“Du lịch tự thưởng” đang là xu hướng với giới trẻ, khi những chuyến đi ngắn ngày, ngẫu hứng chỉ để nạp lại năng lượng và làm mới bản thân. Hành trình có thể là một mình hoặc cùng nhóm bạn, gia đình, được thiết kế để nâng cao động lực tinh thần...

Theo nền tảng lưu trú và chuyến bay Priceline, 65% tổng số du khách đã đặt một chuyến đi chỉ để tự thưởng cho bản thân và giúp cải thiện tâm trạng trong vòng 12 tháng qua. 76% trong số đó thuộc thế hệ Z. 80% giới trẻ tham gia khảo sát cho biết sẽ bay quốc tế cho một chuyến đi trong ngày nếu giá cả hợp lý…

Đây là sự thay đổi về tư duy. Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhịp sống nhanh và áp lực ngày càng lớn, những chuyến đi ngắn ngày hay hành trình một mình trở thành khoảng lặng cần thiết để tái tạo năng lượng. Ở góc độ tâm lý học, các trải nghiệm mới trong môi trường khác biệt có khả năng kích thích hệ thống “động viên” của não bộ, góp phần tạo ra cảm giác hứng thú và thúc đẩy động lực sống. 

Sau khi khép lại kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia (gaokao) vừa qua, nhiều học sinh Trung Quốc lựa chọn lên đường du lịch thay vì nghỉ ngơi tại nhà. Những chuyến đi sau tốt nghiệp đang trở thành “nghi thức trưởng thành” của giới trẻ, đồng thời tạo cú hích cho thị trường du lịch hè nước này tăng trưởng mạnh mẽ.

Theo dữ liệu từ nền tảng du lịch Tongcheng, tính đến giữa tháng 6, lượng tìm kiếm từ khóa “du lịch tốt nghiệp” đã tăng hơn 300% so với tháng trước. Đáng chú ý, số đơn đặt các sản phẩm du lịch từ nhóm khách hàng trong độ tuổi 16 - 20 tăng 35%.

Không chỉ tăng về số lượng, nhu cầu du lịch của thế hệ trẻ cũng đang thay đổi đáng kể. Nếu trước đây các điểm đến nổi tiếng về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử là lựa chọn ưu tiên, thì nay những trải nghiệm gắn với sở thích riêng lại được đặt lên hàng đầu.

Các chuyên gia cho biết, giới trẻ ngày nay không chỉ quan tâm đến cảnh đẹp hay giá cả hợp lý, họ sẵn sàng lựa chọn những điểm đến có các hoạt động giải trí hiện đại, sự kiện thể thao điện tử, lễ hội văn hóa, khu mua sắm chuyên đề hoặc những địa điểm nổi tiếng trên mạng xã hội. Những trải nghiệm độc đáo về ẩm thực, văn hóa đại chúng hay giải trí tương tác đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định hành trình của giới trẻ.

Xu hướng này cũng được phản ánh trong dữ liệu từ nền tảng du lịch trực tuyến Qunar. Theo đơn vị này, từ ngày 10/6 đến cuối tháng 6, lượng vé máy bay do du khách 18 tuổi đặt đã tăng hơn 30% so với cùng kỳ tháng 5. Ngành du lịch Trung Quốc đã bắt kịp xu hướng này khi biến việc giấy báo dự thi gaokao trở thành “tấm vé vàng” cho các chuyến du lịch tự thưởng.

Hơn 100 khu danh lam thắng cảnh trên khắp Trung Quốc đã triển khai các chương trình ưu đãi hoặc miễn phí vé vào cửa dành cho học sinh tham gia kỳ thi đại học năm nay. Chính sách này nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Theo thống kê, lượng tìm kiếm các điểm đến miễn phí dành cho thí sinh gaokao tăng gấp 20 lần so với cùng kỳ năm trước.

