Bối cảnh du lịch đương đại đang được định hình bởi nhu cầu cá nhân hóa, sự tiện lợi và khả năng tiếp cận thông tin nhanh. Du khách, đặc biệt là giới trẻ, mong muốn những trải nghiệm độc đáo, được thiết kế riêng và ít tốn công sức chuẩn bị…

Theo khảo sát của Talker Research, một điều rõ ràng là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các phương pháp truyền thống sang công nghệ số. Cuộc khảo sát được thực hiện với 2.000 người Mỹ, phân bổ đều theo các thế hệ, cho thấy một sự tương phản rõ rệt: chỉ 29% thế hệ Millennials và 33% thế hệ Gen Z chưa từng sử dụng AI cho việc lập kế hoạch du lịch.

Ngược lại, 70% Baby Boomers (thế hệ sinh năm 1946 - 1964) chưa bao giờ sử dụng AI cho các kế hoạch du lịch của họ. Sự khác biệt thế hệ này nhấn mạnh rằng AI không chỉ là một công cụ mới, mà đang dần trở thành một tiêu chuẩn mới cho nhóm du khách trẻ, những người lớn lên cùng công nghệ và mong đợi sự tiện lợi mà nó mang lại.

Tương tự, một khảo sát mới của Kaspersky cho thấy trong số những người từng sử dụng AI để lập kế hoạch du lịch, có tới 96% tỏ ra hài lòng, trong đó 44% đánh giá “hoàn hảo” và 52% cho rằng “tốt”. Đặc biệt, 84% khẳng định sẽ tiếp tục dùng AI trong các chuyến đi sau, cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ này.

Trong đó, những ai dùng AI cho du lịch thường khai thác ở các khâu nghiên cứu điểm đến, gợi ý sự kiện, chọn chỗ ở (66%), nhà hàng (60%) hay tìm vé (58%). AI cũng giúp tiết kiệm thời gian cho các gia đình có con nhỏ khi chuẩn bị chuyến đi. Dù vậy, việc đặt dịch vụ trực tiếp bằng AI vẫn còn ít phổ biến hơn: 45% đặt phòng, 43% đặt vé và 38% đặt nhà hàng. 

Riêng với thị trường Việt Nam, báo cáo mới nhất về trí tuệ nhân tạo của Booking.com cho thấy AI đang giữ vai trò quan trọng và ảnh hưởng đến các thói quen du lịch của Gen Z. Nghiên cứu cho thấy 85% Gen Z tại Việt Nam tự mô tả bản thân là “quen thuộc” với công nghệ AI, trong khi 20% nói rằng họ nắm rõ cách thức hoạt động của AI, và 65% còn lại hiểu biết các khái niệm cơ bản.

Sự quen thuộc và tin tưởng sâu sắc này khiến họ xem AI không chỉ là công cụ mà còn là người bạn đồng hành không thể thiếu trong các chuyến đi. “AI đang thay đổi thói quen du lịch, từ khâu lập kế hoạch đến việc trải nghiệm các hoạt động. Gen Z đang cho chúng ta thấy cách công nghệ này có thể hòa hợp một cách tự nhiên trong đời sống hàng ngày như thế nào,” ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia Booking.com tại Việt Nam, chia sẻ.

Sự tin tưởng này thể hiện qua cách giới trẻ sử dụng AI ở mọi giai đoạn của chuyến đi. Gần như tất cả Gen Z ở Việt Nam (99%) sử dụng AI để chuẩn bị cho hành trình, từ nhận gợi ý cá nhân hóa theo những nhu cầu đặc biệt (42%) đến nghiên cứu điểm đến mới và thời điểm lý tưởng để đi (40%).

Trong suốt chuyến đi, 99% cũng tin tưởng sử dụng AI tại địa điểm du lịch, đặc biệt để thông dịch ngôn ngữ, biển báo, thực đơn hay những cuộc trò chuyện tại địa phương (53%). Sau chuyến đi, 96% Gen Z Việt Nam tiếp tục dùng AI, chủ yếu để nhận gợi ý cá nhân hóa cho các chuyến đi tiếp theo (49%) hoặc viết đánh giá (46%).

