Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 15 năm qua, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông làm gia tăng lạm phát và tạo thêm bất ổn cho nền kinh tế...

Trong cuộc họp diễn ra vào ngày 29/9, RBA tăng lãi suất chủ chốt 0,25 điểm phần trăm lên mức 4,6%, đánh dấu đợt tăng thứ tư trong năm nay, khi giá nhiên liệu leo thang tác động rõ rệt đến chi phí hàng hóa và dịch vụ ở Australia.

"Lạm phát vẫn ở mức quá cao và Hội đồng nhận định rằng trước những diễn biến gần đây, việc tiếp tục thắt chặt điều kiện tài chính là cần thiết để đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu trong một khoảng thời gian hợp lý”, tuyên bố sau cuộc họp của RBA có đoạn viết.

Động thái này đưa lãi suất điều hành của Australia lên mức cao nhất kể từ tháng 10/2011, thời điểm cuộc khủng hoảng ngân hàng châu Âu gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu. RBA cũng cho biết sẽ tiếp tục tăng lãi suất "nếu cần thiết" để đảm bảo lạm phát không trở nên dai dẳng.

Australia là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới bắt đầu tăng lãi suất vào năm 2022 sau đại dịch Covid-19. Năm nay, nước này đã khởi động chu kỳ thắt chặt tiền tệ từ tháng 2, và giới chuyên gia kinh tế dự báo quá trình này sẽ còn tiếp diễn sang năm tới.

Thống đốc RBA, bà Michele Bullock, từ chối bình luận về khả năng có thêm các đợt tăng lãi suất tiếp theo và cho biết RBA sẽ theo dõi tác động từ các chính sách hiện hành. Theo bà, có một số yếu tố - bao gồm nhu cầu vượt mức và tăng trưởng năng suất trì trệ - thúc đẩy lạm phát. Cùng với đó, cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran đã gây thêm áp lực thông qua đẩy giá nhiên liệu, phân bón và chi phí vận tải lên cao.

"Xung đột tại Trung Đông đã khiến người dân nghèo đi. Đó là sự thật”, tờ báo Financial Times dẫn lời bà Bullock.

Lạm phát ở Australia đã duy trì ở mức cao hơn biên độ mục tiêu 2-3% của RBA từ tháng 8 năm ngoái tới nay. Theo dữ liệu mới nhất từ cơ quan thống kê của Chính phủ Australia, trong tháng 7, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này tăng 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, chi phí nhà ở tăng 5% và giá thực phẩm - đồ uống tăng 3,2%.

"Người dân cảm thấy lo lắng, và điều đó hoàn toàn dễ hiểu”, bà Bullock nhận định, khi đề cập đến tình trạng chi phí sinh hoạt gia tăng và mức tăng trưởng tiền lương thực tế thấp.

Trong khi đó, giá nhà ở tại Úc đang có xu hướng giảm do lãi suất tăng và việc cắt giảm các ưu đãi thuế đối với bất động sản đầu tư gây suy giảm nhu cầu.

"Lãi suất vay mua nhà tăng cao đã làm suy giảm khả năng vay vốn và kìm hãm nhu cầu nhà ở, trong khi tâm lý người tiêu dùng vẫn ở mức bi quan sâu sắc” - công ty nghiên cứu bất động sản Cotality nhận định trong một báo cáo. Theo báo cáo này, dựa trên thu nhập trung vị của hộ gia đình, tác động cộng dồn của 4 đợt tăng lãi suất kể từ tháng 2 đã làm giảm khả năng vay vốn gần 90.000 đôla Australia (tương đương 63.000 USD), đồng nghĩa với việc sức mua giảm khoảng 9%.

Trước cuộc họp của RBA, Bộ trưởng Bộ Tài chính Australia Jim Chalmers đã cảnh báo người dân cần chuẩn bị tinh thần cho "những tháng ngày khó khăn" sắp tới. Ông cũng đưa ra những lập luận bảo vệ cách Chính phủ điều hành nền kinh tế trước những chỉ trích rộng rãi cho rằng chi tiêu công cao đã góp phần thúc đẩy lạm phát.

Bà Bullock cho biết RBA "lưu tâm" nhưng không "hoảng hốt" trước viễn cảnh chi phí đi vay tăng cao do lợi suất trái phiếu tăng, đồng thời khẳng định rằng thanh khoản không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Một báo cáo của ngân hàng Bank of America vào tuần trước nhận định lạm phát ở Australia đang tăng tốc thay vì dịch chuyển theo chiều hướng về phía mục tiêu. "Dữ liệu CPI tháng 7 là minh chứng rõ ràng nhất cho sự thay đổi này, góp phần củng cố xu hướng gia tăng của lạm phát lõi trong những tháng gần đây”, báo cáo viết. Báo cáo cũng nói rằng đã xuất hiện các dấu hiệu về tác động thứ cấp từ chi phí năng lượng, làm gia tăng nguy cơ lạm phát trở nên dai dẳng.

"Xung đột tại Trung Đông vẫn chưa được giải quyết, và có những kịch bản mà ở đó lạm phát cao hơn còn hoạt động kinh tế lại thấp hơn so với dự báo”, tuyên bố ngày 29/9 của RBA nhận định.

Gần đây, RBA đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm lại khi lãi suất tăng. Trên thực tế, nền kinh tế Australia đã tăng trưởng 2,1% trong quý 2 năm nay, giảm so với mức 2,5% của quý 1.

Động thái tăng lãi suất của RBA phù hợp với xu hướng của các nền kinh tế phát triển trên toàn cầu. Gần đây, một loạt ngân hàng trung ương lớn gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đều đã tăng lãi suất để chống lại áp lực lạm phát.