Số lượng dự án nạo vét, nhận chìm chất nạo vét ở biển ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, kiểm soát chặt chẽ...

Cục Biển và Hải đảo Việt Nam vừa có công văn gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố có biển góp ý dự thảo Thông tư hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển.

Tại dự thảo tờ trình, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết mặc dù Luật Tài nguyên, Môi trường Biển và Hải đảo, Nghị định 40/2016/NĐ-CP và Thông tư 28/2019/TT-BTNMT ngày 31/12/2019 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định kỹ thuật đánh giá chất nạo vét và xác định khu vực nhận chìm đã điều chỉnh một số khía cạnh.

Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, nội dung, hình thức và phân công trách nhiệm kiểm tra, giám sát đối với hoạt động nhận chìm ở biển trong thực tiễn.

Trong khi đó, thực trạng hiện nay số lượng dự án nạo vét, nhận chìm chất nạo vét ở biển ngày càng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, kiểm soát chặt chẽ.

Do chưa có quy trình thống nhất trong kiểm tra, giám sát dẫn đến tình trạng nhận chìm sai vị trí, sai chủng loại, sai khối lượng được cấp phép. Bên cạnh đó, các lực lượng tuần tra, kiểm soát (Cảnh sát biển, Kiểm ngư, Biên phòng, Cảng vụ hàng hải) chưa có hướng dẫn phối hợp thống nhất. Không những thế, thiết bị giám sát hành trình trên phương tiện vận chuyển vật, chất nhận chìm chưa được chuẩn hóa về kết nối, truyền dữ liệu với cơ quan quản lý...

Vì vậy, tại dự thảo tờ trình, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho rằng cần thiết phải có văn bản hướng dẫn kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển.

Thông tư nhằm thực hiện Điều 14 Nghị định số 44/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 1 Điều 66 Nghị định số 40/2016/NĐ-CP quy định Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm "Kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về quản lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, hải đảo; hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển."

Việc ban hành thông tư sẽ thiết lập một khung pháp quy trình thống nhất trong kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển.

Dự thảo thông tư đưa ra các nguyên tắc và cơ sở kiểm tra, giám sát hoạt động nhận chìm ở biển. Theo đó, cơ sở thực hiện dựa trên Giấy phép nhận chìm, Quyết định giao khu vực biển, Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo Đánh giá tác động môi trường (ĐTM), các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn và bảo vệ môi trường biển.

Nội dung kiểm tra, giám sát gồm: giám sát phương tiện vận chuyển (vị trí xuất phát, hành trình, vị trí nhận chìm); thu thập dữ liệu GPS (vận tốc, thời gian dừng đỗ). Cùng với đó, chụp ảnh khoang chứa chất nhận chìm tại 4 thời điểm cố định (bắt đầu nhận chất, kết thúc nhận chất chuẩn bị đi đổ, đến vị trí đổ, và kết thúc đổ để quay về). Ảnh chụp phải hiển thị rõ tọa độ GPS và thời gian thực.

Đơn vị tư vấn giám sát có trách nhiệm lập đề cương giám sát trình chủ đầu tư; bố trí nhân sự (Giám sát trưởng, giám sát viên) và thiết bị; kiểm tra hồ sơ đăng kiểm, chứng chỉ thuyền viên; kiểm tra hệ thống giám sát hàng ngày và chuyển giao hình ảnh cho chủ đầu tư.

Về quy trình kiểm tra, giám sát, theo dự thảo tờ trình, Thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thành lập Đoàn kiểm tra (Trưởng đoàn, Thư ký, thành viên, chuyên gia). Trưởng đoàn xây dựng kế hoạch phân công gửi trước cho đối tượng kiểm tra.

Để thu thập hồ sơ, đoàn kiểm tra yêu cầu chủ dự án báo cáo về giấy phép, ĐTM, thống kê khối lượng nhận chìm (hàng tuần, hàng tháng), phương án an toàn hàng hải và đăng kiểm phương tiện. Đoàn kiểm tra hiện trường, đo nhanh thông số môi trường, lấy mẫu phân tích chất lượng nước và trầm tích biển tại khu vực nạo vét, nhận chìm hoặc vùng lân cận nếu cần. Sau đó lập biên bản kiểm tra gửi cho các bên ngay trong ngày kết thúc kiểm tra.

Sau kiểm tra, thời hạn xây dựng báo cáo kết quả tối đa là 10 ngày làm việc. Nếu có sai phạm, Trưởng đoàn kiến nghị yêu cầu khắc phục, lập biên bản vi phạm hành chính hoặc chuyển cơ quan thanh tra xử lý.