Cá nhân "cân" cả thị trường trong tháng 5, đỡ lệnh bán ra của cả khối ngoại và tổ chức, tự doanh

Nhìn lại thị trường chứng khoán tháng 5/2026, VN-Index tăng 1,2% so với tháng trước, xếp thứ 8/13 trong danh sách theo dõi khi áp lực từ DXY tăng và kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất dần phai nhạt.

Dẫn đầu là Hàn Quốc (+18,9%) nhờ hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay, theo sau là Nhật Bản (+6,8%) và MSCI thị trường mới nổi (+5,4%). Ngược lại, Indonesia ghi nhận mức giảm mạnh nhất với -11,4%, tiếp theo là Ấn Độ (-1,2%) và Malaysia (-0,5%). Có 8/13 thị trường ghi nhận hiệu suất dương trong tháng.

Đối với Việt Nam, thị trường ghi nhận mức tăng nhẹ 1,2% nhờ sự dẫn dắt của nhóm cổ phiếu Vingroup.

Lũy kế từ đầu năm 2026, VN-Index đạt +5,2%, đứng thứ 8/13, vượt qua Trung Quốc (+3,6%), Malaysia (+1,9%) và Philippines (-1,5%). Hàn Quốc tiếp tục dẫn đầu với +86,2%, theo sau là Nhật Bản (+25,8%) và Thái Lan (+22,1%). Ở chiều ngược lại, Indonesia (-28,7%) và Ấn Độ (-9,2%) tiếp tục đứng cuối bảng do áp lực rút vốn ngoại kéo dài trong môi trường lãi suất Mỹ neo cao.

Diễn biến ngành tháng 5/2026 phân hóa rõ rệt khi chỉ có 9/20 ngành ghi nhận mức tăng. Năng lượng dẫn đầu với mức tăng +17,0%, hưởng lợi từ mặt bằng giá dầu Brent duy trì mức cao dù có hạ nhiệt về cuối tháng. Tiếp theo là Ngân hàng (+2,0%), Du lịch và Giải trí (+1,4%), Bảo hiểm (+1,4%) và Dịch vụ Tài chính (+1,3%).

Trái lại, Chăm sóc cá nhân (-5,0%), Bán lẻ (-4,9%) và Hóa chất (-3,6%) là ba nhóm giảm mạnh nhất, phản ánh áp lực chốt lãi lan rộng sang nhóm tiêu dùng và vật liệu.

Diễn biến tháng 5/2026 cho thấy dòng tiền chuyển sang trạng thái thận trọng và phân hóa theo câu chuyện riêng. Năng lượng nổi lên là nhóm dẫn dắt duy nhất nhờ động lực từ giá dầu và nhu cầu toàn cầu, trong khi các nhóm beta cao như Bất động sản và Ngân hàng tăng ít khi thiếu thêm thông tin mới hỗ trợ định giá. Diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn tích lũy có chọn lọc, dòng tiền ưu tiên các nhóm có định giá hợp lý và câu chuyện tăng trưởng độc lập với chu kỳ vĩ mô toàn cầu, trong bối cảnh thanh khoản còn thắt chặt.

Giá trị giao dịch bình quân toàn thị trường tháng 5/2026 đạt 27,8 nghìn tỷ đồng/phiên, tăng 5,9% so với tháng 4/2026 (26,3 nghìn tỷ đồng/phiên), phù hợp với diễn biến VN-Index tích lũy quanh vùng 1.850–1.900 điểm.

Theo từng sàn, HoSE đạt 25.710 tỷ đồng/phiên (+6,4% so với tháng trước), UPCoM đạt 826 tỷ đồng/phiên (+15,7%), trong khi HNX tiếp tục giảm còn 1.299 tỷ đồng/phiên (-7,2%). Thanh khoản cải thiện trên HoSE cho thấy dòng tiền tiếp tục ưu tiên nhóm vốn hóa lớn trong giai đoạn tích lũy, trong khi HNX giảm tháng thứ hai liên tiếp phản ánh dòng tiền đầu cơ ngắn hạn tiếp tục rời bỏ nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ.

Mặt bằng thanh khoản cải thiện nhẹ so với tháng 4 là tín hiệu tích cực, cho thấy dòng tiền đang dần quay trở lại thị trường sau giai đoạn sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, mức thanh khoản hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình tháng 3/2026 (33,9 nghìn tỷ đồng/phiên), đồng thời chưa đủ để xác nhận khả năng vượt vùng kháng cự 1.910 điểm.

Diễn biến thanh khoản trong tháng 6 sẽ là yếu tố then chốt, nếu giá trị giao dịch tiếp tục tăng đồng thuận trên cả ba sàn, đây sẽ là tín hiệu xác nhận dòng tiền sẵn sàng cho nhịp tăng trung hạn hướng tới thời điểm nâng hạng FTSE tháng 9/2026.

Khối ngoại bán ròng 14.436 tỷ đồng trong tháng 5/2026, tăng nhẹ 4,9% so với mức 13.755 tỷ đồng của tháng 4/2026, đánh dấu tháng bán ròng thứ năm liên tiếp kể từ đầu năm 2026.

Quy mô bán ròng không thu hẹp như kỳ vọng sau công bố nâng hạng FTSE, phản ánh: (1) tỷ giá USD/VND tiếp tục chịu áp lực từ diễn biến DXY, xu hướng lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và thông điệp chính sách cứng rắn hơn từ Fed; (2) dữ liệu lạm phát Mỹ tháng 4 tăng cao, đẩy lùi kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, khiến dòng vốn ngoại chưa sẵn sàng quay lại thị trường mới nổi; và (3) hoạt động chốt lời tiếp diễn tại nhóm vốn hóa lớn đã tăng mạnh trong tháng 4.

Cấu trúc dòng tiền tháng 5 có sự thay đổi đáng chú ý so với tháng 4: cá nhân trong nước là bên mua ròng duy nhất (15.679 tỷ đồng), hấp thụ lực bán từ cả ba nhóm còn lại — tổ chức nước ngoài (9.773 tỷ đồng), cá nhân nước ngoài (4.663 tỷ đồng) và tổ chức trong nước (1.243 tỷ đồng). Việc tổ chức trong nước chuyển từ mua ròng (tháng 4) sang bán ròng cho thấy áp lực chốt lời lan rộng sang cả nhóm quỹ và tự doanh công ty chứng khoán.

Tỷ trọng giao dịch của cá nhân trong nước duy trì quanh 44–45%, tiếp tục đóng vai trò trụ đỡ chính cho thanh khoản thị trường trong giai đoạn chờ dòng vốn ngoại thụ động giải ngân từ tháng 9/2026.