Dù là những nhân tố chính thúc đẩy sự phát triển của AI, ở Việt Nam, Gen Z vẫn tiếp cận công nghệ này với sự cẩn trọng nhất định cùng những kỳ vọng rõ ràng về cách thức hoạt động của các nhà cung cấp công nghệ. Công bằng, trách nhiệm và minh bạch là ưu tiên hàng đầu.

Gần như tất cả (93%) Gen Z Việt Nam đều có một vài lo ngại chung về AI. Chẳng hạn như những lo ngại về quyền riêng tư cá nhân và cách các công ty sử dụng dữ liệu của họ (46%), khả năng AI gây ra sự thiên vị hoặc thiếu công bằng trong những trải nghiệm (44%)…

Đối với ngành du lịch, điều này mở ra hướng đi rõ ràng cho tương lai: cần phát triển AI một cách thực tiễn và dễ tiếp cận, đồng thời đảm bảo sự thuận tiện, dễ dàng và toàn diện - những yếu tố mà Gen Z Việt Nam đánh giá cao nhất. Thực tế tại Việt Nam, một số thành phố như Quảng Ninh, Huế, Đà Nẵng... đã triển khai ứng dụng du lịch thông minh tích hợp AI nhằm đề xuất lịch trình, nhà hàng, khách sạn dựa trên thói quen tìm kiếm của người dùng.

Cùng với đó, các doanh nghiệp lữ hành cũng đã vào cuộc. Ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing BestPrice Travel, cho biết giải pháp “AI Assistant for Tourism” (trợ lý ảo cho du lịch) của công ty giúp thiết kế lịch trình nhanh chóng, gợi ý điểm đến phù hợp và báo giá tự động. Theo thống kê của đơn vị, việc ứng dụng AI giúp giảm đến 40% nhu cầu về nhân lực tư vấn. Điều đó cho thấy hiệu quả rõ rệt về mặt chi phí và năng suất vận hành.

Tương tự, Flamingo Redtour đang tích cực hoàn thiện phần mềm thông minh, tập trung vào việc tăng cường tương tác với khách hàng. Phần mềm này cho phép du khách tham gia trực tiếp vào quá trình lựa chọn và cá nhân hóa hành trình, mang lại cảm giác chủ động và hứng thú ngay từ khâu lập kế hoạch.

“Chúng tôi ứng dụng công nghệ AI và dữ liệu lớn (big data) để đo lường và phân tích nhu cầu của khách hàng. Nhờ đó, các sản phẩm du lịch được xây dựng dựa trên những gì khách hàng thực sự mong muốn, đặc biệt là nhu cầu về sự khác biệt và trải nghiệm độc đáo”, Tổng Giám đốc Flamingo Redtour Nguyễn Công Hoan chia sẻ.

Theo các dọah nghiệp, điều khách hàng mong đợi ở các công ty du lịch hiện nay là khả năng tạo ra sự khác biệt. Đó là những giá trị mà các nhà cung cấp dịch vụ trực tiếp chưa thể mang lại. “Ngay cả với phân khúc du lịch cao cấp, thứ khách hàng cần không chỉ là điểm đến, mà là sự phục vụ tận tâm và trải nghiệm khác biệt, đẳng cấp. Thực tế, thị trường đang có một lượng lớn khách hàng sẵn sàng chi trả để được phục vụ đúng với kỳ vọng cá nhân hóa và độc quyền”, ông Hoan bày tỏ.

Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội tích hợp AI cũng đang được tận dụng để quảng bá du lịch hiệu quả. Đại diện Công ty lữ hành Saigontourist cho biết, thay đổi rõ nhất chính là cách thức mua tour của du khách.

Không cần phải đến văn phòng để nghe tư vấn và tìm hiểu tour tuyến, du khách giờ đây có xu hướng trải nghiệm trên nền tảng số nhiều hơn. Ngay cả trong thanh toán, du khách cũng ưu tiên các phương thức không dùng tiền mặt. Những thay đổi này buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh cách thức hoạt động bằng việc đẩy mạnh số hóa và công nghệ hiện đại.