Tờ Global Times nhận định, sự bùng nổ của du lịch tự thưởng không chỉ mang lại doanh thu ngắn hạn cho ngành du lịch mà còn phản ánh xu hướng tiêu dùng mới của thế hệ trẻ. Với nhu cầu ngày càng đa dạng và cá nhân hóa, du khách trẻ đang thúc đẩy ngành du lịch chuyển từ mô hình phục vụ đại trà sang những sản phẩm chuyên biệt, giàu trải nghiệm và có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong khi đó, theo tạp chí du lịch Lonely Planet, không gì thích thú bằng việc tổ chức một chuyến đi khám phá thế giới sau khi tốt nghiệp đại học. Chuyến du lịch vừa để ăn mừng sau khi đạt được một thành tựu, cũng là thời điểm để làm quen việc bước khỏi vùng an toàn, có thêm nhiều năng lượng tích cực cho bước đầu vào sự nghiệp.

Đáng chú ý, Việt Nam là địa điểm duy nhất của châu Á và đứng thứ 5 thế giới trong danh sách mà tạp chí Mỹ cho rằng phù hợp với giới trẻ nhất. Tạp chí này nhận định các địa danh ở Việt Nam đều có giá cả phải chăng, nhiều danh lam thắng cảnh và thời tiết lý tưởng. Các điểm đến khác có trong danh sách của Lonely Planet đều đến từ châu Âu và châu Mỹ, nổi bật nhất là Mexico.

Tại thị trường Việt Nam, theo báo cáo Dự đoán Xu hướng Du lịch 2026 của Booking.com, có tới 84% du khách Việt cho biết sẵn sàng đặt một chuyến đi để tự thưởng cho bản thân sau khi đạt được một thành tựu quan trọng. 71% du khách Việt Nam cho biết họ không cần một lý do cụ thể để bắt đầu hành trình. 

Những con số này phản ánh rõ nét một sự chuyển dịch trong tư duy: du lịch không còn cần “lý do”, mà trở thành một cách con người tự tạo ra ý nghĩa cho chính cuộc sống của mình. Thay vì chờ đợi những dấu mốc lớn, nhiều người lựa chọn kỷ niệm những “cột mốc tân thời” và những thành tựu mang tính cá nhân, đôi khi rất nhỏ nhưng đủ để ghi nhận.

Chia sẻ về xu hướng này, ông Branavan Aruljothi, Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Booking.com, cho biết: “Tại Booking.com, chúng tôi nhận thấy “du lịch tự thưởng” là sự chuyển dịch sang việc tự ghi nhận giá trị cá nhân, nơi ý nghĩa của chuyến đi do chính mỗi người quyết định thay vì theo chuẩn mực của xã hội. Cuối cùng, chính du khách, chứ không phải là lịch trình, mới là người quyết định điều gì xứng đáng cho một chuyến đi”.

Đó có thể là lần thăng chức, bắt đầu công việc mới, hoàn thành một dự án quan trọng, hay đơn giản chỉ là vượt qua một giai đoạn khó khăn trong cuộc sống. Trong đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT được xem là một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất đối với nhiều gia đình. Từ dữ liệu của nền tảng này, 6 điểm đến được đánh giá phù hợp cho các sĩ tử sau mùa thi gồm Buôn Ma Thuột, Phú Quốc, Ba Vì, Hạ Long, Quy Nhơn và Cần Thơ. 

Sự phát triển của xu hướng này cũng kéo theo những thay đổi đáng kể trong cách ngành du lịch tiếp cận du khách. Giới trẻ giờ đây không tìm kiếm một hành trình “đúng chuẩn”, mà mong muốn những trải nghiệm phản ánh đúng bản sắc và câu chuyện riêng của mình.

Điều đó đặt ra yêu cầu mới cho các doanh nghiệp du lịch: không chỉ cung cấp dịch vụ, mà còn phải thấu hiểu động lực sâu xa phía sau mỗi chuyến đi. Một kỳ nghỉ dưỡng gần nhà để tự thưởng sau những ngày làm việc căng thẳng, hay một hành trình đến vùng đất xa lạ để “làm mới” bản thân, mỗi lựa chọn đều không thể áp đặt bằng những khuôn mẫu có sẵn.