Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện chính sách và khung kỹ thuật nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Với sự hỗ trợ của Chính phủ Đức, dự án NDC-TIA II sẽ góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy điện khí hóa phương tiện và phát triển hệ sinh thái giao thông phát thải thấp...

Ngày 10/7/2026 tại Hà Nội, Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) phối hợp tổ chức Chương trình họp kỹ thuật khởi động Dự án “Sáng kiến giao thông trong NDC tại các nước châu Á giai đoạn 2 (Dự án NDC-TIA II)".

THÚC ĐẨY GIAO THÔNG XANH, PHÁT THẢI THẤP

Phát biểu tại lễ khởi động, ông Ngô Anh Tuấn, Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng, cho biết tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Để hiện thực hóa mục tiêu này trong lĩnh vực giao thông vận tải, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải.

Quyết định 876 đặt ra nhiều nhiệm vụ như hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; thúc đẩy chuyển đổi phương tiện sang sử dụng điện và năng lượng xanh; phát triển hạ tầng sạc; huy động nguồn lực tài chính và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm thực hiện hiệu quả Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, dự án NDC-TIA II sẽ hỗ trợ nghiên cứu hoàn thiện quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện giao thông điện; thúc đẩy đối thoại chính sách và tài chính để điện khí hóa phương tiện thương mại; nghiên cứu giải pháp phát triển hạ tầng sạc, hệ sinh thái xe điện và triển khai xe điện thương mại tại các đô thị.

Ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng, cho biết giai đoạn I của dự án đã hỗ trợ Bộ Giao thông vận tải trước đây, nay là Bộ Xây dựng, nâng cao năng lực, triển khai kiểm kê khí nhà kính và xây dựng các phương pháp giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Hiện nay, Bộ Xây dựng cũng đang rà soát, cập nhật Quyết định 876 và Báo cáo NDC của Việt Nam. Thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục cập nhật các kế hoạch giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải; hoàn thiện hướng dẫn kỹ thuật về kiểm kê khí nhà kính và giảm nhẹ phát thải phù hợp với NDC cập nhật, đồng thời tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực phục vụ xây dựng, thẩm định và triển khai các kế hoạch giảm phát thải.

Bà Alexandra Westwood, Tùy viên Phòng Kinh tế và Hợp tác phát triển của Đại sứ quán Đức tại Việt Nam nhấn mạnh, biến đổi khí hậu là thách thức hiện hữu, đòi hỏi các quốc gia hành động quyết liệt.

"Việt Nam đã đạt nhiều kết quả trong chuyển đổi phương tiện cá nhân sang xe điện và điện khí hóa đường sắt, song vẫn còn nhiều dư địa để quá trình chuyển đổi xanh trong giao thông diễn ra mạnh mẽ hơn", bà Alexandra Westwood nhận định; đồng thời cam kết Chính phủ Đức sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam triển khai dự án NDC-TIA II nhằm tăng cường năng lực, hỗ trợ kỹ thuật hoàn thiện khung chính sách chuyển dịch vận tải theo hướng carbon thấp, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh đối với hệ thống vận tải thương mại bằng đường bộ trên cả mạng lưới quốc gia và đô thị.

ĐIỆN KHÍ HÓA GIAO THÔNG

Thông tin về Dự án NDC-TIA II, bà Urda Eichhorst, trưởng cụm, chuyển đổi xanh, giám đốc Dự án NDC TIA, giai đoạn 2, Tổ chức hợp tác quốc tế Đức Vùng Đông Á, cho biết dự án được triển khai trong giai đoạn 2026-2028 với sự tài trợ của Chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức thông qua Chương trình Sáng kiến Khí hậu Quốc tế (IKI). Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (ACST) là chủ dự án; Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) là cơ quan thực hiện, phối hợp cùng Hội đồng Quốc tế về Giao thông sạch (ICCT) và Viện Tài nguyên Thế giới (WRI).

Mục tiêu của dự án là tăng cường năng lực, hỗ trợ kỹ thuật cho ngành giao thông vận tải nhằm hoàn thiện khung chính sách phát triển phương tiện sử dụng điện và năng lượng xanh, góp phần thực hiện các cam kết NDC của Việt Nam. Trọng tâm của giai đoạn này là nhóm xe tải và phương tiện thương mại - phân khúc có tỷ trọng phát thải khí nhà kính lớn nhưng vẫn còn nhiều dư địa để chuyển đổi.

Để đạt mục tiêu này, dự án sẽ tập trung vào ba nhóm hoạt động chính.

Thứ nhất: Hỗ trợ nghiên cứu, xây dựng các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với xe tải điện và phát triển hạ tầng trạm sạc tại khu vực đô thị.

Thứ hai: Thúc đẩy đối thoại chính sách, trao đổi kinh nghiệm, nghiên cứu các giải pháp tài chính phục vụ điện khí hóa phương tiện thương mại, đồng thời nâng cao vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực vận tải và logistics.

Thứ ba: Nghiên cứu các giải pháp kết nối phương tiện điện, sử dụng năng lượng xanh trong giao thông đô thị và đề xuất cơ chế tài chính để phát triển hệ sinh thái xe điện.

Tại sự kiện, các chuyên gia cũng cho biết Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển giao thông điện. Cụ thể, hạ tầng trạm sạc hiện đã phủ tại 34/34 tỉnh, thành phố, dọc 125 tuyến quốc lộ và cao tốc. Xe điện đang tăng trưởng nhanh ở các phân khúc taxi, xe buýt, ô tô cá nhân và bước đầu mở rộng sang xe tải nhỏ.

Tuy nhiên, việc phát triển hạ tầng sạc vẫn còn thiếu đồng bộ về vị trí, công suất, khả năng dùng chung và kết nối dữ liệu giữa các mạng sạc. Vì vậy, giai đoạn tới cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy hoạch hạ tầng sạc, huy động nguồn lực từ tín dụng xanh, trái phiếu xanh, hợp tác công - tư và tài chính khí hậu.

Đồng thời, cần tối ưu hệ thống vận tải, phát triển vận tải công cộng, khuyến khích sử dụng nhiên liệu phát thải thấp đối với các phương tiện chưa phù hợp điện hóa, qua đó từng bước xây dựng hệ sinh thái giao thông xanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.