Giá bán điện của nhóm thủy điện được kỳ vọng cải thiện nhờ giá thị trường điện tăng cao. Vì vậy, các doanh nghiệp sở hữu danh mục thủy điện lớn như HDG, REE và PC1 được đánh giá chưa chịu ảnh hưởng đáng kể từ điều kiện thủy văn trong ngắn hạn.

Chứng khoán MBS vừa có cập nhật triển vọng ngành điện trong đó nhấn mạnh: Nhu cầu điện tăng tốc, tạo động lực cải thiện lợi nhuận cho nhóm doanh nghiệp phát điện. 

Sản lượng điện trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng 9% so với cùng kỳ năm trước, gần tương đồng với kịch bản vận hành của Công ty TNHH MTV Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) ở mức 8,5%. Diễn biến này phản ánh sự phục hồi rõ nét của nhu cầu tiêu thụ điện sau giai đoạn tăng trưởng thấp trong năm 2025.

Đáng chú ý, riêng hai tháng 4 và 5, sản lượng điện tăng khoảng 12% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ các đợt nắng nóng đầu mùa khiến nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt tăng đột biến, đặc biệt tại khu vực miền Bắc. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì trong các tháng cao điểm nắng nóng của quý II và quý III, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động huy động nguồn điện.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh, nhiệt điện tiếp tục đóng vai trò nguồn điện nền và được huy động ở mức tối ưu.

Đối với thủy điện, sản lượng huy động trong quý II/2026 ước giảm nhẹ 4% so với cùng kỳ do lượng mưa tại nhiều khu vực chỉ ở mức trung bình nhiều năm. Mặc dù hiện tượng El Nino đã bắt đầu xuất hiện, tác động trong giai đoạn này chưa quá rõ nét bởi quý II vốn là thời điểm thấp điểm thủy văn tại một số khu vực miền Trung và miền Nam. Tuy nhiên, cường độ El Nino được dự báo sẽ gia tăng trong nửa cuối năm, kéo theo lượng mưa suy giảm đáng kể.

Ở chiều tích cực, giá bán điện của nhóm thủy điện được kỳ vọng cải thiện nhờ giá thị trường điện tăng cao. Vì vậy, các doanh nghiệp sở hữu danh mục thủy điện lớn như HDG, REE và PC1 được đánh giá chưa chịu ảnh hưởng đáng kể từ điều kiện thủy văn trong ngắn hạn.

Đối với nhiệt điện than, sản lượng huy động chỉ tăng nhẹ do phần lớn các nhà máy đã vận hành gần mức tối ưu từ năm trước. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng trong quý II chủ yếu đến từ khả năng cải thiện biên lợi nhuận gộp. Giá thị trường điện tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, trong đó nhiều ngày giá biên hệ thống (SMP) duy trì ở mức trần khoảng 1.730 đồng/kWh trong cả ngày, tạo điều kiện để các nhà máy phát điện với mức giá bán thuận lợi hơn.

Trong khi đó, giá than chỉ tăng nhẹ trong tháng 4 và tháng 5 trước khi quay trở lại xu hướng giảm từ tháng 6, qua đó tiếp tục hỗ trợ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của một số doanh nghiệp như QTP.

Ở nhóm điện khí, sản lượng huy động tăng 24% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ đóng góp từ hai nhà máy mới Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Các nhà máy điện khí nhìn chung vẫn được giao sản lượng hợp đồng (Qc) ở mức cao trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp quý II được dự báo giảm so với quý I do mức bù Qc không còn cao như giai đoạn trước.

Dù vậy, các nhà máy vẫn được huy động tích cực trong cao điểm nắng nóng và bám sát sản lượng hợp đồng được giao. Theo đó, lợi nhuận của NT2 được ước tính giảm do nền so sánh cao của năm trước, khi doanh nghiệp được hưởng khoản bù Qc lớn. Trong khi đó, POW được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng mạnh nhờ các khoản thu bất thường liên quan đến các nhà máy Vũng Áng 1 và Cà Mau.

Đối với năng lượng tái tạo, sản lượng huy động tiếp tục duy trì ổn định khi tình trạng cắt giảm công suất không còn đáng kể. Các doanh nghiệp như REE, HDG và GEG cũng đang đẩy mạnh đầu tư công suất mới nhằm đón đầu nhu cầu tăng trưởng dài hạn.

Đáng chú ý, trong tháng 6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 243 sửa đổi Nghị định 57 về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và Nghị định 58 về phát triển điện năng lượng tái tạo. Các điều chỉnh mới tiếp tục mở rộng dư địa phát triển cho ngành, bao gồm mở rộng đối tượng tham gia cơ chế DPPA, cho phép các bên tự thỏa thuận giá bán điện và nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà được phép bán lên lưới từ mức 20% trước đây lên tối đa 50% sản lượng dư. Những thay đổi này cho thấy định hướng tiếp tục thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo của Chính phủ.

Về triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, HDG được dự báo dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng khi lợi nhuận quý II có thể tăng tới 6,8 lần so với cùng kỳ năm trước, ước đạt khoảng 105 tỷ đồng sau khi phục hồi từ mức lỗ của năm ngoái. Mảng bất động sản với dự án Charm Villa vẫn được dự báo tiêu thụ chậm do thị trường còn nhiều khó khăn, trong khi thủy điện bước vào quý thấp điểm nên sản lượng giảm nhẹ.

Tuy nhiên, yếu tố tạo nên sự bứt phá về lợi nhuận chủ yếu đến từ việc áp lực tỷ giá hạ nhiệt. Cùng kỳ năm trước, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ tỷ giá lớn, là nguyên nhân chính khiến HDG thua lỗ.

POW cũng được kỳ vọng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận gần gấp bốn lần so với cùng kỳ. Hoạt động kinh doanh cốt lõi tiếp tục cải thiện nhờ sự đóng góp của Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4, trong khi các nhà máy như Vũng Áng 1, Nhơn Trạch 1 và Nhơn Trạch 2 được huy động tích cực nhờ nhu cầu điện trên toàn quốc phục hồi mạnh.

Dù biên lợi nhuận gộp dự kiến giảm so với quý I do mức bù Qc trong tháng 4 và tháng 5 không còn cao, giá bán điện của các nhà máy thủy điện được cải thiện theo diễn biến tích cực của giá thị trường điện vẫn góp phần hỗ trợ khả năng sinh lời.

Ở chiều ngược lại, chi phí tài chính của POW được dự báo tăng mạnh do phát sinh các khoản vay bổ sung phục vụ dự án Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Tuy nhiên, động lực lớn nhất cho tăng trưởng lợi nhuận có thể đến từ việc doanh nghiệp ghi nhận khoản chênh lệch tỷ giá của Nhà máy Vũng Áng 1 với quy mô khoảng 1.600 tỷ đồng ngay trong quý II.