Triển vọng thị trường dầu mỏ thế giới và hàm ý cho Việt Nam
Lương Tấn Phúc
20/03/2023, 06:00
Xung đột Nga-Ukraine được cho là “chất xúc tác” mới nhất và mạnh mẽ nhất tới thị trường dầu thế giới kể từ đầu năm 2022, giá dầu và khí đốt đạt mức kỷ lục chưa từng có trong lịch sử...
Chính phủ các nước phải thực hiện các biện pháp quyết liệt nhằm giải quyết nhu cầu dầu trong nước, đa dạng hóa nguồn cung, kiềm chế giá dầu lạm phát. Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) dự báo triển vọng phục hồi vẫn còn u ám và sẽ tiếp diễn trong năm 2023.
Sau 3 lần liên tiếp hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu thế giới kể từ tháng 4/2022, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã đưa ra nhiều tín hiệu tích cực thời điểm cuối năm, tuy nhiên những quan ngại về tác động kinh tế do cuộc xung đột Nga – Ukraine, bất ổn địa chính trị và lạm phát leo thang, tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng, dịch bệnh Covid-19 kéo dài, ngân hàng trung ương thắt chặt tiền tệ…
NHU CẦU DẦU THẾ GIỚI
Theo OPEC, nhu cầu dầu thế giới tháng 10/2022 tăng 2,4 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước, tương đương với dự báo tháng 11/2022, tăng trưởng khả quan hơn quý 3/2022 nhờ thị trường vận chuyển nhiên liệu mạnh hơn mong đợi. Nhu cầu dầu ở Hoa Kỳ tăng cao nhất do nhu cầu xăng và dầu Diesel hồi phục; nhu cầu nhiên liệu công nghiệp và giao thông vận tải ở Ấn Độ, Trung Đông và một số quốc gia châu Á khác cũng tăng đều. Ngoài ra, OPEC cũng giữ vững dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2023 ở mức 2,2 triệu thùng/ngày, với tổng nhu cầu dầu trung bình là 101,8 triệu thùng/ngày. Mặc dù có sự thay đổi về địa chính trị và nỗ lực ngăn chặn Covid-19 ở Trung Quốc nhưng nhu cầu sẽ khó vượt qua mức dự báo năm 2019. OPEC cũng cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2022 từ 3,5% xuống 3,1% và hạ mức tăng trưởng năm 2023 là 3,1% (OPEC 2022).
Tại Mỹ, căng thẳng chính trị Mỹ - Nga làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu. Mức lạm phát cao kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây đã ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu người dân. Cụ thể, nhu cầu dầu tại Mỹ vẫn yếu ở mức 0,2 triệu thùng/ngày vào tháng 10/2022. Tuy nhiên, OPEC cho rằng số dặm xe đã cải thiện 1% trong tháng 10/2022 so với tháng trước đó. Mỹ đang gánh chịu hậu quả chưa từng có trong tiền lệ từ chính những biện pháp trừng phạt của mình dành cho Nga. Nhu cầu dầu tiếp tục giảm từ tháng 11/2022, trong bối cảnh OPEC cắt giảm 2% sản lượng đã đẩy giá dầu lên cao (OPEC 2022).
Tại châu Âu, nhu cầu dầu và khí đốt của khu vực này đã suy giảm đáng kể do chi phí tăng cùng áp lực tiết kiệm năng lượng của các chính phủ. Các nước đứng khối EU là Anh, Pháp, Đức, Italy chứng kiến nhu cầu đối với LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng), Naphtha, Gasoline tăng từ 1,5% đến 15,3% trong tháng 7/2022 do nguồn cung dầu mỏ và khí đốt sụt giảm. Châu Âu đang xoay sở tìm giải pháp cải cách thị trường năng lượng trong khi vẫn duy trì tình trạng căng thẳng chính trị với Nga. Điều này lại càng làm cho tình trạng dầu mỏ, khí đốt tăng cao chưa từng thấy.
Tại Trung Quốc, chính sách Zero-Covid ở Trung Quốc đẩy nhu cầu dầu tháng 8/2022 tăng từ 0,3 lên 0,45 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm 2021. Các biện pháp kiểm soát hàng hóa, phương tiện nghiệm ngặt của Trung Quốc tác động tiêu cực đến thương mại quốc tế nói chung và hàng không vận tải nói riêng. Trong tháng 10/2022, nhu cầu dầu Diesel tăng mạnh (tăng 0,7 triệu thùng/ngày so với tháng 10/2021) dưới sự hỗ trợ của nhà máy lọc dầu Sơn Đông nhằm phục vụ các sản phẩm tinh chế (Olefin và Aromat), các ngành công nghiệp, thị trường vận tải hàng hóa và nhiên liệu.
TÌNH HÌNH NGUỒN CUNG
Trong năm 2022, chuỗi cung ứng dầu mỏ và khí đốt đã chứng kiến tác động bất ngờ và mạnh mẽ từ cuộc chiến tranh giữa Nga và Ukraine. Ngay sau khi chiến sự nổ ra, sản lượng sản xuất dầu mỏ của Nga đã giảm từ 11,33 triệu thùng/ngày trong quý 1/2022 xuống 10,63 triệu thùng/ngày trong quý 2/2022. Nga đã hứng chịu 8 làn sóng trừng phạt của EU, gây ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động khai thác, xuất khẩu dầu của quốc gia này. Bộ Kinh tế Liên bang Nga cho biết sản lượng dầu đã giảm 17% so với thời điểm trước xung đột tại Ukraine. Mức giảm này sát với ngưỡng giảm 2 triệu thùng/ngày mà ông Loonet dự báo về sản lượng dầu thô tại Nga giai đoạn 2021-2030.
