Sau 25 năm, bảng xếp hạng các nền kinh tế có GDP bình quân đầu người cao nhất thế giới đã thay đổi đáng kể. Ireland tăng từ vị trí thứ 14 lên thứ hai, trong khi Nhật Bản rơi từ vị trí thứ hai xuống thứ 39 dù nước này vẫn là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới...

Những thay đổi này cho thấy toàn cầu hóa, đầu tư vào công nghệ, nhân khẩu học và biến động tỷ giá đã định hình lại mức độ thịnh vượng của các nền kinh tế theo thời gian.

Dựa trên dữ liệu từ báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đồ họa dưới đây so sánh GDP bình quân đầu người của các nền kinh tế dẫn đầu trong hai năm 2000 và 2026. Các số liệu được tính theo USD hiện hành và chưa điều chỉnh theo lạm phát.

Ireland là nền kinh tế thăng hạng nhanh nhất trong bảng xếp hạng này. Giai đoạn 2000-2026, GDP bình quân đầu người của Ireland tăng hơn 5 lần, giúp nền kinh tế này vươn từ vị trí thứ 14 lên thứ hai thế giới.

Bước tiến mạnh mẽ của Ireland phản ánh nhiều thập kỷ thu hút đầu tư nước ngoài, đặc biệt từ các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực công nghệ, dược phẩm và tài chính. Nhiều doanh nghiệp trong số này đã chọn Ireland làm cứ điểm để mở rộng hoạt động tại châu Âu.

Singapore cũng có bước tiến lớn từ vị trí thứ 20 lên thứ 5. Giống Ireland, nước này hưởng lợi từ vai trò trung tâm toàn cầu về tài chính, thương mại và các ngành công nghiệp tiên tiến.

Ireland và Singapore cho thấy các nền kinh tế nhỏ vẫn có thể nhanh chóng vươn lên trong bảng xếp hạng thu nhập toàn cầu nếu thu hút được đầu tư và phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao.

Sự tụt hạng của Nhật Bản là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong bảng xếp hạng. Năm 2000, Nhật Bản đứng thứ hai thế giới về GDP bình quân đầu người, chỉ sau Luxembourg. Đến năm 2026, nền kinh tế này rơi xuống vị trí thứ 39, dù vẫn thuộc nhóm lớn nhất thế giới nếu xét theo tổng GDP.

Năm 2000, GDP bình quân đầu người của Nhật Bản còn cao hơn Thụy Sĩ, Na Uy và Đan Mạch. Tuy nhiên, đến nay, các nền kinh tế này đều đã vượt xa Nhật Bản trong bảng xếp hạng. Dân số già, lực lượng lao động thu hẹp, nhiều thập kỷ tăng trưởng chậm và đồng yên suy yếu là những yếu tố khiến GDP bình quân đầu người của Nhật Bản tính bằng USD giảm mạnh về thứ hạng.

Trường hợp Nhật Bản cho thấy quy mô kinh tế lớn không đồng nghĩa với mức GDP bình quân đầu người cao. Dù vẫn là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới xét theo tổng GDP, Nhật Bản đã tụt mạnh trong bảng xếp hạng thu nhập tính trên đầu người.

Dù bảng xếp hạng đã thay đổi mạnh trong 25 năm qua, châu Âu vẫn là khu vực tập trung nhiều nền kinh tế thu nhập cao nhất thế giới. Trong bảng xếp hạng năm 2026, 9 trong 15 nền kinh tế dẫn đầu thuộc châu Âu, gồm Luxembourg, Ireland, Thụy Sĩ, Na Uy, Đan Mạch, Hà Lan, Áo, Iceland và Thụy Điển.

Nhiều nền kinh tế trong nhóm này có điểm chung là sở hữu các ngành có năng suất cao, thể chế ổn định, lực lượng lao động tay nghề cao và khả năng tiếp cận các thị trường lớn trong khu vực, đặc biệt thông qua Liên minh châu Âu (EU).

Bảng xếp hạng cũng cho thấy mức độ thịnh vượng không chỉ phụ thuộc vào tổng quy mô nền kinh tế. Nhiều nền kinh tế giàu nhất thế giới có dân số tương đối nhỏ, nhưng lại sở hữu các ngành có năng suất cao và hoạt động xuất khẩu giá trị lớn. Khi sản lượng này được chia cho quy mô dân số nhỏ, GDP bình quân đầu người của các nền kinh tế đó thường ở mức cao.

Ngược lại, một số nền kinh tế lớn nhất thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và Indonesia vẫn không xuất hiện trong danh sách này, dù vai trò của các nước này trong kinh tế toàn cầu ngày càng tăng.

Tuy nhiên, GDP bình quân đầu người chỉ đo lường sản lượng kinh tế tính trên mỗi người dân, không phản ánh trực tiếp mức tài sản hay thu nhập thực tế của các hộ gia đình.

Những nền kinh tế như Ireland và Luxembourg đứng đầu bảng xếp hạng vì tạo ra sản lượng kinh tế rất lớn so với quy mô dân số. Tuy nhiên, GDP bình quân đầu người không phản ánh đầy đủ mức sống của người dân. Nếu xét theo các thước đo khác, như tài sản trung vị hoặc thu nhập khả dụng, thứ hạng có thể sẽ thay đổi.

Vì vậy, các nhà kinh tế thường xem GDP bình quân đầu người là một cách nhìn về thịnh vượng, chứ không phải bức tranh đầy đủ.

Bảng xếp hạng trên cũng cho thấy vị thế dẫn đầu về kinh tế không phải là điều cố định. Cách đây 25 năm, rất ít người có thể dự đoán Ireland sẽ trở thành một trong những nền kinh tế giàu nhất thế giới tính theo đầu người, hay Nhật Bản sẽ rời khỏi nhóm dẫn đầu toàn cầu.