Bộ Nội vụ đang đề xuất sửa đổi, hoàn thiện nhiều quy định trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trọng tâm là việc chuyển toàn bộ thủ tục hành chính, thông báo, báo cáo sang thực hiện trực tuyến trên và cơ sở dữ liệu. Thời hạn giải quyết thủ tục cũng sẽ được rút ngắn, đặc biệt không thu lệ phí điều chỉnh thông tin, cấp lại, cấp đổi giấy phép...

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Nghị định mới nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện. Đồng thời, thể chế hóa chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, thực hiện thủ tục hành chính, thông báo, báo cáo trực tuyến toàn trình trên cơ sở dữ liệu; bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

KHÔNG THU LỆ PHÍ ĐIỀU CHỈNH THÔNG TIN, CẤP ĐỔI GIẤY PHÉP

Theo tờ trình xây dựng dự thảo Nghị định, Bộ Nội vụ cho biết so với quy định hiện hành, dự thảo có 7 điểm mới. Thứ nhất, chuyển toàn bộ thủ tục hành chính, thông báo, báo cáo sang thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; không yêu cầu nộp giấy tờ đã được liên thông dữ liệu; giấy phép có bản điện tử ký số.

Thứ hai, giảm 50% quy mô tối thiểu cơ sở vật chất giáo dục định hướng, giữ nguyên tắc một nhân viên nghiệp vụ được phụ trách nhiều nội dung hoạt động. Đồng thời, quy định rõ tiêu chí về số lượng nhân viên nghiệp vụ (cơ hữu tại doanh nghiệp), nâng tiêu chuẩn điều kiện cơ sở vật chất trên mỗi học viên.

Thứ ba, rút ngắn thời hạn giải quyết thủ tục, không thu lệ phí điều chỉnh thông tin, cấp lại, cấp đổi giấy phép.

Thứ tư, thiết lập cơ chế phân loại xử lý đối với các trường hợp nhận diện nội dung đề nghị thay đổi của doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện cấp giấy phép (có thể do các yếu tố khách quan), dự thảo quy định doanh nghiệp có thời hạn hoàn thiện điều kiện trong thời hạn 10 ngày làm việc. Đối với doanh nghiệp được phát hiện không đáp ứng điều kiện thông qua quá trình thanh tra, kiểm tra, thì tiến hành thu hồi giấy phép khi phát hiện vi phạm.

Theo Bộ Nội vụ, chế này tạo "vùng đệm" nhằm phân loại doanh nghiệp tuân thủ nghĩa vụ thông báo được khắc phục thiếu sót có thể khắc phục. Đồng thời, bảo đảm tính răn đe đối với doanh nghiệp cố tình không duy trì điều kiện, không để doanh nghiệp hoạt động kéo dài khi không đủ điều kiện.

Các yếu tố khách quan được xem xét như người đại diện pháp luật của doanh nghiệp ốm, tai nạn, nghỉ việc; cơ sở đào tạo bị chấm dứt hợp đồng đột xuất do chủ nhà hoặc vị trí thuộc diện giải tỏa…

Thứ năm, thiết lập cơ chế phối hợp kiểm tra, xác minh điều kiện thực tế giữa Bộ Nội vụ và Sở Nội vụ.

Thứ sáu, thống nhất cơ chế thông báo đáp ứng điều kiện đối với tất cả thị trường, ngành, nghề, công việc có điều kiện; dẫn chiếu tiêu chuẩn theo cam kết với nước tiếp nhận và giao Bộ Nội vụ công bố để cập nhật kịp thời.

Thứ bảy, quy định đầy đủ việc xử lý tiền ký quỹ khi doanh nghiệp giải thể, phá sản, bị thu hồi hoặc nộp lại giấy phép, bổ sung bảo lãnh của người lao động với đơn vị sự nghiệp và cụ thể hóa trách nhiệm của Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

RÚT NGẮN THỜI GIAN GIẢI QUYẾT THỦ TỤC

Dự thảo Nghị định còn dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính từ 9 thủ tục theo quy định hiện hành còn 7 thủ tục, bao gồm: Cấp, điều chỉnh, cấp lại, cấp đổi giấy phép; đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập; đăng ký hợp đồng lao động trực tiếp giao kết; đăng ký trực tuyến hợp đồng lao động giao kết sau khi xuất cảnh.

Việc thông báo đáp ứng điều kiện thị trường, thông báo danh sách người lao động dự kiến đi làm việc ở nước ngoài, thông báo của doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài, cập nhật thông tin thay đổi của doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến trên cơ sở dữ liệu. Doanh nghiệp được hoạt động kể từ thời điểm hoàn thành thông báo, không phát sinh thời gian chờ đợi, giải quyết tiền kiểm từ cơ quan quản lý nhà nước.

Bộ Nội vụ cũng làm rõ hơn về việc cắt giảm, đơn giản hóa sẽ tập trung vào bãi bỏ các thủ tục báo cáo - trả lời, đăng ký, xác nhận danh sách đã được Luật chuyển sang cơ chế thông báo; cắt giảm thành phần hồ sơ đã được liên thông dữ liệu đối với tất cả các thủ tục; thực hiện trực tuyến toàn trình, trả kết quả bản điện tử ký số; không thu lệ phí đối với điều chỉnh thông tin, cấp lại, cấp đổi giấy phép.

Cùng với đó, rút ngắn thời hạn giải quyết, như cấp giấy phép 15 ngày làm việc so với 20 ngày làm việc theo Luật hiện hành, đã bao gồm thời gian kiểm tra, xác minh thực tế; cấp đổi giấy phép 10 ngày làm việc; cấp lại giấy phép và điều chỉnh thông tin không liên quan điều kiện 5 ngày làm việc.

Việc đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập, đăng ký hợp đồng lao động trực tiếp giao kết, đăng ký trực tuyến hợp đồng lao động giao kết sau khi xuất cảnh còn 3 ngày làm việc.

Điều kiện kinh doanh về quy mô tối thiểu cơ sở vật chất giáo dục định hướng cũng được cắt giảm, từ 100 học viên xuống 50 học viên (giảm 50%), giảm chi phí đầu tư và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà vẫn bảo đảm chất lượng thông qua tiêu chuẩn trên mỗi học viên cao hơn.

Nghị định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, cùng thời điểm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2026 có hiệu lực.

Theo thống kê của Bộ Nội vụ, đến nay, cả nước có 498 doanh nghiệp dịch vụ được cấp giấy phép. Trong năm 2025, cả nước đã đưa 144.345 người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Riêng 10 tháng năm 2026, đã có hơn 115.000 người lao động đi làm việc ở nước ngoài.