Việc Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore chấp thuận có điều kiện cho dự án xuất khẩu điện tái tạo trị giá 10 tỷ USD đã chính thức khởi động mô hình hợp tác năng lượng ba bên chưa từng có tiền lệ giữa Việt Nam, Malaysia và Singapore...

Trong khuôn khổ Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore 2026 (SIEW 2026) diễn ra từ ngày 26 - 30/10 tại Singapore, Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) đã chính thức trao văn bản chấp thuận có điều kiện cho Sembcorp Utilities Pte Ltd (SCU) với vai trò là đơn vị nhập khẩu điện của dự án xuất khẩu điện năng lượng tái tạo từ Việt Nam sang Malaysia và Singapore (VMS).

Chấp thuận này sẽ tạo cơ sở để các bên tham gia liên danh tiếp tục triển khai các giai đoạn phát triển tiếp theo của dự án, phù hợp các yêu cầu phê duyệt cần thiết về pháp lý và dự án. 

Dự án VMS được phát triển trên cơ sở Thỏa thuận Phát triển chung (JDA) ký tháng 5/2025 giữa Liên danh VMS và Liên danh MY Energy Consortium (MYEC).

Liên danh VMS gồm Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), và Sembcorp Utilities Pte Ltd (SCU). Trong khi đó, MYEC là liên danh giữa Tập đoàn Điện lực Quốc gia Malaysia (TNB) và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Malaysia (PETRONAS).

Dự án VMS hướng tới mục tiêu nhập khẩu tối đa 1,3 GW điện năng lượng tái tạo vào Singapore thông qua hành lang truyền tải điện kết nối Việt Nam, Malaysia và Singapore.

Theo phương án đề xuất, nguồn điện chủ yếu được phát triển từ các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam, kết hợp với điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại Malaysia.

Điện sản xuất tại Việt Nam dự kiến được truyền tải qua Malaysia để phục vụ nhu cầu của cả hai thị trường. Trong mô hình này, Malaysia vừa tiếp nhận, tiêu thụ một phần điện năng, vừa đóng vai trò trung chuyển điện xuyên biên giới sang Singapore.

Hoạt động nhập khẩu điện dự kiến bắt đầu vào năm 2035. Nếu được triển khai theo kế hoạch, dự án sẽ mở ra hướng khai thác tiềm năng điện gió ngoài khơi của Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác năng lượng giữa các quốc gia Đông Nam Á.

Đây là một mô hình chưa có tiền lệ tại Đông Nam Á. Hiện mới chỉ có các mô hình hợp tác hai bên giữa Indonesia - Singapore, Malaysia - Singapore. Mô hình 3 bên như VMS đi qua vùng biển ba quốc gia với chi phí đầu tư lên tới 10 tỷ USD. Thời gian thực hiện đầu tư dự án tới năm 2034, dự kiến phát điện khoảng 30 năm.

Ông Trần Hồ Bắc Tổng Giám đốc PTSC

“Đây là cơ hội rất lớn của Việt Nam. Dự án sẽ hình thành mạng truyền tải xương sống từ Việt Nam, không chỉ cho Việt Nam, Malaysia, Singapore mà còn cả các nước khác kết nối vào”, ông Bắc nói.

Vào tháng 11 tới, Tổng công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam sẽ tiến hành khảo sát ở thềm lục địa Việt Nam, sau đó hoàn thiện các thiết kế kỹ thuật cũng như lên các phương án tài chính. Dự kiến năm 2029 dự án sẽ có FID (quyết định đầu tư cuối cùng) giai đoạn 1. Tới năm 2035, dòng điện sạch xuyên biên giới ba quốc gia đầu tiên sẽ được hiện thực hóa.

“Đây là dự án đa phương và tôi cho rằng cần có hiệp định liên chính phủ giữa Việt Nam – Malaysia - Singapore về vấn đề này," ông Bắc nói. "Ngoài ra, cần nâng cấp cơ sở hạ tầng truyền tải phát điện giữa các quốc gia để đáp ứng nhu cầu tương lai."

Dự án VMS góp phần hiện thực hóa tiềm năng năng lượng tái tạo của Đông Nam Á, tăng cường kết nối năng lượng xuyên biên giới và thúc đẩy tiến trình phát triển Lưới điện ASEAN (APG). Năm 2023, Singapore cũng trao thư phê duyệt có điều kiện (CA) cho phép nhập khẩu 1,2 GW điện gió từ Việt Nam.