Theo một cuộc khảo sát thường niên đối với 11.000 người dùng toàn cầu do nền tảng du lịch Klook thực hiện, có tới 91% du khách toàn cầu dựa vào các công cụ lập kế hoạch du lịch bằng AI…

Nghiên cứu của Klook chỉ ra rằng một số người tìm đến AI để xác định họ thực sự muốn gì từ chuyến đi, trong khi những người khác dùng công nghệ này để tìm kiếm các ưu đãi tốt nhất, phù hợp với nhu cầu cá nhân.  Thay vì phải mở hàng loạt trang web để tìm thông tin và so sánh giá, du khách chỉ cần nhập yêu cầu và nhận được gợi ý trong vài giây.

Còn theo một nghiên cứu của McKinsey, AI tạo sinh sẽ mở ra giá trị hàng năm từ 2.000 - 4.000 tỉ USD cho các ngành công nghiệp. Trong đó, thị trường AI toàn cầu trong ngành du lịch dự kiến sẽ mở rộng từ 92,46 tỉ USD vào năm 2023 lên hơn 397 tỉ USD vào năm 2028 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 33,9%.

Tại Việt Nam, 85% Gen Z tự mô tả bản thân là “quen thuộc” với công nghệ AI, trong khi 20% nói rằng họ nắm rõ cách thức hoạt động của AI, và 65% còn lại hiểu biết các khái niệm cơ bản. Sự quen thuộc và tin tưởng sâu sắc này khiến họ xem AI không chỉ là công cụ mà còn là người bạn đồng hành không thể thiếu trong các chuyến đi, theo kết quả nghiên cứu mới nhất của Booking.com.

Trong bối cảnh công nghệ đã len lỏi vào từng hành trình như vậy, ngành du lịch không thể đứng ngoài cuộc đua số hóa. Trên thực tế, các nỗ lực xây dựng nền tảng dữ liệu du lịch cũng đang bắt đầu được triển khai tại TP.HCM. Giữa năm 2025, Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP.HCM (HTPC) phối hợp cùng The Outbox Company hợp tác triển khai Hệ thống theo dõi dữ liệu du khách quốc tế – HCMC Global Traveler Barometer (HCMC GTB).

Đây được xem là hệ thống theo dõi và dự báo thị trường khách mục tiêu đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến trong hoạt động xúc tiến du lịch dựa trên nền tảng dữ liệu. Hệ thống tập trung theo dõi nhu cầu, mức độ sẵn sàng du lịch của khách quốc tế, đồng thời cập nhật các xu hướng về hành vi, thị hiếu và hình ảnh điểm đến trong mắt du khách. Thông qua các dữ liệu này, cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn về thị trường mục tiêu, từ đó điều chỉnh chiến lược xúc tiến, sản phẩm và trải nghiệm phù hợp.

Tại tọa đàm “Du lịch Việt Nam - Thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI để phát triển nhanh và bền vững” sáng 9/4 vừa qua, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch, chỉ rõ xu hướng du lịch thế giới chuyển từ “số hóa dịch vụ” sang “hệ sinh thái du lịch số", tức là từ số hóa từng khâu riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái du lịch số tích hợp.

Các quốc gia tiên tiến đã hình thành nền tảng dữ liệu du lịch quốc gia, hệ thống quản lý điểm đến thông minh, hệ sinh thái kết nối đa bên (Chính phủ - doanh nghiệp - du khách). Như thế, dữ liệu trở thành nền tảng điều hành và ra quyết định.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình, đối với ngành du lịch, AI mở ra nhiều tiềm năng mới. Từ phân tích xu hướng thị trường, cá nhân hóa sản phẩm, tối ưu hoạt động xúc tiến thị trường, quảng bá du lịch... cho đến hỗ trợ quản trị doanh thu, dự báo dòng khách, điều tiết tải lượng tại điểm đến, tăng cường chăm sóc khách hàng...

“Nếu được định hướng đúng, chuyển đổi số và AI không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng, mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả quản lý điểm đến theo hướng bền vững”, ông Bình nhấn mạnh.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Phạm Hà, CEO Lux Group, nhìn nhận, một trong những thay đổi căn bản của ngành du lịch trong kỷ nguyên mới là chuyển từ “bán tour” sang “thiết kế trải nghiệm”. Theo đó, khách du lịch hiện nay quan tâm nhiều hơn đến tính cá nhân hóa, chiều sâu văn hóa và ý nghĩa của hành trình. “AI giúp chúng ta hiểu khách hàng tốt hơn để thiết kế những hành trình có ý nghĩa”, ông Hà chia sẻ.

Đồng tình, ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing công ty cổ phần công nghệ Du lịch Bestprice, nhận định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang mang lại những hiệu quả rõ nét cho doanh nghiệp. AI góp phần tối ưu hóa chi phí và nguồn lực, tự động hóa nhiều khâu như: chăm sóc khách hàng, đặt dịch vụ, quản lý booking hay dự báo nhu cầu.

Điều này giúp doanh nghiệp giảm áp lực nhân sự, vận hành hiệu quả hơn trong mùa cao điểm. Đồng thời, việc ứng dụng AI trong marketing số giúp tăng độ chính xác trong tiếp cận khách hàng mục tiêu, nâng cao hiệu quả quảng bá.

Tại sự kiện, ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho rằng chuyển đổi số và ứng dụng AI không phải là "chiếc đũa thần" có thể giải quyết mọi khó khăn, nhưng đây chính là con đường tất yếu để du lịch Việt Nam "đi tắt đón đầu", nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.

“Công nghệ không thay thế con người, nhưng những người làm du lịch làm chủ được AI thì chắc chắn sẽ thay thế những người đứng ngoài cuộc đua,” ông Thủy nói.

Dù vậy, TS. Nguyễn Anh Tuấn thẳng thắn nhìn nhận quá trình chuyển đổi số của du lịch Việt Nam vẫn còn không ít khó khăn. Dữ liệu còn phân tán; khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu còn hạn chế; năng lực số giữa các doanh nghiệp chưa đồng đều.

Đa số doanh nghiệp du lịch là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên nguồn lực đầu tư cho công nghệ còn mỏng. Trong khi đó, nhân lực vừa hiểu du lịch, vừa có năng lực công nghệ, dữ liệu và AI hiện vẫn còn thiếu.

Để việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo thực sự mang lại hiệu quả, doanh nghiệp du lịch không thể triển khai một cách dàn trải mà cần có lộ trình bài bản và phù hợp, cần xác định rõ mục tiêu ứng dụng, lựa chọn những khâu then chốt để ưu tiên triển khai, tránh đầu tư dàn trải, kém hiệu quả.

Bên cạnh đó, dữ liệu phải được chuẩn hóa và quản trị tốt bởi AI chỉ phát huy giá trị khi được “nuôi” bằng nguồn dữ liệu đầy đủ, chính xác và liên tục cập nhật. Doanh nghiệp cũng cần đầu tư hạ tầng công nghệ đồng bộ, đảm bảo khả năng tích hợp và vận hành ổn định các giải pháp AI.

Một yếu tố quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực số cho đội ngũ, giúp họ hiểu và khai thác hiệu quả các công cụ AI thay vì chỉ phụ thuộc vào công nghệ. Khi hội tụ đủ các yếu tố này, AI mới thực sự trở thành “đòn bẩy” giúp ngành du lịch nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số.