Xuất khẩu dầu thô của Mỹ đang giảm mạnh trong bối cảnh xung đột Iran tiếp tục diễn biến khó lường. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến các nước nhập khẩu như Nhật Bản, vốn đang tìm kiếm nguồn cung thay thế dầu mỏ Trung Đông...

Sau khi xung đột Iran bùng phát và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, các quốc gia nhập khẩu dầu đã tăng cường mua dầu thô từ Mỹ, nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Theo công ty phân tích Kpler, xuất khẩu dầu thô Mỹ đạt mức kỷ lục 5,66 triệu thùng/ngày trong tháng 5.

Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng đảo chiều. Xuất khẩu dầu thô Mỹ giảm xuống còn 4,66 triệu thùng/ngày trong tháng 6 và tiếp tục xuống 3,7 triệu thùng/ngày trong tháng 7, thấp hơn 35% so với mức đỉnh tháng 5.

Nhật Bản, thị trường nhập khẩu dầu Mỹ lớn nhất, mua 960.000 thùng/ngày trong tháng 5. Đến tháng 6, con số này giảm 20%, còn 770.000 thùng/ngày.

Theo dữ liệu thương mại Mỹ công bố đầu tuần này, kim ngạch xuất khẩu dầu thô của nước này trong tháng 6 giảm 30% so với tháng trước, xuống còn 13,5 tỷ USD. Nhật Bản tiếp tục là thị trường lớn nhất với kim ngạch 2,4 tỷ USD, nhưng con số này đã giảm 35% so với tháng 5, thời điểm xuất khẩu dầu Mỹ sang Nhật đạt mức cao nhất kể từ năm 2001.

Theo ông Matt Smith, chuyên gia của Kpler, xuất khẩu dầu thô Mỹ giảm chủ yếu do tồn kho trong nước sụt mạnh trong những tháng gần đây. Tình trạng này khiến nguồn dầu dành cho xuất khẩu thu hẹp và làm giảm sức cạnh tranh về giá của dầu Mỹ trên thị trường quốc tế.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), tổng lượng dầu trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) và các kho thương mại của Mỹ đạt 712 triệu thùng vào ngày 24/7, giảm 19% so với tháng 4. Riêng SPR đã xuống mức thấp nhất trong 43 năm.

Các chính quyền Mỹ thường sử dụng SPR như một công cụ để kiềm chế giá xăng trong nước. Giá xăng tăng vọt sau khi xung đột Iran bùng phát, qua đó gây thêm áp lực lên lạm phát tại Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với đài WKRC-TV ngày 11/3, ông Trump cho biết Washington sẽ xuất thêm một phần dầu từ SPR để hạ giá nhiên liệu.

“Chúng tôi sẽ giảm lượng dầu dự trữ một chút và điều đó sẽ giúp giá đi xuống”, ông nói.

Theo tờ báo Nikkei Asia, sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2022, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden lúc đó quyết định xuất 180 triệu thùng dầu từ SPR. Tuy nhiên, lượng dầu này vẫn chưa được bổ sung đầy đủ khi xung đột Iran nổ ra. Do tồn kho đã xuống thấp, dư địa tiếp tục giải phóng dầu dự trữ của Mỹ trở nên hạn chế.

Tình trạng tồn kho suy giảm được cho là đã bắt đầu gây sức ép lên nguồn cung tại Mỹ, góp phần đẩy giá dầu tăng cao.

Sản lượng dầu thô Mỹ gần đây cũng đi ngang, khiến tồn kho giảm nhanh hơn. Theo EIA, sản lượng trong tháng 5 duy trì ở mức 13,71 triệu thùng/ngày, không thay đổi so với tháng trước. Trong khi đó, xuất khẩu cùng tháng tăng 45%, cho thấy phần lớn lượng dầu xuất khẩu tăng thêm được đáp ứng bằng cách rút từ kho dự trữ.

Theo các nhà phân tích, lượng dầu tồn kho của Mỹ giảm mạnh có thể khiến chính quyền Tổng thống Trump cân nhắc hạn chế xuất khẩu để giữ lại nhiều dầu hơn cho thị trường trong nước, qua đó hạ giá xăng trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Dù Washington hiện chưa ủng hộ biện pháp này, công ty nghiên cứu Rapidan Energy Group ước tính khả năng Mỹ áp dụng hạn chế xuất khẩu dầu thô là 35%.

Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cảnh báo động thái hạn chế xuất khẩu dầu “nhiều khả năng sẽ phản tác dụng trên thực tế”. Theo tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington này, lệnh cấm xuất khẩu có thể đẩy giá dầu thế giới tăng cao, từ đó khiến giá xăng tại Mỹ tăng theo.