Số lượng việc làm xanh đã tăng nhanh gấp đôi số lượng người lao động có khả năng thực hiện những công việc này. Với tình trạng thiếu hụt nhân lực được dự đoán sẽ tiếp tục, nhân sự có kỹ năng cần thiết để duy trì quá trình xanh hóa của doanh nghiệp sẽ ngày càng khan hiếm, theo ManpowerGroup...

Trong bối cảnh kinh tế – chính trị toàn cầu nhiều biến động và các yêu cầu mới liên tục được đặt ra, phát triển bền vững đang trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều doanh nghiệp. Điều này kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực xanh, từ tuyển dụng, đào tạo kỹ năng đến chuyển đổi mô hình quản trị nhân sự.

NHU CẦU VIỆC LÀM XANH TĂNG NHANH HƠN KHẢ NĂNG CUNG ỨNG NHÂN SỰ

Báo cáo việc làm xanh 2025 mới nhất của ManpowerGroup (công ty cung cấp giải pháp nhân sự) về Phát triển bền vững và những vai trò xanh mới, cho thấy nhu cầu việc làm xanh đã tăng gấp 2 lần khả năng cung ứng.

Dựa trên kết quả khảo sát hơn 40.000 doanh nghiệp từ trên 40 quốc gia, ManpowerGroup nhận thấy 91% doanh nghiệp không đủ nhân sự có kỹ năng để giúp họ đạt các mục tiêu bền vững. Đáng chú ý, chuyển đổi xanh sẽ tác động trực tiếp đến kỹ năng của 775 vị trí việc làm.

ManpowerGroup nhận định việc làm xanh trong tương lai sẽ rộng mở hơn rất nhiều. Đó không chỉ là những người lắp mô tơ điện gió hay tấm điện mặt trời. Theo đó, có thể chia công việc này thành 3 nhóm.

Nhóm các việc làm xanh truyền thống thường tập trung trong lĩnh vực khoa học môi trường và lao động ngoài trời, nơi các nhà khoa học, kỹ sư và lao động làm việc, đóng góp vào bảo vệ môi trường một cách trực tiếp, như giám sát chất lượng nước, kỹ sư lâm nghiệp và quản lý bảo tồn.

Nhóm việc làm xanh , đây là phiên bản mở rộng của việc làm xanh truyền thống, đòi hỏi sở hữu các kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm khoa học cũng như vận hành thực tiễn, nhằm tạo ra tác động tích cực, trực tiếp hoặc gián tiếp đến môi trường và hệ sinh thái.

Ví dụ nhà thiết kế sản phẩm và quy trình, kỹ sư vật liệu và hóa chất, chuyên gia năng lượng tái tạo, các vị trí liên quan đến khoa học sinh học. Kể cả các việc làm xanh truyền thống, nhưng yêu cầu phải có tư duy hệ thống hiện đại cũng xếp vào nhóm này.

Nhóm việc làm xanh ngọc, vượt xa khỏi những gì thường cho là việc làm xanh điển hình. Đây là những vai trò xuất hiện trong nhiều chức năng kinh doanh cốt lõi, đóng vai trò then chốt trong sự phát triển và khả năng thích ứng lâu dài của doanh nghiệp, bao gồm lãnh đạo cấp cao, quản trị và tác động cộng đồng, tài chính, marketing, pháp lý, công nghệ thông tin và nhân sự/dịch vụ nhân sự.

ManpowerGroup nhận định các vai trò xanh ngọc ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc thiết kế các giải pháp bền vững, và phát triển các mô hình kinh doanh. Cùng với việc làm xanh , xanh ngọc chính là tương lai của xu hướng tái cơ cấu doanh nghiệp theo hướng bền vững.

Nhóm xanh ngọc bao phủ mọi bộ phận của tổ chức, là điểm giao giữa hành trình xanh hóa của doanh nghiệp và chiến lược đổi mới sáng tạo.

Nghiên cứu của ManpowerGroup từ 775 việc làm cũng chỉ ra rằng, 59% việc làm xanh ngọc nằm trong khối kinh doanh và quản lý. Trong khi các vị trí còn lại chủ yếu thuộc nhóm xanh và nằm trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và các chức năng chuyên môn chuyên sâu.

HƯỚNG ĐI MỚI GIÚP DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI XANH 

Trước nhu cầu nhân lực xanh tăng cao toàn cầu, ManpowerGroup nhận định kỹ năng việc làm xanh và xanh ngọc sẽ ngày càng khan hiếm. 

Báo cáo của ManpowerGroup chỉ ra các kỹ năng kinh doanh, kỹ thuật và chuyên môn khác cần thiết cho tương lai. Gần một nửa số lãnh đạo toàn cầu (41%) dự đoán chuyển đổi xanh sẽ là một cuộc cách mạng với tổ chức của họ.

Khi các ngành công nghiệp dần chuyển đổi sang mô hình kinh doanh có khả năng tái tạo, nhu cầu tuyển dụng nhân lực có kỹ năng xanh và xanh ngọc được nhận định sẽ tăng đột biến.

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các việc làm xanh, xanh và xanh ngọc là yếu tố then chốt để xác định và thu hẹp khoảng cách kỹ năng. Theo nghiên cứu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), 63% nhà tuyển dụng cho rằng thiếu hụt kỹ năng là rào cản lớn đối với quá trình đổi mới doanh nghiệp trong vòng 5 năm tới.

Với đà chênh lệch về cung – cầu nhân lực xanh như hiện nay, thế giới có thể sẽ thiếu hụt 19% lao động sở hữu kỹ năng xanh phù hợp vào năm 2030.

Đối với lực lượng lao động nội bộ hiện nay, những người không chỉ ngày càng quan tâm đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, mạng xã hội LinkedIn tiết lộ 59% trong số họ sẽ cần được đào tạo để đảm nhiệm các việc làm đang được xanh hóa.

Để thúc đẩy tư duy đổi mới và thu hẹp khoảng cách kỹ năng trong phát triển bền vững, chuyên gia của ManpowerGroup cho rằng doanh nghiệp cần mở rộng góc nhìn vượt ra ngoài các vị trí việc làm xanh truyền thống.

Chính các vị trí xanh và xanh ngọc mới đóng vai trò then chốt trong những bộ phận chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Đồng thời, doanh nghiệp cần liên tục nâng cao kỹ năng cho những nhân sự đang đảm nhiệm các vai trò liên quan đến phát triển bền vững, giúp họ có thể đảm đương những vị trí việc làm xanh ở cấp độ cao hơn. Lãnh đạo nên lắng nghe ý kiến nhân viên để tái thiết kế công việc, phù hợp với sự mở rộng của các cơ hội việc làm xanh.

Hơn hết, biến đổi khí hậu là thực tế không thể phủ nhận. Doanh nghiệp cần tận dụng các giải pháp đổi mới và đầu tư bền vững để tạo lợi thế dài hạn.

“Chúng tôi tin rằng “việc làm xanh” là những công việc giúp giảm tác động tiêu cực của các doanh nghiệp và ngành kinh tế lên môi trường và xã hội, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Những công việc này không chỉ tập trung vào việc bảo vệ môi trường mà còn hướng đến việc cải thiện chất lượng cuộc sống và tạo ra các giá trị bền vững cho cộng đồng”, bà Cao Lê Thanh Loan, Giám đốc cấp cao, Dịch vụ khoán việc và Cho thuê lại lao động - Convenience miền Nam và Dịch vụ Tư vấn về nhân sự, ManpowerGroup Việt Nam chia sẻ.