SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do ông Elon Musk sáng lập, đang hoàn tất những thủ tục cuối cùng cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử...

Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào ngày 3/6, SpaceX đã ấn định giá cổ phiếu IPO ở mức 135 USD mỗi cổ phiếu. Với mức giá này, công ty được định giá 1,77 nghìn tỷ USD, đưa SpaceX trở thành công ty lớn thứ 7 tại Mỹ theo vốn hóa thị trường, vượt qua chính Tesla - công ty cũng do ông Musk lãnh đạo, hiện có giá trị khoảng 1,6 nghìn tỷ USD.

SpaceX dự kiến sẽ bán ra 555,6 triệu cổ phiếu, thu về khoảng 75 tỷ USD. Các nhà bảo lãnh phát hành có quyền chọn mua thêm 83,33 triệu cổ phiếu với giá IPO, tương đương 11,2 tỷ USD. Sau đợt phát hành này, Musk sẽ nắm giữ hơn 82% quyền biểu quyết trong công ty - theo hồ sơ nộp lên SEC.

Goldman Sachs là ngân hàng bảo lãnh lớn nhất cho đợt phát hành này, tiếp theo là Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup và JPMorgan Chase. Thông thường, ở giai đoạn này, các công ty sắp IPO sẽ đưa ra một khoảng giá cổ phiếu để đánh giá độ nhạy cảm của nhu cầu ở các mức giá khác nhau. Tuy nhiên, SpaceX đã chọn một cách tiếp cận độc đáo hơn sau hàng loạt cuộc đánh giá thị trường trước khi chào sàn.

Cổ phiếu SpaceX dự kiến sẽ ra mắt trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6 tới. Trong hồ sơ cập nhật vào ngày 3/6, SpaceX cũng cho biết bộ phận trí tuệ nhân tạo xAI của công ty đã chi 269 triệu USD để mua pin dự phòng khổng lồ (megapack) của Tesla trong tháng 4. Trước đó, Tesla đã tiết lộ đã bán số megapack trị giá 430 triệu USD cho xAI trong năm ngoái.

Ông Musk đã sáp nhập SpaceX với xAI vào tháng 2 năm nay, trong một thỏa thuận định giá thực thể kết hợp ở mức 1,25 nghìn tỷ USD. Các công ty của vị tỷ phú giàu nhất thế giới có nhiều điểm giao thoa tài chính, bao gồm việc Tesla sở hữu 18,99 triệu cổ phiếu SpaceX, được định giá 2,56 tỷ USD theo giá IPO.

SpaceX, sẽ niêm yết công khai dưới mã chứng khoán SPCX, được kỳ vọng sẽ là đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay trên thế giới, với lượng vốn dự kiến huy động lớn hơn gấp ba lần so với đợt IPO của Alibaba - vụ phát hành lớn nhất tại Mỹ cho đến nay. Cuộc phát hành của SpaceX cũng diễn ra trong bối cảnh các công ty AI như Anthropic và OpenAI đang chạy đua để niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch đại chúng.

Vào đầu tuần này, Anthropic đã đi trước đối thủ chính của mình bằng cách nộp bản cáo bạch IPO lên SEC. OpenAI cũng đang chuẩn bị nộp bản cáo bạch IPO trong những tuần tới, theo thông tin mà hãng tin CNBC thu thập được.

SpaceX đã nộp bản cáo bạch lên SEC vào cuối tháng trước, tiết lộ hàng tỷ USD thua lỗ và quyền sở hữu khổng lồ của ông Musk. Công ty đã nộp một bản sửa đổi vào ngày 3/6 cho thấy SpaceX dự định dành tới 5% cổ phiếu trong vụ IPO để bán cho nhân viên và một số cá nhân.

Khi SpaceX tiến gần hơn đến thị trường đại chúng, có nhiều đồn đoán rằng mục tiêu cuối cùng của ông Musk là kết hợp công ty này với Tesla, theo CNBC. Ông Musk đã thảo luận với các đồng nghiệp về khả năng hợp nhất các công ty, và một nhân viên hiện tại của Tesla nói với CNBC rằng chủ đề này được thảo luận công khai trong nội bộ. Tesla và SpaceX cũng đã có nhiều năm chia sẻ nguồn lực và nhân sự giữa hai công ty.

Cuộc IPO sắp tới cũng đang đưa ông Musk tiến gần hơn bao giờ hết đến ngưỡng tài sản nghìn tỷ USD. Theo bản cáo bạch mới nhất, giá trị cổ phần của ông Musk trong SpaceX trên giấy tờ đã đạt 866,5 tỷ USD.

Đối với ông Musk, 54 tuổi, sự kiện IPO của SpaceX diễn ra 16 năm sau khi ông đưa Tesla lên sàn chứng khoán. Hiện tại, ông sở hữu cổ phần trong Tesla trị giá khoảng 355 tỷ USD, cùng với các quyền chọn có thể bổ sung thêm hơn 100 tỷ USD vào con số này.

Tài sản ròng của ông Musk đã tăng trưởng ổn định trong hơn một thập kỷ qua, nhờ cổ phiếu của Tesla bắt đầu tăng mạnh từ năm 2013. Ông lần đầu tiên trở thành người giàu nhất thế giới vào năm 2021, vượt qua nhà sáng lập Amazon là tỷ phú Jeff Bezos. Tuy nhiên, cổ phiếu của Tesla đã giảm 65% vào năm 2022, trước khi tăng trở lại lên những đỉnh cao mới trong những năm sau đó.

Hiện tại, tạp chí Forbes ước tính tài sản ròng của ông Musk ở mức 826 tỷ USD, cao hơn nhiều so với ông Larry Page, đồng sáng lập Google, người đứng thứ hai trong xếp hạng giàu với tài sản dưới 300 tỷ USD. Nếu SpaceX đạt được mức định giá dự kiến khi lên sàn Nasdaq vào tuần tới, Musk sẽ điều hành 2 trong số 8 công ty có giá trị nhất tại Mỹ, vì SpaceX sẽ vượt qua không chỉ Tesla mà cả Meta trong danh sách các công ty nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, xét về doanh thu, SpaceX vẫn nhỏ hơn nhiều so với các công ty lớn khác. Năm ngoái, SpaceX tạo ra doanh thu 18,67 tỷ USD, trong khi Meta đạt hơn 200 tỷ USD và Tesla gần 95 tỷ USD.

SpaceX đã liên kết gói thù lao dành cho ông Musk với hai cột mốc lớn: đạt được mức vốn hóa thị trường 7,5 nghìn tỷ USD và đưa ít nhất 1 triệu cư dân lên Sao Hỏa. Cùng với đó, vào cuối năm ngoái, cổ đông của Tesla đã phê duyệt một kế hoạch lương thưởng cho ông Musk bao gồm 12 đợt thanh toán, mỗi đợt gắn liền với sự gia tăng vốn hóa thị trường và các thành tựu hoạt động.