Theo dự báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), lạm phát toàn cầu năm 2026 ở mức 4,7%, trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Iran và căng thẳng thương mại tiếp tục gây sức ép lên giá cả...

Từ hóa đơn mua thực phẩm đến khoản trả góp vay mua nhà, lạm phát vẫn là mối lo lớn của các hộ gia đình trên khắp thế giới. Dù lạm phát tại một số nền kinh tế đã hạ nhiệt, chiến tranh Mỹ - Iran và căng thẳng thương mại gia tăng trở lại đang gây thêm sức ép lên giá cả.

Dựa trên dữ liệu từ báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đồ họa thông tin dưới đây thể hiện tỷ lệ lạm phát dự báo năm 2026 của 191 nền kinh tế.

Lạm phát cao nhất tập trung ở những nền kinh tế đang đối mặt với một trong ba vấn đề: đồng nội tệ mất giá nghiêm trọng, xung đột hoặc bất ổn kinh tế kéo dài. Trong đó, Venezuela, Iran và Sudan nổi bật với mức lạm phát dự báo lần lượt 467,9%, 78,6% và 41,3%. Các mức này cao hơn rất nhiều so với phần lớn các nền kinh tế lớn.

Ngược lại, bức tranh tại nhóm nền kinh tế lớn nhất thế giới ổn định hơn đáng kể. IMF dự báo lạm phát năm 2026 của Mỹ ở mức 3,6%, Trung Quốc 1%, Nhật Bản 2% và Ấn Độ 5%. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, giá cả đã tăng dồn qua nhiều năm, nên ngay cả mức lạm phát tương đối khiêm tốn cũng có thể khiến ngân sách của các hộ gia đình chịu áp lực.

Bên cạnh đó, lạm phát toàn phần ở mức thấp có thể chưa phản ánh hết chi phí thực sự của cú sốc năng lượng. Hơn 80% nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã áp dụng các biện pháp trợ giá, cắt giảm thuế hoặc kiểm soát giá nhằm hạn chế tác động lên người tiêu dùng.

Các biện pháp này có thể giúp giữ lạm phát được công bố ở mức thấp trong ngắn hạn. Đổi lại, một phần chi phí sẽ chuyển sang ngân sách chính phủ.

Trên thị trường năng lượng, xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh đã phục hồi mạnh bất chấp chiến tranh Mỹ - Iran. Nhu cầu suy yếu cùng việc sử dụng ngày càng nhiều các nguồn năng lượng thay thế đã góp phần giảm bớt tác động của cú sốc. Báo cáo tháng 10/2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng nhấn mạnh ảnh hưởng của nhu cầu suy yếu đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Dù vậy, chi phí năng lượng vẫn neo ở mức cao. Tình trạng gián đoạn vận tải biển và lượng dự trữ cạn dần tiếp tục duy trì rủi ro lạm phát.

Giá năng lượng tăng cao còn có thể ảnh hưởng đến chi phí vay vốn. Nếu chiến tranh Mỹ - Iran khiến lạm phát duy trì ở mức cao, nhà đầu tư có thể đòi hỏi lợi suất trái phiếu cao hơn, qua đó gây sức ép đẩy lãi suất vay thế chấp mua nhà tại Mỹ đi lên.

Tính đến ngày 22/10, lãi suất vay thế chấp mua nhà thời hạn 30 năm trung bình tại Mỹ ở mức 7,32%, cao hơn mức 6,19% cùng kỳ năm 2025. Với một khoản vay thế chấp mua nhà mới trị giá 400.000 USD, mức chênh lệch này đồng nghĩa người vay phải trả thêm khoảng 3.700 USD tiền gốc và lãi mỗi năm.

Sang năm 2027, IMF dự báo lạm phát toàn cầu sẽ giảm xuống 4,1%, từ mức 4,7% năm 2026. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào giá năng lượng, tình trạng gián đoạn thương mại và diễn biến địa chính trị.

Đối với các hộ gia đình, lạm phát giảm tốc chỉ có nghĩa là giá cả tăng chậm hơn, chứ không quay về mức trước đây. Ngoài ra, tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài có thể vừa đẩy giá cả đi lên, vừa làm chậm tăng trưởng kinh tế. Khi đó, các ngân hàng trung ương sẽ có ít dư địa hơn để giảm bớt khó khăn cho nền kinh tế.