Các cơ chế quốc tế như cơ chế toàn cầu về bù đắp và giảm thiểu carbon trong lĩnh vực hàng không quốc tế (CORSIA) của ICAO, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu cùng các yêu cầu về phát thải trong chuỗi cung ứng đang tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam...

Thực tế này được chỉ ra tại hội thảo với chủ đề: “Thúc đẩy hợp tác trao đổi quốc tế tín chỉ carbon hướng tới cam kết giảm phát thải của quốc gia và doanh nghiệp” do Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á (ETP) tổ chức ngày 12/6/2026.

Hội thảo đã cập nhật, phổ biến những quy định mới nhất của Nghị định số 112/2026/NĐ-CP tới cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế; đồng thời đánh giá tiềm năng và cơ hội của Việt Nam trong việc tham gia thị trường carbon quốc tế;

Cũng thông qua hội thảo các quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài trợ quốc tế cùng trao đổi về kỳ vọng và các hình thức hỗ trợ dành cho Việt Nam; chia sẻ góc nhìn của khu vực doanh nghiệp về nhu cầu và mức độ sẵn sàng tham gia thị trường; cập nhật các xu hướng phát triển, cũng như các yêu cầu về chất lượng và tính minh bạch của thị trường carbon toàn cầu trong bối cảnh triển khai Điều 6 của Thỏa thuận Paris.

BƯỚC CHUYỂN TỪ THIẾT LẬP THỊ TRƯỜNG CARBON TRONG NƯỚC SANG KẾT NỐI VỚI THỊ TRƯỜNG  QUỐC TẾ

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết thực hiện mục tiêu cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, thời gian qua, Chính phủ và các Bộ, ngành đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, phát triển thị trường carbon trong nước, kết nối với thị trường quốc tế.

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Ông Quang nhấn mạnh rằng đây là văn bản có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ việc thiết lập thị trường carbon trong nước sang chủ động kết nối với thị trường carbon quốc tế. Nghị định tạo hành lang pháp lý cho trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải giữa Việt Nam và các đối tác nước ngoài thông qua các cơ chế hợp tác trao đổi kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon trong và ngoài khuôn khổ Thỏa thuận Paris. Điều này góp phần thu hút nguồn lực tài chính, công nghệ và đầu tư cho phát triển carbon thấp.

Cùng với quá trình hoàn thiện thể chế trong nước, thị trường carbon toàn cầu đang phát triển nhanh chóng cả về quy mô và mức độ liên kết giữa các quốc gia. Đặc biệt, các cơ chế quốc tế như cơ chế toàn cầu về bù đắp và giảm thiểu carbon trong lĩnh vực hàng không quốc tế CORSIA, Cơ chế CBAM của Liên minh Châu Âu cùng các yêu cầu về phát thải trong chuỗi cung ứng... đang tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với các quốc gia xuất khẩu.

Trước bối cảnh đó, nhu cầu trao đổi tín chỉ carbon quốc tế đang gia tăng mạnh mẽ, không chỉ từ phía các quốc gia có nghĩa vụ giảm phát thải mà còn từ chính cộng đồng doanh nghiệp trong nước.

Ông Quang cho rằng “đây vừa là thách thức để đảm bảo tuân thủ các quy định chặt chẽ về tính minh bạch, toàn vẹn môi trường và tránh tính trùng lặp trong giảm phát thải; đồng thời cũng là cơ hội để thu hút nguồn lực tài chính quốc tế, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.”

NÂNG CAO NĂNG LỰC THAM GIA HIỆU QUẢ, MINH BẠCH VÀO THỊ TRƯỜNG CARBON 

Cục Biến đổi khí hậu thông tin thêm trong thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông nghiệp và lâm nghiệp, đã bắt đầu quan tâm và từng bước tiếp cận việc phát triển dự án tạo tín chỉ carbon.

Ngoài ra, một số địa phương cũng chủ động tìm kiếm cơ hội khai thác tiềm năng giảm phát thải phục vụ phát triển kinh tế xanh. Điều này dẫn đến nhu cầu về thông tin, hướng dẫn và kết nối thị trường carbon là rất lớn.

Dựa trên nhu cầu thực tế hiện nay, việc nâng cao nhận thức và năng lực của các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp về các quy định trong nước và quốc tế là hết sức cấp thiết. Cùng với đó, việc tăng cường kết nối với các đối tác, tổ chức quốc tế và thị trường để mở rộng cơ hội hợp tác trao đổi tín chỉ cũng đóng vai trò rất quan trọng. Đặc biệt, việc chuẩn bị đầy đủ về thể chế, năng lực kỹ thuật và nguồn lực là điều kiện tiên quyết để tham gia hiệu quả, minh bạch vào thị trường carbon toàn cầu.

Thị trường carbon không chỉ là công cụ chính sách, mà đang trở thành một không gian hợp tác và cạnh tranh mới của nền kinh tế toàn cầu. Việc tham gia sớm, chủ động và đúng hướng sẽ giúp Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp không chỉ thực hiện tốt các cam kết giảm phát thải mà còn tận dụng được các cơ hội phát triển mới trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.

Cục Biến đổi khí hậu

Phát biểu tại hội thảo, đại diện Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á (ETP) cho rằng Nghị định số 112/2026/NĐ-CP là khung pháp lý chuyên biệt đầu tiên dành riêng cho việc chuyển giao quốc tế các kết quả giảm thiểu khí nhà kính và tín chỉ carbon credit tại Việt Nam.

Nghị định được xây dựng trên nền tảng của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và Nghị định số 119/2025/NĐ-CP. Đây là một bước tiến quan trọng, gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về cam kết của Việt Nam đối với Đóng góp do Quốc gia tự quyết định NDC và thực hiện Điều 6 của Thỏa thuận Paris. 

Đại diện ETP mong muốn tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Biến đổi Khí hậu, và các bên liên quan khi Việt Nam triển khai thực hiện Nghị định 112/2026/NĐ-CP và giai đoạn thí điểm hệ thống giao dịch phát thải ETS.

ETP cho biết sẵn sàng tăng cường hợp tác trong thực hiện Điều 6 của Thỏa thuận Paris, các tiêu chuẩn tín chỉ bù đắp có tính toàn vẹn cao, và các lĩnh vực liên quan đến chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng: từ định giá carbon và cơ sở hạ tầng thị trường, đến tài chính khí hậu, hệ thống MRV… Thông qua đó, hỗ trợ Việt Nam đạt được cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 một cách công bằng, bao trùm và bền vững.