Luật Phục hồi, phá sản quy định thẩm phán có quyền quyết định thay đổi, lựa chọn người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp khi mở thủ tục phục hồi hoặc sau khi tòa án có quyết định mở thủ tục phá sản. Vì vậy, dự thảo quy định trình tự thay đổi người đại diện theo pháp luật trong doanh nghiệp nhà nước.

Ngày 17/3, Bộ Tư pháp công khai hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phục hồi, phá sản về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Điểm cốt lõi của dự thảo là quy định về nội dung, trình tự cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho ý kiến đối với đề nghị của Thẩm phán hoặc khi xét thấy cần thiết (Điều 3).

Theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản thì thẩm phán có quyền quyết định thay đổi, lựa chọn người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp khi mở thủ tục phục hồi hoặc sau khi tòa án có quyết định mở thủ tục phá sản. Nhằm xử lý tình huống phát sinh, dự thảo đề xuất chi tiết các trường hợp cụ thể.

Đối với trường hợp cơ quan đại diện chủ sở hữu nhận được đề nghị có ý kiến về thay đổi người đại diện theo pháp luật của Thẩm phán.

Nếu không thống nhất, đại diện chủ sở hữu nêu rõ lý do và thực hiện như sau:

- Với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cơ quan đại diện chủ sở hữu đề nghị Thẩm phán lựa chọn người đại diện theo pháp luật trong nhóm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc đề xuất lựa chọn người khác đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp, pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp;

- Với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ và người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp là người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu đề xuất lựa chọn người khác đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định pháp luật về quản lý người giữ danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Quá trình lấy ý kiến, Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Việt Nam - VCCI lo ngại hướng tiếp cận này có thể khiến cho quy trình giải quyết phá sản bị kéo dài. Do đó, VCCI đề xuất thẩm phán sẽ chủ động lựa chọn người đại diện doanh nghiệp và gửi quyết định đến cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính lý giải cơ quan đại diện chủ sở hữu là người chịu trách nhiệm trước Nhà nước về quản lý phần vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.

Do đó, việc cơ quan quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến là cần thiết để đảm bảo tính khách quan, minh bạch. Cùng với đó, đảm bảo tránh các vi phạm như người đại diện theo pháp luật là người thân thích của quản tài viên (điểm b khoản 2 Điều 11 Luật Phục hồi, phá sản); hành vi lợi dụng thủ tục phục hồi, phá sản để xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước (khoản 19 Điều 13 Luật Phục hồi, phá sản);

“Việc cơ quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến về người thay thế người đại diện theo pháp luật nhằm đảm bảo chuyên môn, trình độ, am hiểu về quản trị, hoạt động của doanh nghiệp, không làm gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp trong quá trình phục hồi, phá sản”, dự thảo tờ trình nêu rõ.