Về phía OPEC, nhờ giá dầu mỏ tăng và nhu cầu dịch chuyển nguồn cung, sản lượng khai thác dầu mỏ của khối này trong 3 quý đầu năm 2022 liên tục tăng và liên tục đạt các mức cao mới. Sản lượng tháng 9/2022 của OPEC đã đạt 29,81 triệu thùng/ngày, cao hơn 210.000 thùng so với tháng 8/2022. Mười thành viên tham gia hiệp ước sản xuất OPEC đạt mục tiêu 1,32 triệu thùng/ngày – cải thiện so với mức thiếu hụt 1,4 triệu thùng/ngày trong tháng 8. Tuy nhiên, mặc dù là đồng minh truyền thống của Mỹ, song OPEC và Nga đã nhất trí cắt giảm sản lượng toàn cầu ở mức 2 triệu thùng/ngày bắt đầu từ tháng 11/2022. Động thái của Nga khá rõ ràng khi dự báo sản lượng 2023 của Nga giảm rất mạnh (xấp xỉ 10 triệu thùng/ngày). Việc cắt giảm nguồn cùng là bước đi phòng xa để OPEC dư được chút ít sản lượng dầu đề phòng cho những biến động của năm tới.
MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG
Thứ nhất, châu Âu đang chật vật bình ổn chuỗi cung ứng khi tìm cách đoạn tuyệt đối với dầu mỏ và khí đốt của Nga. Hàng năm, Đức tiếp nhận đều đặn 170 triệu m3 khí đốt từ Saint Petersburg, qua đường ống Nord Stream 1 nằm dưới biển Baltic. Tuy nhiên, Gazprom - công ty tinh lọc khí thiên nhiên lớn nhất thế giới, đã thông báo khóa đường ống dẫn khí để bảo trì rò rỉ dầu ở tua-bin, nhưng EU hiểu rất rõ vấn đề và khẳng định sẽ đẩy nhanh con đường độc lập năng lượng. Sau tuyên bố đó, Gazprom ngừng vận chuyển dầu vô thời hạn cho tập đoàn Engie (Pháp), Hungary, Đan Mạch, Phần Lan, Ba Lan...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 11-2023 phát hành ngày 13-03-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Địa phương sẽ trực tiếp cấp chứng nhận gạo thơm xuất khẩu từ 1/7/2026
Từ 1/7/2026, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu sang EU và Vương quốc Anh để được hưởng ưu đãi thuế quan theo các Hiệp định EVFTA và UKVFTA sẽ chính thức được giao về địa phương. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, hướng tới mô hình quản lý linh hoạt hơn, sát thực tiễn hơn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp...
Xuất khẩu duy trì tăng trưởng, nhưng ngành gỗ vẫn đối mặt với áp lực kép
Xuất khẩu sản phẩm gỗ của Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng trong những tháng đầu năm 2026 nhờ sự bứt phá của các thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Tuy nhiên, ngành gỗ cũng đang đối mặt với nhiều thách thức từ các biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu xanh hóa ngày càng khắt khe từ EU và áp lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để nâng cao năng lực cạnh tranh...
VCCI kiến nghị xóa bỏ “giấy phép con”, đơn giản hóa thủ tục đầu tư giáo dục
Nhiều quy định trong Dự thảo hiện đang mang tính chất của một dạng “giấy phép con”, gây chồng chéo và cản trở không cần thiết cho nhà đầu tư...
Tận dụng hiệu quả 150 ngày vàng, lợi nhuận hợp nhất của Vinatex tăng 14,4%
Bất chấp bức tranh ảm đạm của thị trường dệt may toàn cầu với những con số sụt giảm kỷ lục từ các cường quốc nhập khẩu, 6 tháng đầu năm 2026 doanh thu hợp nhất toàn Tập đoàn dệt may Việt Nam tăng 6,5% so cùng kỳ, hoàn thành 46% kế hoạch năm; lợi nhuận hợp nhất tăng 14,4% so cùng kỳ, hoàn thành 55% kế hoạch năm...
Tư duy và nhân lực: “Chìa khóa” nâng tầm chuỗi giá trị sản xuất Việt Nam
Khi lợi thế nhân công giá rẻ dần mất đi, Việt Nam cần chuyển dịch sang kinh tế tuần hoàn và sản xuất thông minh. Các chuyên gia Đức khẳng định: Thay đổi tư duy lãnh đạo và nâng chất nguồn nhân lực là "chìa khóa" để Việt Nam bứt phá trong chuỗi giá trị toàn cầu...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/06/03/777c0549be5648059b52c07dadd55f11-94904.png?w=1050&h=630&mode=crop)
![[Phóng sự ảnh] 222 điểm thi Hà Nội bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/06/10/3eb1d8a9882d4a2b846f1c9a743069e5-96266.jpg?w=600&h=337&mode=crop)
