Vốn hóa của hãng chip Nvidia đã giảm hơn 470 tỷ USD chỉ trong hai phiên giao dịch, khi giới đầu tư lo ngại về những hệ lụy từ bê bối đời tư của CEO Jensen Huang…

Đợt bán tháo cho thấy quy mô khổng lồ của Nvidia, doanh nghiệp có vốn hóa khoảng 4 nghìn tỷ USD, tương đương quy mô nền kinh tế Nhật Bản, Anh hay Ấn Độ. Diễn biến này cũng phản ánh vai trò then chốt của vị CEO nổi tiếng với chiếc áo khoác da đối với tương lai công ty.

Chính ông Huang đã quyết định chuyển trọng tâm của Nvidia từ chip đồ họa phục vụ trò chơi điện tử sang chip tăng tốc cho trí tuệ nhân tạo (AI), đưa hãng trở thành một trong những doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất thế giới. Những chuyến công du và nỗ lực vận động của ông trên khắp thế giới cũng góp phần giúp Nvidia giữ vững vị thế dẫn đầu.

Bởi vậy, những thông tin về bê bối đời tư của ông Huang, được cho là có liên quan tới hoạt động tình báo nước ngoài, đã khiến cổ phiếu Nvidia bị bán tháo mạnh, khi giới đầu tư đặt câu hỏi về khả năng ông tiếp tục điều hành công ty.

Dưới đây là những lý do khiến vụ việc đặt Nvidia trước rủi ro lớn đến vậy, theo phân tích của hãng tin Bloomberg.

GÃ KHỔNG LỒ TRÊN THỊ TRƯỜNG

Ngày 30/11/2022, OpenAI, khi đó còn ít được biết đến, ra mắt chatbot ChatGPT, khiến nhu cầu đối với các loại chip xử lý mà Nvidia có lợi thế cung cấp tăng vọt. Từ đó, giá cổ phiếu Nvidia tăng lên gấp 14 lần, đạt đỉnh vào ngày 6/10/2026.

Nhu cầu tăng mạnh đến từ các khách hàng vận hành trung tâm dữ liệu, trong đó có Alphabet, Amazon và Microsoft. Giữa năm 2024, Nvidia lần đầu vượt cả ba tập đoàn này về vốn hóa. Sang năm 2025, công ty này trở thành doanh nghiệp đầu tiên lần lượt vượt các mốc vốn hóa 4 nghìn tỷ USD và 5 nghìn tỷ USD.

Đến đầu tháng 10 năm nay, vốn hóa Nvidia tiến sát 6 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, kể từ đó, hãng đã để mất vị trí công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới vào tay Apple, khi giới đầu tư ngày càng dè dặt trước mức định giá cao của cổ phiếu AI và làn sóng vay nợ ồ ạt trong ngành.

Chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ hôm 3/11 càng làm dấy lên hoài nghi về khả năng duy trì làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Đến ngày 10/11, những thông tin về bê bối đời tư của ông Huang tiếp tục kéo vốn hóa Nvidia xuống gần mức của Microsoft, công ty đứng thứ ba thế giới.

VỊ THẾ THỐNG TRỊ TRONG LĨNH VỰC CHIP

Hiện Nvidia chiếm phần lớn doanh số chip tiên tiến phục vụ các tác vụ AI. Vị thế này một phần đến từ lợi thế đi trước của công ty. Nhiều năm trước khi AI bùng nổ, Nvidia đã đầu tư mở rộng ứng dụng của bộ xử lý đồ họa (GPU) sang các lĩnh vực ngoài trò chơi điện tử.

Nvidia duy trì lợi thế này bằng cách ra mắt thiết kế chip mới mỗi năm. Quy mô hoạt động và sức mua lớn cũng giúp hãng giữ khoảng cách với các đối thủ nhỏ hơn.

