Trung Quốc chiếm 38% tổng số hồ sơ đăng ký bằng sáng chế công nghệ tài chính toàn cầu trong 10 năm qua, vượt qua Mỹ với 17%...

Các ngân hàng và công ty công nghệ Trung Quốc đã vượt Mỹ để dẫn đầu thế giới về số đơn đăng ký bằng sáng chế công nghệ tài chính (fintech) trong 10 năm qua. Những sáng chế công nghệ này đang được sử dụng ngày càng rộng rãi trong các hoạt động như cho vay, quản lý tài sản và giao dịch tiền số.

Tờ báo Nikkei Asia đã phối hợp với công ty nghiên cứu Patent Result, có trụ sở tại Tokyo, khảo sát các hồ sơ đăng ký bằng sáng chế liên quan đến công nghệ tài chính tại 118 quốc gia và vùng lãnh thổ trong 10 năm tính đến năm 2025. Kết quả cho thấy tổng số hồ sơ đạt khoảng 120.000, gần gấp 3 lần so với thập kỷ trước.

Trong đó, Trung Quốc chiếm 38% tổng số hồ sơ đăng ký, bỏ xa Mỹ với 17%. Hàn Quốc đứng sau với 9%, còn Nhật Bản chiếm 8%. Đáng chú ý, số hồ sơ của Trung Quốc tăng gấp 10 lần so với thập kỷ trước, thời điểm nước này chỉ đứng thứ 3 sau Mỹ và Hàn Quốc.

Xét theo từng doanh nghiệp, Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) đứng đầu danh sách với 3.198 hồ sơ đăng ký bằng sáng chế. Các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm toàn bộ 5 vị trí dẫn đầu, trong đó có Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) và Tencent. Tính trong top 50, Trung Quốc có 22 đại diện, với các ngân hàng quốc doanh là lực lượng dẫn dắt phát triển công nghệ tài chính.

Doanh nghiệp Mỹ có thứ hạng cao nhất là Mastercard, đứng thứ 6. Trong thập kỷ trước, các ngân hàng Mỹ như Bank of America từng chiếm ưu thế ở nhóm dẫn đầu.

Không chỉ vượt trội về số lượng, các hồ sơ đăng ký bằng sáng chế của Trung Quốc cũng được đánh giá cao về chất lượng. Khi chấm điểm theo giá trị và năng lực cạnh tranh của bằng sáng chế, Trung Quốc tiếp tục đứng đầu, theo sau là Mỹ và Nhật Bản. Xét theo từng doanh nghiệp ở tiêu chí chất lượng bằng sáng chế, Alibaba là công ty dẫn đầu.

Khảo sát cho thấy một điểm nổi bật của Trung Quốc là khả năng phát triển các công nghệ tài chính mới dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI).

ICBC hiện sử dụng AI để dự báo rủi ro cho vay. Công nghệ này phân tích hành vi và thu nhập của khách hàng để đánh giá khả năng trả nợ, cũng như nguy cơ vỡ nợ. Ngân hàng này cũng nắm giữ bằng sáng chế về hệ thống lập kế hoạch tiếp quỹ ATM dựa trên các dữ liệu như vị trí người dùng và thời tiết, qua đó giúp giảm chi phí vận hành.

Tiền số và công nghệ chuỗi khối (blockchain) cũng là những lĩnh vực thế mạnh của doanh nghiệp Trung Quốc. Ngân hàng Trung Quốc (BOC) có hệ thống chuyển tiền số tự động và an toàn, cùng công nghệ quản lý rủi ro khách hàng và giao dịch trên blockchain. Trong khi đó, công nghệ chuyển tài sản an toàn giữa các blockchain của Tencent cũng được đánh giá cao.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc đang muốn giành vị thế dẫn đầu về công nghệ tài chính, trong bối cảnh nước này tìm cách giảm sự phụ thuộc của thương mại toàn cầu vào đồng USD và thúc đẩy vai trò quốc tế của đồng nhân dân tệ.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh đang thúc đẩy giao dịch không tiền mặt như một định hướng chính sách quốc gia. Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng tìm cách đưa công nghệ và dịch vụ tài chính mới vào hệ thống tài chính của các nước khác. Hồng Kông hiện cũng đang cạnh tranh với Mỹ trong phát triển stablecoin - loại tiền số được thiết kế neo giá trị vào một đồng tiền pháp định để duy trì giá trị ổn định.

Trong khi đó, Nhật Bản đang tụt lại phía sau. Số hồ sơ đăng ký bằng sáng chế công nghệ tài chính của nước này chỉ bằng khoảng 20% so với Trung Quốc. Doanh nghiệp Nhật Bản có thứ hạng cao nhất là Toshiba Tec, công ty hoạt động trong lĩnh vực hệ thống bán hàng tại điểm bán (POS), đứng thứ 18.

Theo ước tính của hãng tư vấn McKinsey, quy mô ngành công nghệ tài chính toàn cầu có thể tăng gấp 3 lần trong giai đoạn 2025-2030, lên khoảng 2.000 tỷ USD.