Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã bắt đầu việc rà soát lại thỏa thuận thương mại lớn nhất của Mỹ, thỏa thuận mang tên USMCA giữa nước này với Canada và Mexico...

Đây là thỏa thuận được ông Trump ký kết vào năm 2020 và bao trùm hàng trăm tỷ USD kim ngạch thương mại giữa ba nước láng giềng ở khu vực Bắc Mỹ. Theo dự kiến ban đầu, thoả thuận sẽ được rà soát lại vào mùa hè năm tới. Tuy nhiên, vào ngày 17/9, giới chức Mỹ sẽ chính thức khởi động quá trình tham vấn doanh nghiệp Mỹ để chuẩn bị cho việc có thể đàm phán lại thỏa thuận - tờ báo Financial Times cho biết.

Thông báo trên được đưa ra sau nhiều tháng căng thẳng giữa Mỹ và Canada và Mexico - hai đối tác thương mại lớn nhất của nước này - sau khi ông Trump áp thuế quan mạnh tay lên hai nước. Thuế quan mà Mỹ đang áp lên hàng hóa Mexico không thuộc diện thỏa thuận USMCA là 25%, và đối với Canada là 35%. Riêng nhôm và thép từ hai nước này bị áp thuế 50% như các nước khác, và ô tô và linh kiện ô tô bị áp thuế 25%.

Vào ngày 18/9, Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ bay tới Mexico để gặp Tổng thống nước này Claudia Sheinbaum, và rà soát USMCA dự kiến sẽ là nội dung quan trọng nhất trong cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo. “Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều thay đổi, chúng tôi tập trung vào cải thiện mối quan hệ đối tác giữa hai nước về thương mại, an ninh và năng lượng”, ông Carney cho biết trong một tuyên bố vào ngày 16/9.

Trao đổi với Financial Times, ông Dominic LeBlanc - quan chức cấp cao nhất của Canada phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ - nói rằng Ottawa sẽ “sớm khởi động tham vấn công chúng” về việc rà soát lại thỏa thuận.

Việc rà soát định kỳ đã được nêu rõ trong thỏa thuận USMCA ký kết vào năm 2020, và Mexico và Canada đều hy vọng rằng đợt rà soát năm 2026 chủ yếu mang tính thủ tục. Tuy nhiên, giới chức hai nước cũng không khỏi lo ngại rằng ông Trump sẽ nhân cơ hội này để rút Mỹ khỏi thỏa thuận.

Theo thông báo được Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer công bố ngày 16/9, một cuộc điều trần công khai sẽ được tiến hành vào tháng 11 tới để thu thập ý kiến về việc liệu Mỹ nên tiếp tục ở lại hay rút khỏi USMCA. Trước cuối tháng 1, Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) sẽ phải đưa ra đề xuất về hướng đi tiếp theo của Mỹ, dù mỗi nước tham gia USMCA đều có quyền rút khỏi thỏa thuận bất kỳ thời điểm nào mà chỉ cần báo trước 6 tháng.

Ngành công nghiệp ô tô Bắc Mỹ, với chuỗi cung ứng trải rộng khắp khu vực, dự kiến sẽ là chủ đề chính cho bất kỳ cuộc đàm phán lại nào về USMCA. Giới chức Mỹ từ lâu đã lo ngại rằng linh kiện nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, đang thâm nhập vào thị trường Mỹ với mức thuế thấp thông qua ô tô sản xuất tại Mexico.

Các công ty Trung Quốc đã tăng cường hoạt động sản xuất tại Mexico trong những năm gần đây, qua đó phát triển các mối liên kết thương mại chặt chẽ hơn với Mỹ. Mexico hiện là thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của Trung Quốc.

Mexico sẽ phải đối mặt với áp lực từ Mỹ và Canada trong việc áp dụng lập trường thương mại cứng rắn hơn đối với Trung Quốc. Trong một nỗ lực rõ ràng nhằm “ghi điểm” các cuộc đàm phán, chính quyền Tổng thống Sheinbaum tuần trước đã áp mức thuế 50% lên ô tô Trung Quốc.