Một tòa án Mỹ vừa ra phán quyết cho rằng thuế quan toàn cầu 10% của Tổng thống Donald Trump là bất hợp pháp, đánh dấu một trở ngại pháp lý quan trọng đối với chính sách kinh tế chủ chốt của ông...

Theo tin từ tờ báo Financial Times, phán quyết này được đưa ra bởi Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) vào ngày 7/5. CIT tuyên bố rằng biện pháp thuế quan này - được áp dụng theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 - là "không được pháp luật cho phép".

Phán quyết trên không đình chỉ thuế quan toàn cầu 10% trên diện rộng, nhưng yêu cầu ngừng áp dụng thuế quan này đối với hai công ty đã đâm đơn kiện.

Đây là thất bại pháp lý mới về chính sách thương mại của ông Trump, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 năm nay ra phán quyết rằng Tổng thống không thể áp thuế quan bằng cách viện dẫn Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Phán quyết đó của Tòa án Tối cao khiến thuế quan đối ứng cùng một số biện pháp thuế quan khác của ông Trump bị vô hiệu hóa.

Mục 122 cho phép Tổng thống Mỹ áp thuế quan lên đến 15% trong thời gian lên đến 150 ngày để giải quyết "thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng". Tuy nhiên, các thẩm phán tại CIT ở New York đã đưa ra phán quyết trên dựa trên việc cân nhắc ý nghĩa của "thâm hụt cán cân thanh toán" mà Quốc hội Mỹ đã đề cập khi soạn thảo luật vào năm 1974.

Luật sư đại diện cho các doanh nghiệp đưa vụ kiện này đã lập luận rằng thâm hụt thương mại và khủng hoảng cán cân thanh toán nghiêm trọng không phải là một.

Các nhà sáng lập của một trong số doanh nghiệp đâm đơn kiện đã ca ngợi phán quyết này của CIT là "một chiến thắng lớn cho các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi, những công ty phụ thuộc vào chính sách thương mại công bằng và có thể dự đoán được". Họ nhấn mạnh rằng quyết định này giúp đảm bảo rằng các doanh nghiệp như họ không phải chịu gánh nặng bất công vì các hạn chế thương mại không phù hợp với pháp luật.

Ông Dan Anthony, Giám đốc điều hành của nhóm vận động We Pay the Tariffs, đã gọi phán quyết này là "tin tức tích cực hơn cho các doanh nghiệp nhỏ đã phải chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi những loại thuế bất hợp pháp này".

Nhà Trắng và Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) chưa đưa ra tuyên bố về vấn đề này.

Trump đã mức thuế cơ bản toàn cầu 10% gần như ngay lập tức sau khi thuế quan đối ứng bị Tòa án Tối cao vô hiệu hóa.

Tiếp đó, Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer đã khởi động một số cuộc điều tra thương mại dựa trên quyền hạn quy định trong Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Các cuộc điều tra này có thể tạo tiền đề cho Washington áp thuế quan mới lên hàng hóa từ hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ.

Theo dự kiến, ông Greer sẽ hoàn thành các cuộc điều tra đó và đưa ra cho Tổng thống Trump các lựa chọn để áp các biện pháp thuế quan mới vào cuối tháng 7 - thời điểm mà thuế quan cơ bản 10% hết hạn.