Tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân đầu người theo tiêu chuẩn sức mua (PPS) là một chỉ số quan trọng để so sánh mức sống và sức mua của người dân giữa các quốc gia...

Chỉ số này cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các nước châu Âu, phản ánh sự khác biệt về kinh tế và mức sống trong khu vực.

Trang Euronews dẫn số liệu của cơ quan thống kê Eurostat cho thấy với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU) được đặt ở mức 100, GDP bình quân đầu người theo PPS dao động từ 68 ở Bulgaria và Hy Lạp đến 239 ở Luxembourg.

Điều này có nghĩa là sau khi điều chỉnh sự khác biệt về giá cả, một người dân trung bình trong EU có thể mua được 100 đơn vị của một giỏ hàng hóa và dịch vụ chung. Trong khi đó, người dân ở Bulgaria và Hy Lạp chỉ có thể mua được khoảng 68 đơn vị, còn ở Luxembourg, con số này lên tới 239 đơn vị, gần như gấp 3,5 lần so với Bulgaria và Hy Lạp.

Luxembourg và Ireland nổi bật với GDP bình quân đầu người cao nhất, lần lượt là 239% và 237% so với mức trung bình của EU, tức là cao hơn tương ứng 139% và 137% so với trung bình. Ngược lại, Bulgaria và Hy Lạp có mức GDP bình quân đầu người chỉ bằng 68%, tức là thấp hơn 32%, so với mức trung bình của EU.

Ngoài hai trường hợp ngoại lệ này, Hà Lan có GDP bình quân đầu người cao nhất ở mức 134% so với mức trung bình của EU, tiếp theo là Đan Mạch (127%) và Áo (117%). Đức, Bỉ, Thụy Điển, Malta và Phần Lan cũng nằm trên mức trung bình của EU, với Đức và Bỉ đạt 115%, Thụy Điển và Malta đạt 110%, và Phần Lan đạt 101%.

Trong số 4 nền kinh tế lớn nhất EU, Đức dẫn đầu với GDP bình quân đầu người theo PPS đạt 115% so với mức trung bình của EU, là quốc gia duy nhất vượt qua mức 100%. Pháp gần với mức trung bình của EU ở mức 98%, tiếp theo là Italy với 96%. Tây Ban Nha có mức thấp nhất trong nhóm này, đạt 92% so với mức trung bình của EU.

Ngoài Bulgaria và Hy Lạp, còn có 6 quốc gia khác có GDP bình quân đầu người theo PPS thấp hơn ít nhất 20% so với mức trung bình của EU. Đó là Latvia (71%), Slovakia (75%), Hungary (76%), Croatia (78%), Romania (79%) và Estonia (79%). Ba Lan và Bồ Đào Nha cũng gần mức này, với GDP bình quân đầu người theo PPS đạt 81% so với mức trung bình của EU.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Luxembourg và Ireland là những trường hợp đặc biệt. Eurostat chỉ ra rằng một số lượng lớn lao động nước ngoài làm việc tại Luxembourg và đóng góp vào GDP của nước này, nhưng không phải là một phần của dân số cư trú.

Tại Ireland, mức GDP bình quân đầu người cao có thể được giải thích một phần bởi sự hiện diện của các công ty đa quốc gia lớn sở hữu tài sản trí tuệ. Sản xuất theo hợp đồng liên quan đến các tài sản này đóng góp vào GDP, trong khi một phần lớn thu nhập được tạo ra được trả lại cho các chủ sở hữu cuối cùng của các công ty ở nước ngoài.

Tính theo euro đã điều chỉnh theo PPS, GDP bình quân đầu người của EU đạt khoảng 41.600 euro vào năm 2025, dựa trên dữ liệu sơ bộ. Trong số các quốc gia EU, con số này dao động từ 28.300 euro ở Bulgaria đến 99.300 euro ở Luxembourg.

Ngoài Luxembourg và Ireland, GDP bình quân đầu người theo PPS vượt 50.000 euro ở Hà Lan (55.600 euro) và Đan Mạch (52.800 euro). Tại Đức, con số này là 47.900 euro, trong khi ở Pháp là 40.700 euro. Ở 10 quốc gia EU, GDP bình quân đầu người ở mức dưới 35.000 euro theo tiêu chuẩn PPS.

Nhìn chung, các quốc gia Đông Âu có GDP bình quân đầu người theo PPS thấp nhất, trong khi các thành viên EU ở Tây và Bắc Âu có mức cao nhất. Năng suất lao động, được đo lường bằng sản lượng trên mỗi lao động hoặc mỗi giờ làm việc, và cường độ việc làm là những yếu tố quan trọng đằng sau sự khác biệt giữa các quốc gia - theo Eurostat.

Năm 2025, chỉ có 10 trong số 27 quốc gia EU vượt qua mức trung bình của EU về GDP bình quân đầu người theo PPS. Những nước này chiếm khoảng 34% tổng dân số của liên minh. Nhìn chung, cứ 3 công dân EU thì có 1 người sống ở một quốc gia có GDP bình quân đầu người theo PPS cao hơn mức trung bình của EU.

Các quốc gia ứng cử viên gia nhập EU, Anh và các quốc gia thuộc Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA) không có trong kết quả thống kê sơ bộ về GDP bình quân đầu người theo PPS năm 2025 của Eurostat.

Tuy nhiên, số liệu năm 2024 cung cấp những thông tin hữu ích. Các quốc gia ứng cử viên EU có GDP bình quân đầu người theo PPS thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của EU. Con số này là 35% so với mức trung bình của EU ở Bosnia và Herzegovina, 42% ở Albania và Bắc Macedonia, 52% ở Serbia, 53% ở Montenegro và 72% ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoại trừ Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia ứng cử viên còn lại đều có mức GDP bình quân đầu người theo PPS thấp hơn tất cả các thành viên EU.

Anh (99%) gần với mức trung bình của EU, trong khi các quốc gia EFTA có GDP bình quân đầu người cao hơn đáng kể. Con số này là 160% so với mức trung bình của EU ở Na Uy, 151% ở Thụy Sĩ và 131% ở Iceland.

Theo các chuyên gia, tiêu dùng cá nhân thực tế bình quân đầu người theo PPS là một chỉ số quan trọng về phúc lợi vật chất và mức sống của hộ gia đình. Khi sử dụng thước đo này, khoảng cách giữa các quốc gia sẽ nhỏ hơn so với khi sử dụng tiêu chí GDP bình quân đầu người theo PPS.