Trước những lúng túng, vướng mắc của không ít địa phương trong việc triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân, Bộ Y tế vừa chính thức gỡ nút thắt về nguồn kinh phí, đồng thời ấn định rõ nhóm đối tượng được ưu tiên khám ngay trong năm 2026...

Hướng dẫn mới của Bộ Y tế tập trung vào làm rõ nguồn kinh phí chi trả, giá dịch vụ và lựa chọn đơn vị thực hiện miễn phí cho người dân.

Theo Bộ Y tế, việc xác định nguồn kinh phí thực hiện theo Điều 72 Nghị định số 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Đồng thời phân định trách nhiệm tổ chức và nguồn chi trả đối với từng nhóm đối tượng.

Cụ thể, nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước chi trả, phải lập dự toán, thanh toán và quyết toán theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Việc lập, phân bổ, giao, điều chỉnh dự toán, thanh toán và quyết toán thực hiện theo Luật Ngân sách nhà nước, Nghị định số 73/2026/NĐ- CP, Thông tư số 26/2026/TT-BTC và các văn bản có liên quan.

Bộ Y tế đã hướng dẫn lập dự toán chi ngân sách nhà nước để triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân tại công văn số 4499 ngày 18/6/2026.

Trong năm 2026, ưu tiên tổ chức khám cho các đối tượng gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Đối với các nhóm đối tượng đã xác định trách nhiệm chi trả của chủ thể khác, thì tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành, và không phải thực hiện lập dự toán để bổ sung dự toán ngân sách nhà nước.

Nhóm này bao gồm: Trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, học sinh trong cơ sở giáo dục phổ thông; người lao động; các đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý.

Trong đó, với trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non, học sinh trong cơ sở giáo dục phổ thông, thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học và nguồn kinh phí cho hoạt động này theo quy định của pháp luật về công tác y tế trường học.

Đối với người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả theo quy định của pháp luật về lao động và pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động. Nguồn kinh phí để thực hiện do doanh nghiệp bố trí, theo Luật An toàn vệ sinh lao động.

Nguồn kinh phí để thực hiện đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập đã được bố trí trong dự toán chi đầu năm.

Đối với đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý, tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí bằng kinh phí của các Bộ này.

Bộ Y tế cũng nêu rõ, việc khám bằng nguồn Quỹ bảo hiểm y tế thực hiện đúng đối tượng, phạm vi, điều kiện và lộ trình ưu tiên, lộ trình tăng mức đóng bảo hiểm y tế, phù hợp với khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế, ngân sách nhà nước và pháp luật về bảo hiểm y tế.

Tuy nhiên, hiện nay, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ cho các đối tượng thuộc phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế.

Do vậy, việc thanh toán chi phí khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí từ Quỹ bảo hiểm y tế sẽ thực hiện khi có văn bản của Bộ Y tế quy định và hướng dẫn cụ thể.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương chủ động bố trí ngân sách và huy động các nguồn lực hợp pháp theo đúng trách nhiệm, phạm vi chi và phân cấp ngân sách; xác định rõ nguồn kinh phí đối với từng nhóm đối tượng, nội dung khám.

Trường hợp địa phương đã bố trí, huy động các nguồn lực nhưng chưa đủ khả năng cân đối ngân sách địa phương, thì tổng hợp nhu cầu trong dự toán ngân sách và đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ theo quy định.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, việc khám sức khỏe định kỳ được thực hiện tại trạm y tế cấp xã, cơ sở khám chữa bệnh nơi người dân đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm tế ban đầu, hoặc cơ sở khám chữa bệnh khác theo quy định.

Trường hợp trạm y tế cấp xã không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn chủ động phối hợp, hỗ trợ chuyên môn, hoặc chọn trạm y tế cấp xã làm địa điểm khám sức khỏe lưu động theo quy định.

Phương án khác là giao cơ sở khám chữa bệnh nơi người dân đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu, hoặc cơ sở khác đủ điều kiện thực hiện.

Bộ Y tế nêu rõ, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ là dịch vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước. Do vậy, các địa phương căn cứ quy định của pháp luật, nguồn kinh phí và điều kiện thực tế để lựa chọn phương thức phù hợp; tổ chức thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; bảo đảm tiến độ, chất lượng, tiết kiệm và hiệu quả.