Thành phố Hà Nội đang đẩy nhanh rà soát, hoàn tất bàn giao và xây dựng phương án sử dụng đối với quỹ đất có nguồn gốc nông, lâm trường. Các đơn vị được yêu cầu hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao nguyên trạng toàn bộ diện tích trước ngày 15/9/2026, qua đó, từng bước tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý, sử dụng đất...

Thông tin tại cuộc họp về tình hình quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường trên địa bàn TP.Hà Nội do Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Bùi Duy Cường chủ trì, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết trên địa bàn Hà Nội hiện có 17 đơn vị đang quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường. Tổng diện tích đất là 8.385,59ha, trong đó: đất nông nghiệp 4.329,54ha; đất phi nông nghiệp 4.053,71ha; đất chưa sử dụng 2,34ha.

Qua rà soát, công tác quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường còn nhiều tồn tại, vướng mắc. Hồ sơ pháp lý tại một số đơn vị chưa đầy đủ; việc bàn giao đất sau cổ phần hóa còn chậm; có đơn vị chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, chưa lập phương án sử dụng đất theo quy định. Tại nhiều địa phương, hồ sơ liên quan đến quá trình sử dụng đất của các nông, lâm trường cũng không được lưu trữ đầy đủ....

Đáng chú ý, sau cổ phần hóa, một số công ty chưa hoàn tất các thủ tục về đất đai, chưa kê khai, đăng ký cấp Giấy chứng nhận, chưa ký hợp đồng thuê đất; chưa bàn giao diện tích đất không còn nhu cầu sử dụng cho địa phương quản lý...

Ngoài ra, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong tổng số 40 xã, phường thực hiện rà soát, mới có 24 xã, phường báo cáo kết quả, còn 16 xã, phường chưa báo cáo về đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường. Mặt khác, Thành phố đã thực hiện đo đạc hiện trạng và cắm mốc ranh giới sử dụng đất đối với các nông, lâm trường, trạm, trại và đất rừng. 

Vì vậy, Sở đề xuất Thành phố chỉ đạo các đơn vị khẩn trương hoàn tất việc bàn giao diện tích đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng, khoảng 4.056,05ha về UBND cấp xã để tiếp nhận, rà soát và lập phương án sử dụng đất theo quy định. Đồng thời, Sở đề xuất cần cung cấp số liệu, bản đồ hiện trạng đo đạc năm 2016 dưới dạng số, giúp các xã, phường có cơ sở rà soát, hoàn thiện dữ liệu.

Đối với xã, phường chưa báo cáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị khẩn trương hoàn thành việc rà soát. Các địa phương phải chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, đề xuất phương án sử dụng đất sau tiếp nhận trên cơ sở quy hoạch, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ở góc độ thực tế cơ sở, nhiều vướng mắc cũng được các địa phương chia sẻ. Cụ thể, xã Phú Cát cho biết hiện đang quản lý 464,7ha đất có nguồn gốc từ Công ty cổ phần Chè Long Phú, trong đó, 235ha đã được bàn giao từ năm 2018 nhưng chưa hoàn tất xác định mốc giới trên thực địa. Tại xã Yên Bài có diện tích đất nông, lâm trường lớn, riêng khu vực liên quan đến Nông trường Việt Mông là hơn 900ha. Tình trạng biến động, mua bán, chuyển nhượng đất đai diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu phải xác định rõ ranh giới, hiện trạng và trách nhiệm quản lý.

Từ những vướng mắc trên, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối với các sở, ban ngành, địa phương và các công ty tiếp nhận, bàn giao nguyên trạng toàn bộ diện tích đất nông, lâm trường, phấn đấu xong trước ngày 15/9/2026. Song song với đó, các sở, ban, ngành hướng dẫn UBND xã, phường có đất nông lâm trường lập phương án sử dụng đất phù hợp quy hoạch, đúng mục đích và hiệu quả, hoàn thành trước ngày 15/10/2026.

Lãnh đạo Thành phố cũng yêu cầu Thanh tra thành phố rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các kiến nghị, kết luận thanh tra về đất nông, lâm trường. Cơ quan thuế cùng đơn vị liên quan kiểm tra, truy thu đầy đủ nghĩa vụ tài chính, tránh thất thu ngân sách. Sở Xây dựng phối hợp với địa phương rà soát, thống nhất phương án quy hoạch đất nông, lâm trường, bảo đảm phù hợp Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Đối với các công ty nông, lâm nghiệp, Thành phố yêu cầu chủ động cung cấp đầy đủ hồ sơ, thực hiện nghĩa vụ tài chính và chấm dứt tình trạng cho thuê, cho mượn đất trái quy định. Đối với xã, phường, cần tiếp nhận, quản lý chặt chẽ diện tích được bàn giao, cập nhật cơ sở dữ liệu, xác định hiện trạng và xây dựng phương án sử dụng đất phù hợp, không để phát sinh vi phạm mới.