Trong bối cảnh đó, khủng hoảng của nhà lãnh đạo xảy đến vào thời điểm đặc biệt bất lợi với Nvidia. Các đối thủ, thậm chí cả một số khách hàng của hãng, đang gấp rút phát triển chip AI cạnh tranh. Hàng loạt công ty khởi nghiệp cũng huy động được hàng tỷ USD từ những nhà đầu tư tìm kiếm bước đột phá trong công nghệ tiếp theo.

Sức ép cạnh tranh cũng gia tăng tại Trung Quốc, nơi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ ngăn Nvidia bán những sản phẩm tiên tiến nhất. Theo Nvidia, các doanh nghiệp như tập đoàn công nghệ Huawei, vốn nằm trong danh sách đen của Mỹ, đang tiến nhanh trong việc phát triển chip AI nội địa.

MẮT XÍCH TÀI CHÍNH CỦA NGÀNH AI

Từ năm 2024, Nvidia không chỉ là nhà cung cấp cho ngành AI mà còn trở thành một trong những bên hậu thuẫn tài chính chủ chốt của ngành này. Hãng đã đầu tư mạnh vào các nhà phát triển nền tảng AI hàng đầu như OpenAI, SpaceX của tỷ phú Elon Musk và Mistral của Pháp, cũng như các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu AI.

Mối quan hệ này mang tính cộng sinh. Khi Nvidia tài trợ vốn cho việc mở rộng hạ tầng AI, nhu cầu mua chip của hãng cũng tăng theo.

SỨC NẶNG TRONG DANH MỤC ĐẦU TƯ

Cho đến giữa năm 2020, Nvidia chiếm chưa đến 1% tổng vốn hóa của các doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ. Trong phần lớn hai năm qua, tỷ trọng này dao động quanh mức 8%, cao nhất trong số các công ty thành viên. Tuy nhiên, sau những thông tin về mối quan hệ giữa ông Huang và một phụ nữ bị nghi là gián điệp, tỷ trọng của Nvidia đã giảm xuống dưới 7%, thấp hơn Apple.

Với tỷ trọng lớn như vậy, biến động cổ phiếu Nvidia có thể ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến của S&P 500 và khối tài sản khổng lồ gắn với chỉ số này. Theo S&P Global, khoảng 20 nghìn tỷ USD tài sản được đầu tư theo S&P 500 hoặc sử dụng chỉ số này làm thước đo hiệu quả đầu tư. Phần lớn số tài sản đó nằm trong các quỹ hưu trí, quỹ tương hỗ và quỹ hoán đổi danh mục (ETF).

RỦI RO PHỤ THUỘC VÀO NHÂN VẬT CHỦ CHỐT

Ông Huang nổi tiếng với phong cách quản lý khắt khe, ngay cả trong ngành công nghệ vốn có nhiều CEO thích kiểm soát và chú trọng từng chi tiết. Mọi quyết định lớn đều phải qua ông, đồng thời ông cũng trực tiếp tham gia vào những khía cạnh nhỏ nhất trong hoạt động kinh doanh.

Tại Nvidia, khoảng 60 người đang báo cáo trực tiếp cho ông Huang, cao hơn nhiều so với mức trung bình trong giới lãnh đạo công nghệ. Những người này gửi email liệt kê “5 việc quan trọng nhất”, còn ông đọc và phản hồi vào bất kể giờ nào.

Những thông tin về vụ bê bối bị nghi có yếu tố gián điệp càng làm nổi bật rủi ro khi Nvidia phụ thuộc quá lớn vào một cá nhân. Vị CEO 63 tuổi từ lâu được xem là người gắn liền với thành công của hãng.

Theo một nhân viên giấu tên tiết lộ với Bloomberg, hội đồng quản trị Nvidia muốn giữ ông Huang ở vị trí CEO nếu có thể. Tuy nhiên, một ủy ban độc lập đang điều tra hành vi của ông. Nếu ông Huang ra đi, Nvidia sẽ dễ bị tổn thương hơn nhiều doanh nghiệp cùng quy mô, bởi hãng chưa chỉ định người kế nhiệm.