hydro tự nhiên hoặc thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) trong tương lai.

Đồng tình với xu hướng tăng quyền cho doanh nghiệp, đại biểu Quốc hội Bùi Thị Kim Tuyến (Phú Thọ) cho rằng đây là bước tiến giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý việc phân quyền phải đi đôi với xác định rõ trách nhiệm, quy trình và giá trị pháp lý của các quyết định để tránh rủi ro cho Petrovietnam. Đồng thời đề nghị giao Petrovietnam quyết định các vấn đề kỹ thuật, chuyên môn; trong khi Nhà nước vẫn nắm quyền quyết định đối với các vấn đề chiến lược về quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Đại biểu Quốc hội Vương Quốc Thắng (TP. Đà Nẵng) đề nghị dự thảo cần cụ thể hóa quy trình thu dọn công trình dầu khí để tương thích với Luật Bảo vệ môi trường.

Về cơ chế tài chính, đại biểu ủng hộ việc giao quyền tự chủ cho Petrovietnam nhưng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ, chống thất thoát vốn nhà nước. Đồng thời đề xuất làm rõ ranh giới giữa hoạt động dầu khí với các dự án điện gió ngoài khơi độc lập, đồng thời quy định cụ thể thẩm quyền và cơ hạch toán khi dùng chung hạ tầng biển.

Nhấn mạnh định hướng phát triển chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi là phù hợp với cam kết Net Zero vào năm 2050, song đại biểu Quốc hội Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) cho rằng dự thảo còn mang tính định hướng, chưa làm rõ nội hàm “chuỗi giá trị dầu khí”. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định cụ thể hơn về cơ chế phối hợp với phát triển điện khí, hydrogen và năng lượng tái tạo ngoài khơi; nguyên tắc sử dụng chung hạ tầng kỹ thuật (sử dụng hạ tầng dầu khí hiện hữu: giàn khai thác; đường ống dẫn khí; đường ống thu gom CO2; tuyến cáp điện; hệ thống thông tin liên lạc; kho chứa; cảng chuyên dùng; trung tâm điều khiển...); đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể về các nội dung nêu trên.